ଏସିଆନ୍-ଭାରତ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ ଅର୍ଥାତ୍ AIME-2026ର ଆଧିକାରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତ ଏବଂ ASEAN ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ବୁଝାମଣା, ଅପରେସନାଲ୍ କୋଅର୍ଡିନେସନ୍ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରଅପରେବିଲିଟିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା।

ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ୟାସିଫିକ୍ରେ ବଦଳୁଥିବା ସାମରିକ ସମୀକରଣ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ନିଜର ମେରିଟାଇମ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଆଉଟରିଚ୍ (ସାମୁଦ୍ରିକ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରସାର)କୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ମଜବୁତ୍ କରୁଛି। ଫିଲିପାଇନ୍ସର ସୁବିକ୍ ବେ'ରେ ଆୟୋଜିତ ଆସିଆନ୍-ଭାରତ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ ଅର୍ଥାତ୍ AIME-2026 ଏହି ରଣନୀତିର ଏକ ଅଂଶ। ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର INS ସହ୍ୟାଦ୍ରି ଏବଂ INS କୁଲିଶ୍ ଏହି ଅଭ୍ୟାସରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ASEAN ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସାମୁଦ୍ରିକ ସେନା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲେ।

ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗରରେ ଚୀନର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସାମରିକ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ସକ୍ରିୟତା ମଧ୍ୟରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସହଯୋଗ କୂଟନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବେଶ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯଦିଓ AIME-2026 କୌଣସି ଦେଶ ବିରୋଧରେ ଏକ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ନୁହେଁ। ଏହାର ଆଧିକାରିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତ ଏବଂ ASEAN ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ବୁଝାମଣା, ଅପରେସନାଲ୍ କୋଅର୍ଡିନେସନ୍ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରଅପରେବିଲିଟିକୁ ବଢ଼ାଇବା।

ଭାରତର ରଣନୀତିକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ଏହାର ଫୋକସ୍ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ସହଯୋଗୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ନେଟୱାର୍କକୁ ମଜବୁତ୍ କରିବା ଉପରେ ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକ ନିକଟ ଅତୀତରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସରେ ADMM-Plus ମେରିଟାଇମ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି।

ହାର୍ବରରୁ ସି' ଫେଜ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପରେସନାଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି

AIME-2026ରେ ହାର୍ବର ଫେଜ୍ (Harbour Phase) ସମୟରେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା, ଅପରେସନାଲ୍ ସିଙ୍କ୍ରୋନାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ଟେବୁଲ୍-ଟପ୍ ଏକ୍ସରସାଇଜ୍ ଜରିଆରେ ମିଳିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। ସି' ଫେଜ୍ (Sea Phase)ରେ HADR, VBSS, ଅଣ୍ଡରୱେ ରିପ୍ଲେନିଶମେଣ୍ଟ, କ୍ରସ୍-ଡେକ୍ ହେଲିକପ୍ଟର ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ଏବଂ CASEVAC ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ସାମରିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ହେଉଛି ଯେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଶର ନୌସେନା ସଙ୍କଟଜନକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏକାଠି ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ।

ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ରଣନୀତି କେବଳ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ

ରକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ନିକଟରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକର ଉପସ୍ଥିତି ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗର, ଭୂମଧ୍ୟସାଗର ଏବଂ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ଭାରତର 'ବ୍ଲୁ-ୱାଟର' (Blue-water) କ୍ଷମତା ସହ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ସେ ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ନଜର ରଖିବା ଏବଂ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ୍ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତର ରଣନୀତିର ପରିସର ଏବେ କେବଳ ନିଜ ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ସୁରକ୍ଷାରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରରୁ ନେଇ ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ୟାସିଫିକ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସହଯୋଗୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ମିଶି ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷାର ଏକ ନେଟୱାର୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ପାଲଟୁଛି।

‘ଏକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ’ରୁ ‘ମହାସାଗର’ (MAHASAGAR)

AIME-2026କୁ ଭାରତର 'ଏକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ ପଲିସି' (Act East Policy) ଏବଂ 'ମହାସାଗର' (MAHASAGAR) ଭିଜନ୍ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ASEAN ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ବ୍ୟାବହାରିକ ସାମୁଦ୍ରିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାଝା ସୁରକ୍ଷା ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକର ମୁକାବିଲା କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା। ଭାରତ ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ୟାସିଫିକ୍ରେ କୌଣସି ସାମରିକ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଂଶବିଶେଷ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସହଯୋଗୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ସାମୁଦ୍ରିକ ଦକ୍ଷତା, ଇଣ୍ଟରଅପରେବିଲିଟି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସର ଏପରି ଏକ ନେଟୱାର୍କ ଗଢ଼ୁଛି, ଯାହା ବଦଳୁଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ଶକ୍ତି-ସନ୍ତୁଳନରେ ଭାରତର ରଣନୈତିକ ପହଞ୍ଚକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି।