ପ୍ୟାରିସ୍: ଶିକ୍ଷାରେ ସୁଧାର ନାମରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାସ୍ତାରେ ଉପଦ୍ରବ ଏବଂ ଭୟାନକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଖରାପ ଭିତ୍ତିଭୂମି (Infrastructure) ଏବଂ ବଜେଟ୍ କାଟ୍ ପ୍ରତିବାଦରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସ୍କୁଲ ଛାତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବେ ବେକାବୁ ଦଙ୍ଗାରେ ପରିଣତ ହୋଇସାରିଛି। ସାରା ଦେଶରେ ୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ସ୍କୁଲ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ପ୍ରାୟ ଚାରି ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି। ଏପରି ମନେହେଉଛି ଯେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଢୁଆଳରେ ଦଙ୍ଗାକାରୀମାନେ ଉପଦ୍ରବ ମଚାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛନ୍ତି।

ଏହାରି ଭିତରେ ଏମିତି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଭିଡିଓ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଯେଉଁଥିରେ ୧୫ ବର୍ଷର ଜଣେ ନାବାଳକ  ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ମୁହଁରେ ନିଆଁ ଲଗାଇଦେଇଛି। ମହିଳା ଜଣକ ଉପଦ୍ରବୀକୁ ଶାନ୍ତ ରହିବାକୁ ଆବେଦନ କରୁଥିଲେ। ମହିଳାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ କିଛି ପିଲା ତାଙ୍କୁ ବସ୍ ଷ୍ଟପ୍ ଆଡ଼କୁ ଠେଲିଦେଇଥିଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ମୁହଁ ଢାଙ୍କିଥିବା ଜଣେ ୧୫ ବର୍ଷର ପିଲା  ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ମୁହଁ ଆଡ଼କୁ ନିଆଁ ଫୋପାଡିଥିଲା।  ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମହିଳା ଜଣକ ନିଜ ହାତ ଏବଂ ଶପିଂ ବ୍ୟାଗ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ନିଜ ମୁହଁକୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ମହିଳାଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚିଯାଇଛି କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ପୋଡ଼ିଯାଇଛି।

ଅଧିକାଂଶ ଦଙ୍ଗାକାରୀ ମୁହଁରେ ମାସ୍କ ଲଗାଇଛନ୍ତି ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ପରିଚୟ ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ। ପରିସ୍ଥିତି ଏପରି ଯେ ଫ୍ରାନ୍ସର ଅନେକ ସହରରେ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଜଳୁଛି, ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଉପଦ୍ରବୀମାନେ ଭଙ୍ଗାରୁଜା କରୁଛନ୍ତି।

ଫ୍ରାନ୍ସରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ନାମରେ ଖୋଲାଖୋଲି ଦଙ୍ଗା

• ଫ୍ରାନ୍ସରେ ସ୍କୁଲ ଏବଂ ୟୁନିଭରସିଟିଗୁଡ଼ିକ ପାଖରେ ଚାଲିଥିବା ହିଂସାତ୍ମକ ବିରୋଧ-ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ୪୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇସାରିଛି।

• ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି ଏହି ବିରୋଧ-ପ୍ରଦର୍ଶନ ଷ୍ଟାଫ୍ ଅଭାବ, ଜର୍ଜର କୋଠା, ଅତ୍ୟଧିକ ଭିଡ଼ ଥିବା କ୍ଲାସରୁମ୍, ସରକାରୀ ବଜେଟ୍ କାଟ୍ ଏବଂ ଅଧିକ ସମୟର ଶେଡ୍ୟୁଲ୍ ଯୋଗୁଁ ହେଉଛି।

• ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସେବାଷ୍ଟିଆନ୍ ଲେକୋର୍ନୁ ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ବୈଠକ ଡକାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଗସ୍ତ ବାତିଲ୍ କରିଛନ୍ତି। 

• ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଯୋଗୁଁ ୩୫୦ରୁ ଅଧିକ ହାଇସ୍କୁଲ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୩୦ଟି ୟୁନିଭରସିଟି କ୍ୟାମ୍ପସ୍ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ୮୩ ଜଣ ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ୧୧୯ ଜଣ ଛାତ୍ର ଓ ସ୍କୁଲ ଷ୍ଟାଫ୍ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

• ଫ୍ରାନ୍ସର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଏଡୁଆର୍ଡ ଗେଫ୍ରେ BFMTV କୁ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ଫ୍ରାନ୍ସର ପ୍ରାୟ ୩,୭୦୦ ହାଇସ୍କୁଲ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅଧିକ ସ୍କୁଲ ବନ୍ଦ ରହିଛି କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ସ୍କୁଲ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ରହିଛି।

• ରଏଟର୍ସର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ମାର୍ସେଲିର ଭିକ୍ଟର ହ୍ୟୁଗୋ ହାଇସ୍କୁଲର ପ୍ରିନ୍ସିପାଲଙ୍କ ଉପରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଢାଳି ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ତାଙ୍କର ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ଚିକିତ୍ସା ଚାଲିଛି। ରୁଏନ୍ ଏବଂ ପେଟିଟ୍-କ୍ୱେଭିଲିରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ପୁଲିସ ଅନେକ ସହରରେ ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଛି। ଛାତ୍ରମାନେ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଉପରେ କଠୋର ଓ ଦମନକାରୀ ନୀତି ଆପଣାଇବାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକାରୀମାନେ ଅନେକ ସ୍କୁଲରେ ହିଂସା ଏବଂ ନିଆଁ ଲଗାଇବା ଚେଷ୍ଟାକୁ ନେଇ ଚେତାବନୀ ଦେଉଛନ୍ତି।

ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଛାତ୍ରମାନେ କାହିଁକି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି?

ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ମୁଖ୍ୟ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଛାତ୍ର ସଂଘର କହିବା କଥା ହେଉଛି ଯେ ଛାତ୍ରମାନେ ଖରାପ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଅତ୍ୟଧିକ ଭିଡ଼ ଥିବା କ୍ଲାସରୁମ୍, ପ୍ରଚୁର କାମର ବୋଝ, ଶିକ୍ଷକ ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅଭାବ ଏବଂ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକୁ କମ୍ ଫଣ୍ଡ୍ ମିଳିବାରୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି। କିଛି ଲୋକ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଏବଂ ୟୁନିଭରସିଟି ଆଡମିଶନ୍ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ରଦ୍ଦ କରିବାକୁ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯାହାକୁ ସେମାନେ ପକ୍ଷପାତପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେକରନ୍ତି।

ସେଣ୍ଟ-ଡେନିସର ରୋଜା ପାର୍କସ ହାଇସ୍କୁଲର ୧୫ ବର୍ଷୀୟ ଛାତ୍ର ଇସାମ୍ ମଖଲୁଫୀ 'ଦି ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ'କୁ କହିଛନ୍ତି, "କ୍ଲାସରୁମ୍ରେ ବାୟୁ ଚଳାଚଳର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ ଏବଂ ଆମେ କଷ୍ଟରେ ଝରକା ଖୋଲିପାରୁଛୁ।" ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହି ବିରୋଧ-ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଭାବେ ଉସ୍କାଇଛନ୍ତି କାରଣ ଫ୍ରାନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ୍ ମାକ୍ରୋଁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ଏବଂ ଦେଶରେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ନିର୍ବାଚନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।

ଅଧିକାରୀମାନେ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ରାସ୍ତାରୋକ ଯୋଗୁଁ ଶହ ଶହ ସ୍କୁଲ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପ୍ୟାରିସ୍ର ଉପକଣ୍ଠରୁ ମାର୍ସେଲି, ଲିଓନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହରକୁ ବ୍ୟାପିବାରେ ଲାଗିଛି। ଫ୍ରାନ୍ସର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଲୋରେଣ୍ଟ୍ ନୁନେଜ୍ BFMTV କୁ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ପୁଲିସ ଗୁରୁବାର ପ୍ରାୟ ୨,୦୦୦ ଏବଂ ଶୁକ୍ରବାର ୧,୭୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଛି। ଆମନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ସମେତ କେତେକ ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନ ନାବାଳକମାନଙ୍କୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟନ୍ ଗ୍ରେନେଡ୍ ବ୍ୟବହାରକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।

ପ୍ରଦର୍ଶନ ନାମରେ ଛାତ୍ରମାନେ କାହିଁକି କରୁଛନ୍ତି ହିଂସା?

ସରକାରୀ ଓକିଲମାନେ BFMTV କୁ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ନାଣ୍ଟେସରେ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀମାନେ ଏକ ସ୍କୁଲରେ ନିଆଁ ଲଗାଇଦେଇଛନ୍ତି। ମାର୍ସେଲିରେ ଉପଦ୍ରବୀମାନେ ଫାୟାର୍ ଟ୍ରକ୍ ଉପରକୁ ପଥର ଓ ଜିନିଷପତ୍ର ଫିଙ୍ଗିଛନ୍ତି ଏବଂ ବେଲଫୋର୍ଟରେ ଛାତ୍ରମାନେ ଘେରିଯାଇ ଜଣେ ମହିଳା ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିର୍ମମ ଭାବେ ପିଟିଛନ୍ତି। ମହିଳା ଅଧିକାରୀ ଜଣକ ରାସ୍ତାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଉପଦ୍ରବୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପିଟୁଥିଲେ। ଏହି ଅଭିଯୋଗରେ ୧୭ ବର୍ଷର ଜଣେ ଦଙ୍ଗାକାରୀକୁ  ଗିରଫ କରାଯାଇଛି।

ଜଣାଇଦେଉଛୁ ଯେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ଲମ୍ବା ଇତିହାସ ରହିଛି ଯାହା କେତେବେଳେ କେମିତି ହିଂସାତ୍ମକ ରୂପ ନେଇଥାଏ। ଏଥିରେ ୧୯୬୮ ରେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ସରକାର ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ସମାଜକୁ ବଦଳାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।

ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳ ଉପରେ ଦଙ୍ଗା ଉସ୍କାଇବାର ଅଭିଯୋଗ

ଫ୍ରାନ୍ସ ସରକାର ଏହି ହିଂସାକୁ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଜବାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ଫ୍ରାନ୍ସର ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଗେରାଲ୍ଡ ଡାର୍ମାନିନ୍ ଶୁକ୍ରବାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ସରକାରୀ ଓକିଲମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁଠି ସମ୍ଭବ ସେଠାରେ ଅପରାଧିକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଉ ଏବଂ କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇଁ ଅଭିଭାବକମାନଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରାଯାଉ। ହେଲେ ସରକାର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର କେତେକ ଦାବିକୁ ଗ୍ରହଣ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଗେଫ୍ରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ଫି’ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ସେହି ଯୋଜନାକୁ ସରକାର ରଦ୍ଦ କରିଦେବେ, ଯାହାର ଘୋଷଣା କିଛି ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୭ ବଜେଟ୍ର ଅଂଶ ଭାବେ କରାଯାଇଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ଛାତ୍ରମାନେ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ପୁଣି ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଓ ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିୟନଗୁଡ଼ିକୁ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ଫ୍ରାନ୍ସ ଅଧିକାରୀମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ  ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳ 'ଲା ଫ୍ରାନ୍ସ ଇନସୋମିସ୍'  ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଫାଇଦା ପାଇଁ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଆକ୍ରୋଶକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଏହି ଦଳର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜୀନ୍-ଲ୍ୟୁକ୍ ମେଲେଞ୍ଚନ୍ ଆସନ୍ତା ନିର୍ବାଚନରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଭାବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।