ବ୍ରିଟେନରେ ନିକଟରେ ଗୁଗଲ୍ କ୍ଲାଉଡ୍  ର ସେବା ଠପ୍ ହେବା ଯୋଗୁଁ ସେଠାକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଠପ୍ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ବଡ଼ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି ସାରା ବିଶ୍ୱର ଧ୍ୟାନ ଏହି କଥା ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଛି ଯେ ଦେଶର ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ। କ’ଣ ଏପରି ସଙ୍କଟ ଭାରତ ଭଳି ବିଶାଳ ଦେଶରେ ଆସିପାରେ? ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ଆମେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଜାଣିବା ଯେ ବ୍ରିଟେନ୍ରେ ଏହି ସମସ୍ୟା କାହିଁକି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର କଠୋର ନିୟମ ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି କୌଣସି ବି ବୈଶ୍ୱିକ ବୈଷୟିକ ବିଫଳତାର ମୋକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ କେତେ ମଜବୁତ୍ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ।

ବ୍ରିଟେନରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେକ୍ଟର ଠପ୍ ହେବାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ

ବ୍ରିଟେନ୍ରେ ଗୁଗଲ୍ କ୍ଲାଉଡର ଲଣ୍ଡନ ସ୍ଥିତ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର୍ରେ ବିଜୁଳି ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ବଡ଼ ବୈଷୟିକ ତୃଟି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଏହି ବ୍ୟାଘାତ କାରଣରୁ ରିଭୋଲୁଟ୍, ଏଚ୍ଏସ୍ବିସି ଏବଂ ଲୋଏଡ୍ସ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭଳି ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ସେବା ହଠାତ୍ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଗଲା। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ବଳତା ଥିଲା ଯେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୁଗଲ୍ର କେବଳ ଗୋଟିଏ ହିଁ କ୍ଲାଉଡ୍ ରିଜିଅନ୍ ଆକ୍ଟିଭ୍ ଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ମୁଖ୍ୟ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର୍ ଫେଲ୍ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାକ୍ଅପ୍ ପାଇଁ କୌଣସି ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନୀୟ ବିକଳ୍ପ ନଥିବା ହେତୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ କିଛି କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଠପ୍ ହୋଇଗଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ପ୍ରବଳ ହଇରାଣ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଲା।

ଡାଟା ଲୋକାଲାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ମଲ୍ଟିପୁଲ୍ କ୍ଲାଉଡ୍ ରିଜିଅନ୍ସ

ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଏହିପରି ସଙ୍କଟରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ବହୁତ କଠୋର ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ଭାରତର ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି ଯେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ଡାଟା ଦେଶର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ଭିତରେ ହିଁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯିବ। ବିଦେଶୀ ମାଟି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ନଥିବା ହେତୁ ବାହ୍ୟ ବୈଷୟିକ ଗୋଳମାଳର ପ୍ରଭାବ ଏଠାକାର ସିଷ୍ଟମ୍ ଉପରେ ପଡ଼େନାହିଁ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଗୁଗଲ୍ କ୍ଲାଉଡ୍, ଆମାଜନ୍ ୱେବ୍ ସର୍ଭିସେସ୍  ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ଏଜ୍ୟୁଅର୍  ଭଳି ବଡ଼ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଡାଟା ସେଣ୍ଟର୍ ଭାରତରେ ମୁମ୍ବାଇ, ଦିଲ୍ଲୀ-NCR, ପୁଣେ ଏବଂ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଭଳି ଅଲଗା ଅଲଗା ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପି ରହିଛି। ଯଦି କୌଣସି ଗୋଟିଏ ସହରର ସର୍ଭରରେ କିଛି ଅସୁବିଧା ଆସେ, ତେବେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ବିନା କୌଣସି ବିଳମ୍ବରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସହରର ସର୍ଭରକୁ ଶିଫ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ହାଇବ୍ରିଡ୍ ଏବଂ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ କ୍ଲାଉଡ୍ ମଡେଲର ଶକ୍ତି

ଭାରତର ସରକାରୀ ଏବଂ ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରର ବଡ଼ ବ୍ୟାଙ୍କ ଯେପରିକି ଏସ୍ବିଆଇ, ଏଚଡିଏଫସି ଏବଂ ଆଇସିଆଇସିଆଇ ନିଜର କୋର୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସୋଲ୍ୟୁସନ୍ସ (CBS) ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ସଂବେଦନଶୀଳ ଡାଟା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୌଣସି ବାହ୍ୟ ପବ୍ଲିକ୍ କ୍ଲାଉଡ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର ରହୁନାହାନ୍ତି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ପ୍ରାଇଭେଟ୍ କ୍ଲାଉଡ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍-ପ୍ରେମିସେସ୍ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର୍ସ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ପବ୍ଲିକ୍ କ୍ଲାଉଡ୍ର ବ୍ୟବହାର କେବଳ ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ର ଫ୍ରଣ୍ଟ-ଏଣ୍ଡ୍, ଗ୍ରାହକ ସେବା କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଡାଟା ଆନାଲିଟିକ୍ସ ଭଳି ଅଣ-ସଂବେଦନଶୀଳ କାମ ପାଇଁ କରାଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା କୌଣସି ବଡ଼ ସାଇବର କିମ୍ବା କ୍ଲାଉଡ୍ ଆଉଟେଜ୍ର ବିପଦ ପ୍ରାୟ ନଗଣ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।

ଡିଜାଷ୍ଟର ରିକଭରୀ ଏବଂ ବିଜନେସ୍ କଣ୍ଟିନ୍ୟୁଟି ପ୍ଲାନ୍

ଭାରତୀୟ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରେ ବୈଷୟିକ ସ୍ତରରେ ବିପତ୍ତିର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଷ୍ଟର ରିକଭରୀ ସିଷ୍ଟମ୍କୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ୟାଙ୍କର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର୍ ଥାଏ ଏବଂ ଦେଶର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସୁରକ୍ଷିତ ସହରରେ ତା’ର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଡିଜାଷ୍ଟର ରିକଭରୀ ସାଇଟ୍ (DR Site) ମଧ୍ୟ  ଥାଏ। ଏହି ଦୁଇଟି ସେଣ୍ଟର୍ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡ୍ର ଡାଟା ରିଅଲ୍-ଟାଇମରେ ସିଙ୍କ୍ (Sync) ହୋଇଚାଲିଥାଏ। ଯଦି କେବେ ମୁଖ୍ୟ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର୍ରେ ବିଜୁଳି ଚାଲିଯାଏ କିମ୍ବା କୌଣସି ବଡ଼ ବୈଷୟିକ ବାଧା ଆସେ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଡିଆର୍ ସାଇଟ୍ ସ୍ୱତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତ ଭାବେ ଆକ୍ଟିଭ୍ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେବା ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ୍ ମଧ୍ୟ ନଅଟକି ସୁଚାରୁରୂପେ ଚାଲିଥାଏ।

ଆରବିଆଇର କଠୋର ନିୟମ ଏବଂ ଆଇଟି ଆଉଟସୋର୍ସିଂ ଗାଇଡଲାଇନ୍ସ

ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର 'ମାଷ୍ଟର ଡାଇରେକ୍ସନ୍ସ ଅନ୍ ଆଉଟସୋର୍ସିଂ ଅଫ୍ ଆଇଟି ସର୍ଭିସେସ୍' ର ପ୍ରାବଧାନ ଅଧୀନରେ କୌଣସି ବି ବ୍ୟାଙ୍କକୁ କ୍ଲାଉଡ୍ ସେବା ଦେଉଥିବା କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭରଶୀଳ ରହିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଏନାହିଁ। ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଖରେ ନିଜର ଏକ୍ସିଟ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜୀ (Exit Strategy) ରହିବା ଜରୁରୀ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ସେମାନେ ବିନା କୌଣସି ବାଧାରେ ଅନ୍ୟ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଆପଣାଇପାରିବେ। ଏହା ସହିତ, ଯଦି ଦେଶରେ କୌଣସି ବୈଷୟିକ କିମ୍ବା ସାଇବର ଆଉଟେଜ୍ ହୁଏ, ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ମାତ୍ର ୬ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ସୂଚନା ଆରବିଆଇକୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଜେ ଏହି ବୈଷୟିକ ପ୍ରଦାତାମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଅଡିଟ୍ ଏବଂ ଯୁଗ୍ମ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଭାରତର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେକ୍ଟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ।