ଏଆଇ (AI) କୁ ସାଧାରଣତଃ ଏପରି ଏକ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବୋଲି ମନେକରାଯାଏ, ଯାହା ମଣିଷ ଭଳି ଭେଦଭାବ କରେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏକ ନୂଆ ରିସର୍ଚ୍ଚରୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଯେ, AI କୁ ଯେତେବେଳେ ମଣିଷ ଭଳି ରୂପ ଏବଂ ପରିଚୟ ଦିଆଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ତା’ ସହ ମଧ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଆଧାରରେ ଅଲଗା ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି। ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ୍ ଲିମରିକ୍ର ଗବେଷକମାନେ ପାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଲୋକମାନେ ଜଣେ ମହିଳା ଭଳି ଦିଶୁଥିବା AI ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କୁ ସେହି ସମାନ କାମ ପାଇଁ ପୁରୁଷ ଭଳି ଦିଶୁଥିବା AI ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ତୁଳନାରେ କମ୍ ଟଙ୍କା ଦେଇଛନ୍ତି।

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ୧୮୯ ଜଣ ଲୋକ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ରିଆଲିଟି (VR) ଅଫିସ୍ରେ କାମ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସହ ପୁରୁଷ ରୂପୀ AI ଏଜେଣ୍ଟ 'ଜୋନାହ' (Jonah) ଏବଂ ମହିଳା ରୂପୀ AI ଏଜେଣ୍ଟ 'ଜୋହାନା' (Johanna) କାମ କରିଥିଲେ। ଦୁଇଟିଯାକ AI ଏଜେଣ୍ଟ ପଛରେ ଗୋଟିଏ ସମାନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଥିଲା ଏବଂ ଦୁହେଁ ସମାନ କାମ କରିଥିଲେ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲୋକମାନେ ପୁରୁଷ AI ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କୁ ମହିଳା AI ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ତୁଳନାରେ ୧୦.୨୫% ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଦେଇଥିଲେ। ଗବେଷକଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଏଥିପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଦୁଇଟିଯାକ AI ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଫରକ କେବଳ ଏହି କଥାରେ ଥିଲା ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ମହିଳା ରୂପରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା।

ପୁରୁଷ AI କୁ ଅଧିକ ମଣିଷ ଭଳି ମାନିଲେ ଲୋକେ

ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଯେ, ଲୋକଙ୍କୁ ପୁରୁଷ AI ଏଜେଣ୍ଟ, ମହିଳା AI ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ମଣିଷ ଭଳି ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା। ଗବେଷକମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି, AI କୁ ମଣିଷ ଭଳି ଦେଖାଇବା ଏବଂ ତା’ର ପରିଚୟ ସ୍ଥିର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ସାମାଜିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଲିଙ୍ଗଗତ ପୂର୍ବାଗ୍ରହ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିପାରେ। ଅଧ୍ୟୟନରେ ଅନେକ ଲୋକ କହିଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ AI ମହିଳା କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ହେବାରୁ କୌଣସି ଫରକ ପଡ଼େନାହିଁ। ଅନେକ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଏପରି AI କୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ଯାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ମଣିଷ ଭଳି ନ ଦିଶେ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲୋକମାନେ ମଣିଷ ଭଳି ଦିଶୁଥିବା ଏବଂ ପୁରୁଷ ରୂପୀ AI କୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଦେଇଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ଟେକ୍ସଟ୍ ଚାଟ୍ବୋଟ୍ କିମ୍ବା ଡେସ୍କ ରୋବୋଟ୍ ସହ କାମ କଲେ, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଭଳି ଦିଶୁଥିବା AI ଉପରେ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱାସ କରାଗଲା ଏବଂ ତାକୁ ଅଧିକ ପାରିଶ୍ରମିକ ମିଳିଲା।

କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ?

AI ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ଏବେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅଫିସ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚାକିରିଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛନ୍ତି। IT କନ୍ସଲ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀ Accelirate ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୮୦% କମ୍ପାନୀ AI ଏଜେଣ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ AI କୁ କିପରି ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଉଛି, ତା’ର ପ୍ରଭାବ ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ବ୍ରିଟେନ୍ରେ ଗତବର୍ଷ ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ହାରାହାରି ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ଆୟ ମଧ୍ୟରେ ୬.୯% ର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ସମାନ ଚାକିରି, ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞତା ଥିବା ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ତୁଳନା କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧-୨% ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା।

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ସହ-ଲେଖକ ଡକ୍ଟର ମ୍ୟାରୀ ହାଉସ୍ଫେଲ୍ଡ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଲୋକମାନେ AI କୁ ନିରପେକ୍ଷ ବୋଲି ମାନନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତା’ର ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ପରିଚୟ ମଣିଷ ଭିତରେ ଥିବା ପୁରୁଣା ପୂର୍ବାଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ସକ୍ରିୟ କରିଦେଇପାରେ। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ "Human-like and male? How AI assistant design relates to trust and monetary reward at work in VR" ନାମରେ ଫିନ୍ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ୱାସାରେ ଆୟୋଜିତ ୧୪ଶ 'Nordic Conference on Human-Computer Interaction' ରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯିବ। ଗବେଷକଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି, AI କୁ ଡିଜାଇନ୍ କରିବା ସମୟରେ ସାବଧାନତା ଜରୁରୀ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପୁରୁଣା ଅସମାନତାଗୁଡ଼ିକ ନୂଆ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରେ ପୁନର୍ବାର ନ ଦେଖାଯାଏ।