ଅଗ୍ନିବୀରମାନଙ୍କୁ ସାମରିକ ସେବା ସମୟରେ ହାସଲ ହେଉଥିବା ଦକ୍ଷତାକୁ ଭବିଷ୍ୟତର ରୋଜଗାର ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଦିଗରେ ଆର୍ମଡ୍ ଫୋର୍ସେସ୍ (ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ) ଏକ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଯୋଗ୍ୟ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପାଇଁ ବେସିକ୍ ଯୋଗ ଟ୍ରେନିଂ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାରତରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଯୋଗ ଇନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟରଙ୍କ ଅଭାବକୁ ଦୂର କରିବା ସହିତ ଅଗ୍ନିବୀରମାନଙ୍କୁ ଏପରି ଏକ ପ୍ରମାଣିତ ଓ ଉପଯୋଗୀ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦାନ କରିବା, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ସେବା ଶେଷ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କ୍ୟାରିୟରରେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।

ଅଗ୍ନିବୀରମାନେ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ନିଜର ନିୟମିତ ସାମରିକ ତାଲିମ ଅଧୀନରେ ଯୋଗ, ଫିଜିକାଲ୍ କଣ୍ଡିସନିଂ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫିଟ୍ନେସ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଅଂଶବିଶେଷ ହୋଇଥାନ୍ତି। ନୂଆ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜରିଆରେ ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ବେସିକ୍ ଯୋଗ ଟ୍ରେନିଂ ଏବଂ ଯୋଗାସନରେ ଦକ୍ଷତାର ପ୍ରମାଣପତ୍ର ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଉଛି।

ହେଲେ ଏହି ପ୍ରମାଣପତ୍ର ନିଜକୁ ନିଜେ ଯୋଗ ଇନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟରର ଅନ୍ତିମ କ୍ରେଡେନ୍ସିଆଲ୍ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏହାଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିବୀରମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ଯୋଗ ଇନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟର କୋର୍ସ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମଜବୁତ ଆଧାର ମିଳିବ।

ଦେଶରେ ଯୋଗ ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଅଭାବ

ଅଫିସରମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରେ ଯୋଗର ଲୋକପ୍ରିୟତା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଯୋଗ ପ୍ରୋଫେସନାଲଙ୍କ ଅଭାବ ରହିଛି। ୨୦୧୭ ର ASSOCHAM ଷ୍ଟଡିର ଆଧାର ଦେଇ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୩ ଲକ୍ଷ ଯୋଗ ଇନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟରଙ୍କ ଅଭାବ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା।

ଏହି ଆକଳନ ସେତେବେଳର, ଯେତେବେଳେ ଯୋଗକୁ ଆଜି ଭଳି ଏତେ ସାଂସ୍ଥାନିକ ମାନ୍ୟତା ମିଳିନଥିଲା। ବିଶ୍ୱ କୋଭିଡ୍ର ଭୟାବହତା ସହିନଥିଲା। ରୋଗପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି (ଇମ୍ୟୁନିଟି) କୁ ନେଇ ଏତେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉନଥିଲା। ସ୍କୁଲ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବିଷୟ ଭାବେ ସାମିଲ କରାଯିବା, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗ ଦିବସର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆୟୋଜନ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର କର୍ମଚାରୀ କଲ୍ୟାଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏହି ଚାହିଦାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଦେଇଛି।

ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଏହି ବଡ଼ ଅଭାବକୁ କିପରି ପୂରଣ କରାଯିବ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନ ଆସିବା ସାଭାବିକ। ଏହାର ଏକ ବ୍ୟାବହାରିକ ସମାଧାନ ନୌସେନାର ଏକ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପରୁ ମିଳୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ସେବା ଯୋଗାଉଥିବା ଅଗ୍ନିବୀରମାନଙ୍କୁ ଏବେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଯୋଗ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇ ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଉଛି। ନୌସେନାର ଅନୁଶାସନ, ନିୟମିତତା ଏବଂ ଶାରୀରିକ ଦକ୍ଷତା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା, ଏବେ ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ପେଷାଦାର ଯୋଗ୍ୟତାରେ ପରିଣତ କରାଯାଉଛି।

