ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୨୦୨୭ ଜନଗଣନା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଗୁରୁବାର ଜାରି ହୋଇଥିବା ଏହି ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଗୃହ, ପରିବାର ଏବଂ ଯାନବାହନ ସମ୍ପର୍କିତ ୩୩ଟି ପ୍ରଶ୍ନର ଏକ ତାଲିକା ରହିଛି। ପରିବାରର ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଜନଗଣନା ସମୟରେ ଏହି ସୂଚନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଗଣନା ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସମାପ୍ତ ହେବ। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏପ୍ରିଲରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୭ରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପରିବାର ତାଲିକା ଏବଂ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ। ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଗଣନା କରାଯିବ।

ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କ’ଣ କରାଯିବ?

ଭାରତ ସରକାର ୨୦୨୭ ଜନଗଣନାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି: ଘର ତାଲିକା ଏବଂ ଘର ଗଣନା। ଏଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାର, କୋଠା ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ବିବରଣୀ ରେକର୍ଡ କରିବ। ଘର ପକ୍କା କି କଚ୍ଚା, ଏଥିରେ ପାଣି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏବଂ ଶୌଚାଳୟ ଭଳି ସୁବିଧା ଅଛି କି ନାହିଁ, ଏବଂ କୋଠାଟି ଆବାସିକ କି ବାଣିଜ୍ୟିକ କି ନାହିଁ ଇତ୍ୟାଦି ସୂଚନା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯିବ। 

ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀ, ଅର୍ଥାତ୍, ଜନସଂଖ୍ୟା ଗଣନା, ପରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯିବ। ବୟସ, ଲିଙ୍ଗ, ଶିକ୍ଷା, ନିଯୁକ୍ତି, ଭାଷା ଏବଂ ଧର୍ମ ଭଳି ସୂଚନା ରେକର୍ଡ କରାଯିବ। ଜନଗଣନା ୨୦୨୧ରେ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ୨୦୨୭ରେ ସମାପ୍ତ ହେବ।

ପୂର୍ବରୁ, ଜାନୁଆରୀ ୮ରେ, କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ୨୦୨୭ ଜନଗଣନାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ  ଏପ୍ରିଲ ୧ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ମଧ୍ୟରେ କରାଯିବ। ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିବେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ପରିବାର ଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୧୫ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ଵ ସୂଚନା ଦାଖଲ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଆଯିବ। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ କୋଭିଡ୍ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁଁ ଜନଗଣନା ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏହା ୨୦୨୧ ରେ ସମାପ୍ତ ହେବାର ଯୋଜନା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦୨୭ ରେ ସମାପ୍ତ ହେବ।

ଜନଗଣନା କାଗଜବିହୀନ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍ ହେବ

ସରକାର ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଜନଗଣନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡିଜିଟାଲ୍ ହେବ। ଏକ ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ତିନି ଲକ୍ଷ କର୍ମଚାରୀ ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ କରିବେ। ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍, ପୋର୍ଟାଲ ଏବଂ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଡାଟା ଟ୍ରାନ୍ସଫର ଜନଗଣନାକୁ କାଗଜବିହୀନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ। ଏହି ଆପ୍ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ଏବଂ iOS ଉଭୟ ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ।

ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଜାତି ଜନଗଣନା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ 

ଜାତି ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭାବରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ। ସ୍ଵାଧୀନତା ପରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ଜାତି-ଭିତ୍ତିକ ଜନଗଣନାକୁ ଜନଗଣନାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ। ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ଜାତି-ଭିତ୍ତିକ ଜନଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା। ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୨୦ କୋଟି ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୫୧.୫% ପୁରୁଷ ଏବଂ ୪୮.୫% ମହିଳା ଥିଲେ।