ଡାକ୍ତରଖାନାରୁ ଫେରିବା ପରେ ଯଦି ଆପଣ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଫି’ ଅପେକ୍ଷା ଔଷଧର ଦାମ୍ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ବିଗାଡ଼ି ଦେଇଛି, ତେବେ ଆପଣ ଏକା ଏମିତି ଭାବୁନାହାନ୍ତି। ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଏପରି ଘଟୁଛି ଏବଂ ଏବେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମଧ୍ୟ ଏହି କଥାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ଲୋକସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଏକ ଉତ୍ତରରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ଗତ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନନ୍-ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଔଷଧର ଦାମ୍ ହାରାହାରି ବାର୍ଷିକ ୬.୯୪ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ଆକଳନ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧାର୍ଯ୍ୟ ୧୦ ପ୍ରତିଶତର ସର୍ବାଧିକ ସୀମାଠାରୁ କମ୍ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପକେଟ୍ ଉପରେ ଏହା କ୍ରମାଗତ ବୋଝ ପକାଉଛି। ଏହି ସମୟରେ ନକଲି, ଭେଜାଲ୍ ଏବଂ ନିମ୍ନମାନର ଔଷଧକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାଜନକ ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯାହା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ ସୀମିତ ନଜର ଆସୁଛି। ଆସନ୍ତୁ ବୁଝିବା ଯେ ଦେଶରେ ଔଷଧ ଖାଇବା ଏବେ କେତେ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଗଲାଣି। 'ମହଙ୍ଗା' ଶବ୍ଦକୁ ଯଦି ଆପଣ ଦୁଇଟି ଅର୍ଥରେ ଦେଖିବେ, ତେବେ ପ୍ରଥମଟି ଆପଣଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ ସହ। ନକଲି ଔଷଧ ଯୋଗୁଁ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ବର୍ଷ ୨୦୨୫-୨୬ ରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିବା ସାମ୍ପୁଲ୍ ମଧ୍ୟରୁ ୩,୦୧୨ଟି ସାମ୍ପୁଲ୍ ନିମ୍ନମାନର ମିଳିଥିବା ବେଳେ ୨୮୩ଟି ସାମ୍ପୁଲ୍ ନକଲି ଓ ଭେଜାଲ୍ ମିଳିଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ଦୈନିକ ହାରାହାରି ପ୍ରାୟ ୯ଟି ସାମ୍ପୁଲ୍ ଫେଲ୍ ହୋଇଛି। ଆସନ୍ତୁ ଆକଳନ ଜରିଆରେ ଦେଖିବା ଔଷଧର ଦାମ୍ ଏବଂ ନକଲି ଔଷଧର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର କ’ଣ ରହିଛି।
ସାଂସଦ ହନୁମାନ ବେନିୱାଲ ଏବଂ ରାଜକୁମାର ରୋତଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ରସାୟନ ଓ ସାର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଅନୁପ୍ରିୟା ପଟେଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶରେ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ଡ୍ରଗ୍ସ ପ୍ରାଇସ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଅର୍ଡର, ୨୦୧୩ (DPCO, 2013) ର ପ୍ରାବଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ। ରସାୟନ ଓ ସାର ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧୀନରେ ଆସୁଥିବା ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ସ ବିଭାଗ ଅଧୀନସ୍ଥ 'ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ ପ୍ରାଇସିଂ ଅଥରିଟି' (NPPA), 'ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଲିଷ୍ଟ ଅଫ୍ ଏସେନ୍ସିଆଲ୍ ମେଡିସିନ୍ସ' (NLEM) ଆଧାରରେ ଔଷଧର ସର୍ବାଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ୨୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ୯୩୫ଟି ଫର୍ମୁଲେସନ୍ର ସିଲିଂ ପ୍ରାଇସ୍ (ସର୍ବାଧିକ ସୀମା) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରହିଛି ଏବଂ NLEM 2022 ଅଧୀନରେ ପୁନର୍ବାର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ହାରାହାରି ପ୍ରାୟ ୧୭ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩,୮୪୫ଟି ନୂଆ ଔଷଧର ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ NPPA ପକ୍ଷରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇସାରିଛି।
ଔଷଧର ଦାମ୍ରେ କେତେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି?
୧. ନନ୍-ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଔଷଧର ଦାମ୍ ୩ ବର୍ଷରେ ହାରାହାରି ବାର୍ଷିକ ୬.୯୪% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯଦିଓ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ MRP ସର୍ବାଧିକ ୧୦% ହିଁ ବଢ଼ାଇପାରିବେ।
୨. ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଔଷଧର ଦାମ୍ WPI (ହୋଲସେଲ୍ ପ୍ରାଇସ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ) ଆଧାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୨୦୨୪ ରେ ୦.୦୦୫୫୧%, ୨୦୨୫ ରେ ୧.୭୪୦୨୮% ଏବଂ ୨୦୨୬ ରେ ୦.୬୪୯୫୬%।
୩. ଜନଔଷଧି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଔଷଧ ୫୦-୮୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶସ୍ତାରେ ମିଳିଥାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ରୋଗୀଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ କମ୍ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଛି।
୪. ଅମୃତ ଫାର୍ମାସୀରେ କ୍ୟାନ୍ସର ଏବଂ ହୃଦ୍ରୋଗ ଔଷଧ ଓ ଇମ୍ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଉପରେ ହାରାହାରି ୫୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରିହାତି ମିଳୁଥିବା ବେଳେ ସରକାରୀ ଡାକ୍ତରଖାନାଗୁଡ଼ିକରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ମାଗଣାରେ ଯୋଗାଇଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଏବଂ ନନ୍-ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ଫରକ କ’ଣ?
