ବିଶ୍ୱର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ୩୪,୬୭୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଋଣ ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ସୁଧ ସୁଝିବାର ବୋଝ ଲଗାତାର ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ୟୁରୋପରେ ସରକାରଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ନୀତି, ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ କାଟ୍ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଚାପକୁ ନେଇ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହେଉଛି। ଫ୍ରାନ୍ସରେ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଥିବା ସରକାରୀ ଋଣ ଏବଂ ବଜେଟ୍ ଘାଟା ମଧ୍ୟରେ ଋଣ ଆଣିବା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ୧୦ ବର୍ଷିଆ ସରକାରୀ ବଣ୍ଡ୍ର ୟିଲ୍ଡ ପ୍ରାୟ ୫% ରେ ପହଞ୍ଚିଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ କି ଜର୍ମାନୀରେ ଏହା ୩.୪୧% ଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଫ୍ରାନ୍ସକୁ ଋଣ ନେବା ପାଇଁ ଜର୍ମାନୀ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସୁଧ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।
ଅଲ୍ଜଜିରା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁନିଆର ମୋଟ ଋଣରେ ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ସହ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକର ଋଣ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛି। ଆମେରିକା ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୩,୯୩୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଜାପାନ୍ ଉପରେ ୮୨୬.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସରକାରୀ ଋଣ ରହିଛି। ବିକଶିତ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ବାର୍ଷିକ ସରକାରୀ ବଣ୍ଡ୍ ସୁଧ ବିଲ୍ ୩୧୩.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହୋଇସାରିଛି। ସୁଧ ପରିଶୋଧରେ ଅଧିକ ପଇସା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବା ଦ୍ୱାରା ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ପାଖରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା, ପେନ୍ସନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନକଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ପାଇଁ କମ୍ ପଇସା ବଞ୍ଚୁଛି।
ସରକାର ଋଣ କିପରି ନିଅନ୍ତି?
ସରକାରମାନେ ନିଜର ରୋଜଗାର ଅର୍ଥାତ୍ ଟିକସ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ରୋତରୁ ମିଳୁଥିବା ପଇସା ବ୍ୟତୀତ ସରକାରୀ ବଣ୍ଡ୍ ଜାରି କରି ମଧ୍ୟ ଋଣ ନିଅନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସରକାରଙ୍କୁ ରାସ୍ତା, ରେଳବାଇ, ଡାକ୍ତରଖାନା, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଜନାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ପଇସାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼େ, ସେତେବେଳେ ସେ ବଣ୍ଡ୍ ଜରିଆରେ ବ୍ୟାଙ୍କ, ବୀମା କମ୍ପାନୀ, ମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିବେଶକଙ୍କଠାରୁ ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ସରକାର ୧୦ ବର୍ଷିଆ ବଣ୍ଡ୍ ଜାରି କରନ୍ତି ଏବଂ କୌଣସି ନିବେଶକ ତାହାକୁ ୧୦୦ ଟଙ୍କାରେ କିଣନ୍ତି, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସେ ସରକାରଙ୍କୁ ୧୦୦ ଟଙ୍କାର ଋଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ବଦଳରେ ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ସୁଧ ଦେବାକୁ ଏବଂ ଅବଧି ପୂରଣ ହେବା ପରେ ମୂଳ ସମ୍ପତ୍ତି ଫେରାଇବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଅନ୍ତି।
ମନେକରନ୍ତୁ, ସରକାର ୧୦୦ ଟଙ୍କାର ବଣ୍ଡ୍ ୨.୫% ବାର୍ଷିକ ସୁଧହାରରେ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ସରକାର ନିବେଶକଙ୍କୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨.୫୦ ଟଙ୍କା ସୁଧ ଦେବେ। ୧୦ ବର୍ଷରେ ମୋଟ ୨୫ ଟଙ୍କା ସୁଧ ଦେବା ପରେ ଅବଧି ଶେଷରେ ୧୦୦ ଟଙ୍କାର ମୂଳ ରକମ୍ ମଧ୍ୟ ଫେରାଇଦେବେ। ହେଲେ, ସରକାରଙ୍କ ଋଣ ସବୁବେଳେ ନୂଆ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏନାହିଁ, ବରଂ ପୁରୁଣା ଋଣ ସୁଝିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ଋଣ ନେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ସରକାରଙ୍କୁ ଋଣ ଉପରେ କେତେ ସୁଧ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତାହା ବଜାରର ସୁଧହାର, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ନିବେଶକଙ୍କ ଚାହିଦା ଏବଂ ବଣ୍ଡ୍ର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
କ’ଣ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ଋଣ ନେବା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଯାଏ?
