ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟ ଭଣ୍ଡାର, ବିଶେଷ କରି ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ପୋଥିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଧିକ ଗବେଷଣା ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଦେଶରେ ଉପଲବ୍ଧ ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ନିଧିର ମାତ୍ର ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂପାଦିତ ହୋଇପାରିଛି ବୋଲି ବିଶିଷ୍ଟ ଶିଳାଲେଖ ବିଶାରଦ ତଥା ପ୍ରାଚୀନ ଲିପି ଗବେଷକ ଡକ୍ଟର ସୁବ୍ରତ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଶିକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ (ସୋଆ) ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳିତ ‘ସେଂଟର ଫର ପ୍ରୋପାଗେସନ୍, ପି୍ରଜରଭେସନ୍ ଆଣ୍ଡ ରେେଷ୍ଟୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଆନ୍ସିଏଂଟ କଲ୍ଚର ଆଣ୍ଡ ହେରିଟେଜ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ’ (ପ୍ରାଚୀନ) ଆନୁକୂଲ୍ୟରେ ଶୁକ୍ରବାର ଠାରୁ ଏକ ସପ୍ତାହ ବ୍ୟାପୀ ପୁରାତନ ଲେଖା ସମ୍ପାଦନା କର୍ମଶାଳା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଘାଟନୀ ଉତ୍ସବରେ ଡକ୍ଟର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇ ଭାରତର ପୁରାତନ ପୋଥି ଓ ଶିଳାଲେଖ ଭଳି ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ।
ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ମହତ୍ତ୍ୱ
ଡକ୍ଟର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ବକ୍ତବ୍ୟରେ କହିଥିଲେ ଯେ, ୧୮ଶ ଓ ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ୟୁରୋପୀୟ ଐତିହାସିକମାନେ ପ୍ରଥମେ ଭାରତର କୌଣସି ଇତିହାସ ବା ସଂସ୍କୃତି ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ। ମାତ୍ର ଭାଷାବିତ୍ ସାର ଉଇଲିୟମ ଜୋନସ୍ ଓ ଗବେଷକ ଚାର୍ଲସ ଉଇଲକିନସ ଭାରତୀୟ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ପୁରାତନ ପୋଥି ଓ ଶିଳାଲେଖ ସଂଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
• ୧୭୮୪ ମସିହାରେ କୋଲକାତାଠାରେ ‘ଏସିଆଟିକ୍ ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ବେଙ୍ଗଲ’ ସ୍ଥାପନ କରି ସେମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ।
• ୧୮୦୮ ମସିହା ବେଳକୁ ମହାକବି କାଳିଦାସଙ୍କ ଅମର କୃତି ‘ଶକୁନ୍ତଳା’ କାବ୍ୟକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରାଯିବା ପରେ ଇଂରେଜ ଓ ଜର୍ମାନୀ ବିଶାରଦମାନେ ଭାରତର ଉନ୍ନତ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ।
‘ପ୍ରାଚୀନ’ର ପ୍ରଶଂସନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ
ଏହି ଅବସରରେ ‘ପ୍ରାଚୀନ’ର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଫେସର ଗାୟତ୍ରୀବାଳା ପଣ୍ଡା ଯୋଗଦେଇ କର୍ମଶାଳାର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ। ଅନୁଷ୍ଠାନର ସଫଳତା ବିଷୟରେ କହି ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ:
‘ପ୍ରାଚୀନ’ ପକ୍ଷରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପୁରାତନ ପୋଥିର ପୃଷ୍ଠାକୁ ଡିଜିଟାଲାଇଜ୍ଡ କରାଯାଇ ସାରିଛି। ଏହାସହ ସାରୋଳା ଦାସଙ୍କ ମହାଭାରତର ସମ୍ପାଦନା କରାଯାଇ ଅନେକ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ଅତିଥି
ଏହି ସପ୍ତାହ ବ୍ୟାପୀ କର୍ମଶାଳାରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ୪୧ ଜଣ ଗବେଷକ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ‘ପ୍ରାଚୀନ’ର ବିଶେଷଜ୍ଞ ପ୍ରଫେସର ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ, ପ୍ରଫେସର ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ, ପ୍ରଫେସର ପ୍ରଦୀପ୍ତ କୁମାର ପଣ୍ଡା ଏବଂ ପ୍ରଫେସର ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ରଥ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରଫେସର ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ ନିଜର ବକ୍ତବ୍ୟ ରଖିଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସୋସିଏଟ୍ ପ୍ରଫେସର ଡକ୍ଟର ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର, ଶ୍ରୀ ଜୀବନ କୁମାର ପଣ୍ଡା, ଶ୍ରୀ ବିଭୁତି ପ୍ରସାଦ ସାହୁ ଏବଂ ଶ୍ରୀ ସମ୍ବିତ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରମୁଖ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।