ଏଠାରେ ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଏବଂ ନନ୍-ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ଫରକ ବୁଝିବା ଜରୁରୀ। ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକ ସେହିଗୁଡ଼ିକ, ଯାହା 'ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଲିଷ୍ଟ ଅଫ୍ ଏସେନ୍ସିଆଲ୍ ମେଡିସିନ୍ସ' (NLEM) ରେ ସାମିଲ ଅଛି ଏବଂ DPCO, 2013 ର ସେଡ୍ୟୁଲ୍-I ତାଲିକାରେ ଆସୁଛି। ଏହି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକର ସର୍ବାଧିକ ମୂଲ୍ୟ ସିଧାସଳଖ NPPA ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ଏବଂ କୌଣସି ବି କମ୍ପାନୀ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଦାମ୍ରେ ବିକ୍ରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଅପରପକ୍ଷରେ, ନନ୍-ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକ ସେହିଗୁଡ଼ିକ ଯାହା NLEM ର ଏହି ତାଲିକାରୁ ବାହାରେ ଅଛି, ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ସରକାର ସିଧାସଳଖ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ କମ୍ପାନୀ ନିଜେ ନିଜର ମୂଲ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ବସ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ରିହାତି ଥାଏ ଯେ ସେମାନେ ଗତ ୧୨ ମାସ ତୁଳନାରେ MRP ରେ ୧୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ଉପରେ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହୁଥିବା ବେଳେ ବାକି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକରେ ଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧିର ସୁଯୋଗ ଅଧିକ ଥାଏ, ଯାହାର ପ୍ରଭାବ ସିଧାସଳଖ ରୋଗୀଙ୍କ ପକେଟ୍ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ।
ନକଲି ଔଷଧର ସଙ୍କଟ ଲାଗି ରହିଛି
• ୨୦୨୫-୨୬ ରେ ୧,୪୧,୩୨୨ ଟି ଔଷଧ ସାମ୍ପୁଲ୍ର ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ୩,୦୧୨ଟି ନିମ୍ନମାନର ଏବଂ ୨୮୩ଟି ନକଲି କିମ୍ବା ଭେଜାଲ୍ ମିଳିଥିଲା।
•
• ତିନି ବର୍ଷରେ ନିମ୍ନମାନର ଔଷଧର ୯,୧୦୪ଟି ଏବଂ ନକଲି କିମ୍ବା ଭେଜାଲ୍ ଔଷଧର ୮୧୦ଟି ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ୨୦୨୫-୨୬ ରେ ହିଁ ଏପରି ୩,୨୯୫ଟି ସାମ୍ପୁଲ୍ ମିଳିଛି, ଯାହା ହାରାହାରି ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ ୯ଟି ମାମଲା ଅଟେ।
• କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଲାଇସେନ୍ସିଂ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି। ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କଲେ ଲାଇସେନ୍ସ ସସପେଣ୍ଡ କିମ୍ବା ରଦ୍ଦ କରିବା ସହ ଅଦାଲତରେ ମାମଲା ଚଲାଯାଇପାରିବ। ୨୦୨୫-୨୬ ରେ ୭୭୯ଟି ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଛି, ଯଦିଓ ଏହି ଆକଳନ ଏବେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଅଟେ।
ଶେଷରେ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକ ମହଙ୍ଗା କାହିଁକି ହେଉଛି?
ଲୋକସଭାର ଏହି ଉତ୍ତର କେବଳ ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଔଷଧ କେତେ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ନିକଟତର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଘଟଣାବଳୀରେ ଲୁଚି ରହିଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ (ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟ) ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ କଣ୍ଟେନର୍ ଜାହାଜର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଚୀନ୍ରୁ ଆସୁଥିବା କଞ୍ଚାମାଲ (API) ର ଯୋଗାଣ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲା ଏବଂ କେତେକ ରସାୟନର ଦାମ୍ ୨୦୦-୩୦୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ଏହି କାରଣରୁ ସରକାର ୩୮୪ଟି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରିଥିଲେ। କ୍ୟାନ୍ସରର ପ୍ଲାଟିନମ୍-ଆଧାରିତ ଔଷଧ ଏବଂ ଶିଶୁଙ୍କ ଟିକାର ଦାମ୍ ମଧ୍ୟ କଞ୍ଚାମାଲର ଅଭାବ ଓ ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟ ହାରରେ ଅସ୍ଥିରତା ଯୋଗୁଁ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ WPI-ଆଧାରିତ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।
ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ ସରକାରଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଆକଳନ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ମୂଲ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ DPCO ଏବଂ NPPA ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଇ ମଧ୍ୟ ନନ୍-ସେଡ୍ୟୁଲ୍ଡ ଔଷଧର ଦାମ୍ରେ କ୍ରମାଗତ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ନିମ୍ନମାନର-ନକଲି ଔଷଧର ହଜାର ହଜାର ମାମଲା ତୁଳନାରେ ଆଇନଗତ ମାମଲାର ଧୀମା ଗତି ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଛିଡ଼ା କରୁଛି ଯେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ନଜର ଓ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କେତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ଜନଔଷଧି ଏବଂ ଅମୃତ ଫାର୍ମାସୀ ଭଳି ଯୋଜନାର ଦାବି ଯେତେ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ ବି, ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଦାମ୍ ଏବଂ ଔଷଧର ଗୁଣବତ୍ତା ସହ ଜଡ଼ିତ ଆକଳନ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ରୋଗୀ ପାଇଁ ଶସ୍ତା ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଔଷଧ ପାଇବା ଏବେ ବି ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ ରହିଛି।