ଯେତେବେଳେ ବଣ୍ଡ୍ର ମୂଲ୍ୟ ଖସିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେଗୁଡ଼ିକର ୟିଲ୍ଡ ଅର୍ଥାତ୍ ନିବେଶ ଉପରେ ମିଳୁଥିବା ରିଟର୍ନ୍ ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଋଣ ନେବା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ସରକାରଙ୍କୁ ସୁଧ ପରିଶୋଧରେ ଅଧିକ ପଇସା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସ୍କୁଲ, ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଏବଂ ରାସ୍ତାଘାଟ ଭଳି ଜରୁରୀ ସେବାଗୁଡ଼ିକରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ କମ୍ ପଇସା ବଞ୍ଚେ। ଏହା ଠିକ୍ ସେହିପରି, ଯେପରି ହୋମ୍ ଲୋନ୍ର ସୁଧହାର ବଢ଼ିଲେ କୌଣସି ପରିବାରର EMI ବୋଝ ବଢ଼ିଯାଏ।
ୟୁରୋପର ବଡ଼ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରେ ୧୦ ବର୍ଷିଆ ସରକାରୀ ବଣ୍ଡ୍ ଉପରେ ସୁଧହାର ୨୦୦୦ ମସିହା ପ୍ରାରମ୍ଭ ପରଠାରୁ ୫% ରେ ପହଞ୍ଚିନଥିଲା। ୨୦୧୦ ରୁ ୨୦୧୨ ର ୟୁରୋଜୋନ୍ ଋଣ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଗ୍ରୀସ୍, ଇଟାଲୀ ଏବଂ ସ୍ପେନ୍ ଭଳି ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏତିକି କିମ୍ବା ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦରରେ ଋଣ ନେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଏବଂ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ୍ରେ ବଣ୍ଡ୍ର ୟିଲ୍ଡ ୭% ରୁ ଉପରକୁ ଯିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବେଲ୍ଆଉଟ୍ ପ୍ୟାକେଜ୍ ନେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏବେ ଫ୍ରାନ୍ସକୁ ୧୦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଋଣ ନେବାକୁ ପ୍ରାୟ ୫% ସୁଧ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ କି ଜର୍ମାନୀର ଦର ୩.୪୧%। ଫ୍ରାନ୍ସର ବଢ଼ୁଥିବା ଦର ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ନିବେଶକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଋଣ ଦେବା ବଦଳରେ ଅଧିକ ରିଟର୍ନ୍ ମାଗୁଛନ୍ତି। ଏବେ ଫ୍ରାନ୍ସର ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ ଇଟାଲୀ ଏବଂ ଗ୍ରୀସ୍ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ହୋଇଛି। ବ୍ରିଟେନ୍ରେ ଏହି ଦର ଫ୍ରାନ୍ସଠାରୁ ଉପରେ ରହିଛି।
କେଉଁ ଦେଶ ଉପରେ କେତେ ଋଣ ଅଛି?
ଦୁନିଆରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସରକାରୀ ଋଣ ଆମେରିକା ଉପରେ ରହିଛି, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୩,୯୩୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା। ଏହାପରେ ଚୀନ୍ ଉପରେ ୨,୧୩୭.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଜାପାନ୍ ଉପରେ ୮୨୬.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଋଣ ରହିଛି। ବ୍ରିଟେନ୍ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୪୧୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା, ଫ୍ରାନ୍ସ ଉପରେ ୩୯୯ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଇଟାଲୀ ଉପରେ ୩୫୧.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସରକାରୀ ଋଣ ରହିଛି। ସେହିପରି, ଜର୍ମାନୀ ଉପରେ ୩୩୨.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା, ଭାରତ ଉପରେ ୩୨୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା, କାନାଡା ଉପରେ ୨୭୫.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ବ୍ରାଜିଲ୍ ଉପରେ ୨୪୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଋଣ ରହିଛି।
ଭାରତ ଉପରେ ଋଣ ତା’ର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆକାର ତୁଳନାରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। IMF ର ୨୦୨୬ ର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ଋଣ GDP ର ୮୩.୪%। ହେଲେ, ଅଧିକ ଋଣର ଅର୍ଥ ନିଜେ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ନୁହେଁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜାପାନ୍ ଉପରେ ଋଣ ତା’ର GDP ର ପ୍ରାୟ ୧୯୯% ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ତଥ୍ୟ ୮୩.୪%। ସେହିପରି, ଆମେରିକା ଉପରେ ଋଣ GDP ର ୧୨୭% ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ଉପରେ ୧୧୮%। କୌଣସି ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିର ଆକଳନ କେବଳ ମୋଟ ଋଣରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସୁଧ ପରିଶୋଧ କରିବାର କ୍ଷମତା, ସରକାରଙ୍କ ରୋଜଗାର, ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ଏବଂ ଋଣର ଖର୍ଚ୍ଚରୁ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ।