ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ସାରା ଦେଶରେ ନିଷ୍ଠାର ସହ ଚାଲିଛି ନବରାତ୍ର ବା ନବଦିନାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ପୂଜା। ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ମା’ଙ୍କର ନଅଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱରୂପକୁ ଆରାଧନା କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ସପ୍ତମ ଦିବସ ବା ମହାସପ୍ତମୀରେ ଆବାହନ କରାଯାଏ 'ମା’ କାଳରାତ୍ରୀ'ଙ୍କୁ। ମା’ କାଳରାତ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତି, ସାହସ, ରୁଦ୍ର ରୂପ ଏବଂ ଅଭୟର ପ୍ରତୀକ। ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିର ସଂହାର କରୁଥିବା ବେଳେ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ସଦାସର୍ବଦା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳକାରିଣୀ। ଏହି କାରଣରୁ ମା’ଙ୍କୁ ‘ଶୁଭଙ୍କରୀ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିହିତ କରାଯାଏ।

ମା'ଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଓ ଆୟୁଧ:

ନବଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସପ୍ତମ ଅବତାର ହେଉଛନ୍ତି ମା' କାଳରାତ୍ରୀ। ମା’ଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣ କଳା କଜ୍ଜଳ ସଦୃଶ ଅନ୍ଧକାରମୟ, ବିଶାଳ ଦେହ, ମୁକ୍ତ କେଶରାଶି, ତିନୋଟି ବିଶାଳ ନେତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସରୁ ଅଗ୍ନିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ। ମା’ ଚତୁର୍ଭୁଜା— ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତରେ ଖଡ୍ଗ ଓ ଲୌହ କଣ୍ଟକ ଶୋଭା ପାଉଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ହାତରେ ସେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଅଭୟ ଓ ବରଦାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଗର୍ଦ୍ଦଭ (ଗଧ) ହେଉଛି ମା’ଙ୍କ ପବିତ୍ର ବାହନ।

ଶୁଭଙ୍କରୀ ମା’ଙ୍କ କୃପା:

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମା’ ଏହି ଉଗ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ମା' କାଳରାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ ଓ ଆରାଧନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୟ, ବାଧାବିଘ୍ନ, ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଏବଂ ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ଦୂର ହୋଇଥାଏ। ମା’ଙ୍କ କୃପାରୁ ଭକ୍ତମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଭୟକୁ ଜୟ କରି ସାହସ, ଆଲୋକ ଓ ଆତ୍ମବଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।