ନୌସେନା ଆରମ୍ଭ କଲା ଆଠ ସପ୍ତାହର କୋର୍ସ

ଏହି ଦିଗରେ ନୌସେନାର କମାଣ୍ଡ ଏବଂ ଏରିଆ ହେଡକ୍ବାର୍ଟରରେ ଆଠ ସପ୍ତାହର ଯୋଗାସନ ଟ୍ରେନିଂ କୋର୍ସ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଛି। ଏହା ବିଶେଷ ଭାବେ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଚାରି ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। କୋର୍ସ ଶେଷ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନିବୀରମାନଙ୍କୁ ବେସିକ୍ ଯୋଗ ଟ୍ରେନିଂ ଏବଂ ଯୋଗାସନରେ ଦକ୍ଷତାର ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଦିଆଯାଉଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ ନିୟମିତ ଯୋଗ ସେସନ୍ ବ୍ୟତୀତ ସକାଳର ପିଟି (PT), ସନ୍ଧ୍ୟାର ଖେଳ ଏବଂ ଇଣ୍ଟ୍ରା-କମାଣ୍ଡ ଯୋଗାସନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଆୟୋଜନ ମଧ୍ୟ କରାଯାଉଛି।

ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କଠାରେ ଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଯାଏ, ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ସାମରିକ ସେବା ବାହାରେ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ଯୋଗ ଇନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟର କୋର୍ସ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ ପେଷାଦାର ଯୋଗ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସୁଯୋଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।

ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନା ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଅଧୀନରେ ଅଗ୍ନିବୀରମାନେ ଚାରି ବର୍ଷ ଅବଧି ପାଇଁ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ ସେବା ଯୋଗାନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାୟ ଛଅ ମାସର ତାଲିମ ସାମିଲ ଥାଏ। ସେବା ଶେଷ ହେବା ପରେ ସର୍ବାଧିକ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କୁ ନିୟମିତ ସେବାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇପାରିବ, ଯେତେବେଳେ କି ବାକି ପ୍ରାୟ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଗ୍ନିବୀର ସେବା ନିଧି ପ୍ୟାକେଜ୍ ସହ ବାହାରକୁ ଆସିବେ।

ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଚ୍ ଏବେ ନିଜର ଚାରି ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର-ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ସେବାରୁ ବାହାରିବା ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ଏହି ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଲିସ, ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରୋଜଗାରର ବିକଳ୍ପ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।

ଫିଟ୍ନେସ୍ରୁ ରୋଜଗାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ମଡେଲ

ଯୋଗ ଟ୍ରେନିଂକୁ ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ମଡେଲର ଅଂଶ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଚାରି ବର୍ଷର ସାମରିକ ସେବା ପୂରଣ କରିବା ପରେ ଅଗ୍ନିବୀରମାନେ କେବଳ ସାମରିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ନେଇ ବାହାରକୁ ନଆସନ୍ତୁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଏପରି ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଓ ଦକ୍ଷତା ଥାଉ, ଯାହାକୁ ବେସରକାରୀ/ସାଧାରଣ ରୋଜଗାର ବଜାରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।

ଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ୱେଲନେସ୍ ସେଣ୍ଟର, ସ୍କୁଲ, କର୍ପୋରେଟ୍ ହେଲ୍ଥ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିପାରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଗକୁ ତାଲିମ ଏବଂ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ଇନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟର ସାର୍ଟିଫିକେସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନେ ଭାରତ ସହିତ ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ରୋଜଗାରର ସୁଯୋଗ ଖୋଜିପାରିବେ।

ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ଯୋଗ ଓ ମେଡିଟେସନ୍ ବଜାର

ମାର୍କେଟ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱ ଯୋଗ ଏବଂ ମେଡିଟେସନ୍ (ଧ୍ୟାନ) ବଜାର ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ପ୍ରମାଣିତ ଯୋଗ ଇନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟର ଚାହିଦା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିପାରେ। ଅଫିସରମାନଙ୍କ ମାନିବା କଥା ଯେ, ସାମରିକ ସେବା ସମୟରେ ମିଳୁଥିବା ଫିଟ୍ନେସ୍ ଏବଂ ଅନୁଶାସନର ତାଲିମ ସହ ଯୋଗର ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ମାର୍କେଟେବୁଲ୍ ସ୍କିଲ୍ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରେ।

ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ବ୍ୟାପକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଅଗ୍ନିବୀରଙ୍କୁ ସେବା ସମୟରେ ହିଁ ଏପରି ଦକ୍ଷତା ଓ କ୍ରେଡେନ୍ସିଆଲ୍ ଯୋଗାଇଦେବା, ଯାହା ଚାରି ବର୍ଷ ପରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ କ୍ୟାରିୟର ବିକଳ୍ପ ଖୋଲିପାରିବ। ଯୋଗ ଟ୍ରେନିଂ ଏହି ରଣନୀତିର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହା ଜରିଆରେ ସାମରିକ ତାଲିମକୁ ବେସରକାରୀ ରୋଜଗାର ସହ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି।