ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଅନୁସନ୍ଧାନ (Exploration) ପାଇଁ ୮୪,୦୮୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରିଛି ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କ୍ୟାବିନେଟ୍ 'ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ' ଅର୍ଥାତ୍ 'ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଅଫସୋର ଏକ୍ସପ୍ଲୋରେସନ୍ ସ୍କିମ୍'କୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ବୈଠକରେ ‘ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ’ ଯୋଜନା ଅର୍ଥାତ୍ ‘ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଅଫସୋର ଏକ୍ସପ୍ଲୋରେସନ୍ ସ୍କିମ୍’କୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ମିଳିଛି। ଏହା ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ଯୋଜନା, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶର ସାମୁଦ୍ରିକ (ଅଫସୋର) ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ତୈଳ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ର ସନ୍ଧାନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୩୦-୩୧ ସୁଦ୍ଧା ମୋଟ ୮୪,୦୮୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯିବ। ଏହି ଯୋଜନା ଭାରତର ଉର୍ଜା ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଜବୁତ୍ କରିବା, ଦେଶୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଉତ୍ପାଦନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ନେତୃତ୍ୱକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଏବଂ 'ବିକଶିତ ଭାରତ'ର ଦୂରଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଗକୁ ନେବା ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।

ଏହି ‘ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ’ ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ତୈଳ ଭଣ୍ଡାରରେ ୬୦୦ ମିଲିୟନ୍ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ରୁ ଅଧିକ ତୈଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି, ଏହା ସହିତ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଯଥେଷ୍ଟ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ହେବ ଏବଂ ଦେଶୀୟ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପାଦନରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବ।

ଅମିତ୍ ଶାହ କ’ଣ କହିଲେ?

ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ୍ ଶାହ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏକ୍ସ (ଟ୍ୱିଟର)ରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, ‘କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ୮୪,୦୮୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ‘ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ’ ଯୋଜନାକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ମିଳିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ବିକାଶ ଯାତ୍ରାକୁ ନୂଆ ଗତି ମିଳିବ। ଭାରତର ବିଶାଳ ସାମୁଦ୍ରିକ ଉର୍ଜା କ୍ଷମତାର ଫାଇଦା ଉଠାଉଥିବା ଏହି ଯୋଜନା ଦେଶୀୟ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ସ୍ତରରେ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି କରିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋଦୀ ଜୀଙ୍କ ‘ବିକଶିତ ଭାରତ’ର ସ୍ୱପ୍ନ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସାକାର ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବ’।

ବାସ୍ତବରେ, ଭାରତ ନିଜ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ହୋରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ (Hormuz Strait), ଲୋହିତ ସାଗର (Red Sea) ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ସାଗର (Black Sea) ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ/ନାକାବନ୍ଦୀ ଯୋଗୁଁ ବୈଶ୍ୱିକ ଉର୍ଜା ସୁରକ୍ଷା ସଙ୍କଟମୟ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଭାରତ ନିଜର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।

ସ୍ୱଦେଶୀ ନିର୍ମାଣ (Manufacturing) କୁ ମିଳିବ ଶକ୍ତି

ଏହି ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ସ୍ତରରେ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି ହେବା, 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଏବଂ 'ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ' ପଦକ୍ଷେପ ଅଧୀନରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ନିର୍ମାଣକୁ ଶକ୍ତି ମିଳିବା ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଓ ସେବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ନିର୍ମାଣ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହାଦ୍ୱାରା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ଭାଲ୍ୟୁ ଚେନ୍ରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଆକର୍ଷିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି, ଯାହା ଉଦ୍ୟୋଗ, ନବସୃଜନ (Innovation) ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।

‘ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ’ ଯୋଜନାର ଫାଇଦା:

• ଏହାଦ୍ୱାରା ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ୍ ଭଣ୍ଡାରରେ ପ୍ରାୟ ୬୦୦+ ମିଲିୟନ୍ ଟନ୍ ତୈଳ ସଞ୍ଚୟ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ହେବ।

• ଏହାଦ୍ୱାରା ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ପାଦନରେ ୧୦-୧୫ ମିଲିୟନ୍ ଟନ୍ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବ, ଯାହାର ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷମତା ୨୦ ମିଲିୟନ୍ ଟନ୍ ପ୍ରତିବର୍ଷ ରହିଛି।

• ଦେଶୀୟ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ାଇ ଆମଦାନୀ ହ୍ରାସ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବାର୍ଷିକ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ବଞ୍ଚିବ।

• ଏହାଦ୍ୱାରା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବ।

• ଏହାଦ୍ୱାରା ଜିଡିପି (GDP) ରେ ମଜବୁତ୍ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହେବ।

• ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏବଂ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ରୋଜଗାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।