ADR ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ୧,୦୫୧ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚାନ୍ଦା ମିଳିଛି, ଯାହା ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ୧୯୮% ଅଧିକ। ଡିଏମ୍କେ-ଟିଏମ୍ସି ସମେତ ୮ଟି ଦଳ ଆଗରେ ରହିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅଜଣା ଦାତାମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଛିଡ଼ା କରିଛନ୍ତି।
ଭାରତର ରାଜନୀତିରେ ଟଙ୍କା କେବଳ ଜାତୀୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ପାଖରେ ନାହିଁ, ବରଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏବେ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ରାଜନୈତିକ ଚାନ୍ଦା କଥା ଆସେ, ଏହି ଧାରଣା ଆହୁରି ମଜବୁତ ହୋଇଯାଏ। ଆସୋସିଏସନ୍ ଫର୍ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ରିଫର୍ମସ (ADR) ପକ୍ଷରୁ ଅଗଷ୍ଟ ୬ ରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୪-୨୫ ର ରିପୋର୍ଟ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଚିତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି।
ରିପୋର୍ଟର ଆକଳନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଭାରତର ୮ଟି ପ୍ରମୁଖ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ଏତେ ଚାନ୍ଦା ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ବିଜେପି (BJP) ଏବଂ କଂଗ୍ରେସକୁ ଛାଡ଼ି ବାକି ସବୁ ଜାତୀୟ ଦଳ— ଯେପରିକି ଆମ୍ ଆଦ୍ମୀ ପାର୍ଟି (AAP), ବହୁଜନ ସମାଜ ପାର୍ଟି (BSP), କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ-ମାର୍କ୍ସବାଦୀ (CPI-M) ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ ପିପୁଲ୍ସ ପାର୍ଟି (NPP) କୁ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଏତେ ଅଧିକ ଚାନ୍ଦା କାହିଁକି ମିଳୁଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ଟଙ୍କା କେଉଁଠାରୁ ମିଳୁଛି…
ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପାଣ୍ଠିରେ ୩ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି
ADR ର ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଚାନ୍ଦା ମାମଲାରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପାଣ୍ଠି ୨୦୨୩-୨୪ ତୁଳନାରେ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ପ୍ରାୟ ତିନି ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
• ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୩-୨୪: ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ମୋଟ ୩୪୭.୬୯ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚାନ୍ଦା ମିଳିଥିଲା।
• ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୪-୨୫: ଏହି ଆକଳନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧,୦୫୧.୫୬ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଗଲା (ପ୍ରାୟ ୧୯୮% ବୃଦ୍ଧି)।
ଚାନ୍ଦାର ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ୮୫% ର ବୃହତ୍ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ୨୦୨୩-୨୪ ରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ୨,୮୬୧ ଟି ଦାନ ମିଳିଥିଲା, ଯାହା ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୫,୨୯୭ ହୋଇଯାଇଛି।
ସେହି ୮ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ ଜାତୀୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ପଛରେ ପକାଇଛନ୍ତି
ବିଜେପି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଦେଶର ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଜାତୀୟ ଦଳ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ତାଲିକାରୁ ହଟାଇ ଦେବା, ତେବେ ଦେଶରେ AAP, BSP, CPI(M) ଭଳି ଜାତୀୟ ଦଳ ବଞ୍ଚିରହୁଛନ୍ତି। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ୮ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ଚାନ୍ଦା ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ଏହି ଜାତୀୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ADR ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ଶୀର୍ଷ ୫ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ (DMK, AITC, YSRCP, TDP, AIADMK) ମୋଟ ୮୪୦.୧୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ପାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ୨୦୨୪-୨୫ ବର୍ଷର ମୋଟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଚାନ୍ଦାର ୭୯.୯% ଅଟେ।
ଚାନ୍ଦାର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ କ’ଣ?
