ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସଂସଦରେ ଡିଲିମିଟେସନ ବିଲ୍କୁ ପାରିତ କରାଇବା ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର। ଏହି ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ଲାଗି ରାଜନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଅଙ୍କକଷା ଚାଲିଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ଡିସେମ୍ବର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରେ ସଂସଦର ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନ ବସିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବାରୁ ଏହି ବିଲ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇପାରେ। ଏଥର ବିଲ୍କୁ ନେଇ ସରକାର ଏକ ନୂଆ ଫର୍ମୁଲା ଉପରେ ବିଚାର କରୁଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।
କ'ଣ ରହିଛି ସରକାରଙ୍କ ନୂଆ ଫର୍ମୁଲା ?
ଡିଲିମିଟେସନକୁ ନେଇ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କମିଯିବା ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ଲୋକସଭା ଆସନ ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଗଲେ ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସଫଳ ହୋଇଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଫର୍ମୁଲା ଉପରେ ସରକାର ବିଚାର କରୁଥିବା ଖବର ଆସିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆସନ ଅନୁପାତର ବର୍ତ୍ତମାନର ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଇପାରେ।
ତେବେ ଏହି ଫର୍ମୁଲା ଉପରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇନାହିଁ। ୧୯୭୧ ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆସନ ବଣ୍ଟନର ଅନୁପାତକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିଚାର ଚାଲିଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।
୫୪୩ରୁ ୮୫୦ ହୋଇପାରେ ଲୋକସଭା ଆସନ
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଡିଲିମିଟେସନ ଓ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ସଂଶୋଧନ ସହ ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ୫୪୩ ଆସନକୁ ବଢ଼ାଇ ସର୍ବାଧିକ ୮୫୦ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି। ଏହା ସହ ସଂସଦ ଓ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ଆସନ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ୨୦୨୯ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଲାଗୁ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ସହ ଜଡ଼ିତ।
କାହିଁକି ଦରକାର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମର୍ଥନ ?
ଡିଲିମିଟେସନ ସହ ଜଡ଼ିତ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ପାରିତ କରିବାକୁ ସଂସଦରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବହୁମତ ଆବଶ୍ୟକ। ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୬୮ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦନର ମୋଟ ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାର ଅଧିକାଂଶ ସହ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ଭୋଟ୍ ଦେଉଥିବା ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଅତିକମରେ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ।
ଏପ୍ରିଲ୍ରେ ଏହି ବିଲ୍କୁ ଲୋକସଭାରେ ପାରିତ କରାଇବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକ ସମର୍ଥନ ମିଳିନଥିବାରୁ ବିଲ୍ଟି ପାରିତ ହୋଇପାରିନଥିଲା। ଏହାପରେ ସରକାର ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।