UPI ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତ ସରକାର ନିଜ ସ୍ତରରେ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ବିଦେଶୀ ଚାପ ସହିତ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ। ନୂଆ ଚାର୍ଜ ଲଗାଇବାର ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟକୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଏବଂ ସହଜ କରିବା। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇ ଗୋଟିଏ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ UPI ପେମେଣ୍ଟ ପୂର୍ବପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଗଣା ରହିବ। ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ପଠାଇବା, ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକରେ ପେମେଣ୍ଟ କରିବା କିମ୍ବା QR କୋଡ୍ ସ୍କାନ୍ କରିବା—ଏହି ସବୁ ଉପରେ କୌଣସି ଚାର୍ଜ ନିଆଯିବ ନାହିଁ।

କେଉଁଠି ଚାର୍ଜ ଲାଗିବ ଏବଂ କେଉଁଠି ଲାଗିବ ନାହିଁ?

• P2P ଉପରେ କୌଣସି ଚାର୍ଜ ନାହିଁ: ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ (Person-to-Person) ଟଙ୍କା ପଠାଇଲେ ସବୁବେଳେ କୌଣସି ଚାର୍ଜ ଲାଗିବ ନାହିଁ, ଟଙ୍କାର ପରିମାଣ ଯେତେ ହୋଇଥିଲେ ବି।

• ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା: UPI QR କୋଡ୍ ଜରିଆରେ ପ୍ରତିମାସରେ ₹୧ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଜଗାର କରୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଚାର୍ଜ ନାହିଁ।

• ଦୈନନ୍ଦିନ ପେମେଣ୍ଟ ସୁରକ୍ଷିତ: ୯୫% ରୁ ଅଧିକ ମର୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟ ₹୨,୦୦୦ ରୁ କମ୍ ହୋଇଥାଏ, ଏଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଗଣା ରହିବ।

• ₹୨,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଉପରେ ସାମାନ୍ୟ MDR: ₹୨,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ବଡ଼ ମର୍ଚାଣ୍ଟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଉପରେ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଶୁଳ୍କ (୦.୪%) ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ନେଟୱାର୍କ ଚାର୍ଜ ତୁଳନାରେ ବହୁତ କମ୍।

• ଜରୁରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୁଳ୍କ: ରେଳବାଇ, ଇନ୍ଧନ (ଫୁଏଲ୍), ଟେଲିକମ୍, ବିଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ, ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ ଆଦି ପାଇଁ ₹୨,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଉପରେ ₹୫ ର ଫ୍ଲାଟ୍ ଶୁଳ୍କ ଲାଗିବ।

• ବିଶେଷ କମ୍ ହାର: ମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡ ଏବଂ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ କେବଳ ୦.୦୨% ଶୁଳ୍କ ଲାଗିବ, ଯାହାର ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ₹୩୦୦ ରହିବ।

ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ

• ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ: ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ MDR ର ଖର୍ଚ୍ଚ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଲଦି ପାରିବେ ନାହିଁ।

• କୌଣସି ଲୁକ୍କାୟିତ ଶୁଳ୍କ ନାହିଁ: UPI ଆପ୍ଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଚାର୍ଜ ଲଗାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।

କାହିଁକି ଏହା ଜରୁରୀ?

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୧୬ ରେ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ UPI ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରିଅଲ-ଟାଇମ୍ ଇଣ୍ଟର-ଅପରେବଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ ପାଲଟିଛି। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭାରତର ନିଜସ୍ୱ ସର୍ତ୍ତରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି। କେବଳ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ମାସରେ UPI ୨୪.୫ ବିଲିୟନ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ପ୍ରୋସେସ୍ କରିଛି।