ଏହି ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଚାନ୍ଦା ଆକାଶରୁ ଖସିନାହିଁ। ଏହା ପଛରେ ଭାରତର ବଡ଼ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟୋରାଲ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକର ସିଧାସଳଖ ହାତ ରହିଛି। ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ଚାନ୍ଦାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ସିଧାସଳଖ ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରୁ ଆସୁଛି।
୧. କର୍ପୋରେଟ୍ ଗୋଷ୍ଠୀର ଦବ୍ଦବା: ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ମୋଟ ଚାନ୍ଦାର ୬୧.୩୩% (ପ୍ରାୟ ୬୪୪.୯୩ କୋଟି ଟଙ୍କା) କେବଳ କର୍ପୋରେଟ୍ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗୋଷ୍ଠୀରୁ ମିଳିଛି।
୨. ପ୍ରୁଡେଣ୍ଟ୍ ଇଲେକ୍ଟୋରାଲ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ: ଏହି ଟ୍ରଷ୍ଟ ଉଭୟ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷକୁ ମିଶାଇ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ୪୩୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚାନ୍ଦା ଦେଇଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ୨୫୩.୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା କେବଳ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ଦିଆଯାଇଛି।
୩. ଟାଇଗର ଏସୋସିଏଟ୍ସ: ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି, ଯାହା କେବଳ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ପାଞ୍ଚଟି କିସ୍ତିରେ ୧୬୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚାନ୍ଦା ଦେଇଛି।
ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଚାନ୍ଦା ଦିଲ୍ଲୀ (୪୩୩.୭୭ କୋଟି), ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ (୧୭୨.୯୩ କୋଟି) ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (୧୫୮.୮୦ କୋଟି) ରୁ ମିଳିଛି।
ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଉପରେ ଛିଡ଼ା ହେଉଛି ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ
ଚାନ୍ଦାର ଏହି ଖେଳରେ ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ଚିନ୍ତାଜନକ ଦିଗ ହେଉଛି ଅଜ୍ଞାତ ଦାତା ଏବଂ ନଗଦ ଚାନ୍ଦା। ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ କମ୍ ଚାନ୍ଦାରେ ଦାତାଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହି ନିୟମର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଫାଇଦା ଉଠାଇଛନ୍ତି।
• ଅଜ୍ଞାତ ଦାତାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ୪୪୭୦% ବୃଦ୍ଧି: ୨୦୨୩-୨୪ ରେ ଯେଉଁଠି ନା ନଥିବା ଦାତାମାନଙ୍କଠାରୁ କେବଳ ୬.୬୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆସିଥିଲା, ସେଠାରେ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ଏହି ଆକଳନ ରକେଟ୍ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୦୨.୬୭ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଯାଇଛି।
• ନଗଦ ଟଙ୍କାର ଖେଳ: ନଗଦ ଆକାରରେ ମିଳୁଥିବା ଚାନ୍ଦାରେ ପ୍ରଚୁର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ୨୦୨୩-୨୪ ରେ ଏହା ମାତ୍ର ୬.୫୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା, ଯାହା ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୦୧.୪୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଯାଇଛି।
• DMK ର ଅନନ୍ୟ ମାମଲା: ତାମିଲନାଡୁର ଶାସକ ଦଳ DMK ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଚାନ୍ଦା (୩୬୫.୭୮ କୋଟି) ସଂଗ୍ରହ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଏଥିରୁ ୩୦୦.୬୪ କୋଟି ଟଙ୍କା (ପ୍ରାୟ ୮୨%) ଏପରି ଦାତାମାନଙ୍କଠାରୁ ମିଳିଛି, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରାଯାଇନାହିଁ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଅର୍ଥ ୨୦,୦୦୦ ରୁ କମ୍ ନଗଦ ଚାନ୍ଦା ଆକାରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
• ବିନା PAN ରେ କୋଟି କୋଟିର ଚାନ୍ଦା: ପାନ୍ କାର୍ଡ (PAN) ବିବରଣୀ ନଥିବା ଚାନ୍ଦାର ମୂଲ୍ୟ ୨୦୨୩-୨୪ ର ୭.୬ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ୩୨୯.୫୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହା ମୋଟ ଚାନ୍ଦାର ୩୧.୩% ଅଟେ।
ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ (AITC) ମାମଲାରେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଏପରି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ୧୮୪.୯୬ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ୧୮୪.୦୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ଚେକ୍ କିମ୍ବା ଡିମାଣ୍ଡ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଆସିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ଦାନ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତଥ୍ୟ (ଯେପରିକି ଠିକଣା କିମ୍ବା PAN) ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ୧୫ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୪ ରେ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇଲେକ୍ଟୋରାଲ୍ ବଣ୍ଡ ରଦ୍ଦ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, TMC ବଣ୍ଡ ଜରିଆରେ ୬୧୨.୪୨ କୋଟି ଏବଂ BRS ୪୯୫.୫୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ।
ଅନେକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଇନାହାନ୍ତି ହିସାବ
ADR ନିଜ ରିପୋର୍ଟରେ ଆଉ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଦିଗ ପ୍ରତି ଅଙ୍ଗୁଳି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛି। ଦେଶର ୬୭ଟି ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ମଧ୍ୟରୁ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୩ଟି ଦଳ ଭାରତ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ (ECI) ର ୱେବସାଇଟ୍ରେ ନିଜ ଚାନ୍ଦାର ରିପୋର୍ଟ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇନାହାନ୍ତି। ଏହି ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଜାମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ନ୍ୟାସନାଲ କନ୍ଫରେନ୍ସ (JKNC), ଅସମ ଗଣ ପରିଷଦ (AGP), ବୋଡୋଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପିପୁଲ୍ସ ଫ୍ରଣ୍ଟ, ଟିପ୍ରା ମୋଥା ଏବଂ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଫରୱାର୍ଡ ବ୍ଲକ୍ ଭଳି ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ପାର୍ଟି ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି।