ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମୁମ୍ବାଇର ଶିବାଜୀ ପାର୍କରେ ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ରେ କୋକ୍ରୋଚ୍ ଜନତା ପାର୍ଟି (CJP) ନେତା ଅଭିଜିତ୍ ଦୀପକେଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ଆୟୋଜିତ CJP ପ୍ରଦର୍ଶନର ଭିଡ଼ରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଦଳାଚକୁଟା ସମୟରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ବିଗିଡ଼ିବା ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ଏହାପରେ ଶିବାଜୀ ପାର୍କ ଫୋରମ୍, CJP ନେତା ଅଭିଜିତ୍ ଦୀପକେଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହତ୍ୟା ମାମଲା ରୁଜୁ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଛି। ପୁଲିସ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ୟକ୍ତିଜଣଙ୍କର ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ହେଲେ, ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ମୁମ୍ବାଇ ପୁଲିସ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ FIR ରୁଜୁ କରିନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଆୟୋଜକ ଏବଂ ଅଜ୍ଞାତ ଲୋକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଲଗା ଦଫାରେ FIR ରୁଜୁ କରାଯାଇଛି।

ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, କୌଣସି ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମୟରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ଆୟୋଜକଙ୍କ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ହତ୍ୟା କେସ୍ ବନିଯାଏ କି? ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଫିଲ୍ମ 'ପୁଷ୍ପା ୨' (Pushpa 2) ର ପ୍ରିମିୟର ସମୟରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ସନ୍ଧ୍ୟା ଥିଏଟରରେ ଦଳାଚକଟାରେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଜଣେ ଶିଶୁ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ମାମଲାରେ ଅଭିନେତା ଅଲ୍ଲୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ବିରୋଧରେ BNS ର ଦଫା ୧୦୫ ଅଧୀନରେ ଅପରାଧମୂଳକ ନରହତ୍ୟା (Culpable Homicide Not Amounting To Murder) ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇଥିଲା। ବାସ୍ତବରେ, ଆଇନରେ ଏହାର ଉତ୍ତର କେବଳ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାରୁ ମିଳେନାହିଁ, ବରଂ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ (Intent), ସୂଚନା (Knowledge), ଅବହେଳା (Negligence) ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।

କ’ଣ ଘଟିଥିଲା?

୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ମୁମ୍ବାଇର ଶିବାଜୀ ପାର୍କରେ CJP ର ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ କୋକ୍ରୋଚ୍ ଜନତା ପାର୍ଟି ନେତା ଅଭିଜିତ୍ ଦୀପକେଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ଆୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପୁଲିସ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲା, ତା’ ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ସାମିଲ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସେହି ଦଳାଚକୁଟା ଭଳି ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ଖରାପ ହେଲା, ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲା। ଏହାପରେ ହିଁ ଅଭିଜିତ୍ ଦୀପକେଙ୍କ ଉପରେ BNS ର ଦଫାଗୁଡ଼ିକରେ ହତ୍ୟା ମାମଲା ରୁଜୁ କରିବା ଦାବି ତୀବ୍ର ହେବାରେ ଲାଗିଛି।

ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ଆୟୋଜକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହତ୍ୟା କେସ୍ ଲଗା ଯାଇପାରିବ କି?

କେବଳ ଏତିକି ତଥ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମୟରେ ହୋଇଛି, ତାହା ହତ୍ୟା ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା (BNS) ର ଦଫା ୧୦୧ ଅଧୀନରେ ହତ୍ୟା (Murder) ପାଇଁ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ହେବା ଜରୁରୀ ଯେଉଁଥିରେ ମାରିଦେବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥାଏ, ଏପରି ଆଘାତ ପହଞ୍ଚାଇବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥାଏ ଯାହାକୁ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଜାଣିଥାଏ ଯେ ସେଥିରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିପାରେ, କିମ୍ବା ଆଇନରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଗୁରୁତର ତତ୍ତ୍ୱ ମୋଜୁଦ ଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ତଦନ୍ତରେ ଏହା ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ ଅଭିଜିତ୍ ଦୀପକେ କିମ୍ବା କୌଣସି ଆୟୋଜକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ଏପରି କିଛି କାମ କରିଛନ୍ତି କି ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି।

ଅଭିଜିତ୍ ଦୀପକେଙ୍କ ଅବହେଳା ପ୍ରମାଣିତ ହେଲେ କ’ଣ ହେବ?

ଯଦି ତଦନ୍ତରୁ ଏହା ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ ଯେ ଆୟୋଜକମାନେ ଜାଣିଶୁଣି କିମ୍ବା ଅବହେଳା କରି ଏପରି ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଯାହାଦ୍ୱାରା କାହାରି ଜୀବନ ଯିବାର ଆଶଙ୍କା ଥିଲା, ତେବେ ହତ୍ୟା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଅପରାଧିକ ପ୍ରାବଧାନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ। BNS ରେ ଅପରାଧମୂଳକ ନରହତ୍ୟା (Culpable Homicide) ପାଇଁ ଦଫା ୧୦୫ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ କି ଅବହେଳାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଅଲଗା ପ୍ରାବଧାନ ରହିଛି। କେଉଁ ଦଫା ଲାଗିବ, ତାହା ମେଡିକାଲ୍ ରିପୋର୍ଟ, ଘଟଣାସ୍ଥଳର ପ୍ରମାଣ, ଆୟୋଜକଙ୍କ ଭୂମିକା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।

‘ପୁଷ୍ପା’ ର ଅଲ୍ଲୁ ଅର୍ଜୁନ କେସ୍ ସହ କେତେ ସମାନତା ରହିଛି?

ବାସ୍ତବରେ ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ମାମଲାରେ ସମାନତା ତ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ତଥ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ବିନା ଦୁଇଟିଯାକ ମାମଲାକୁ ଏକା ଭଳି ଭାବିବା ଏବେ ତରବରିଆ ହେବ। ପୁରୁଣା ମାମଲାରେ 'ପୁଷ୍ପା ୨' ର ପ୍ରିମିୟର ସମୟରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ସନ୍ଧ୍ୟା ଥିଏଟରରେ ଦଳାଚକଟାରେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଜଣେ ଶିଶୁ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ମାମଲାରେ ଅଭିନେତା ଅଲ୍ଲୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ବିରୋଧରେ BNS ର ଦଫା ୧୦୫ ଅଧୀନରେ ଅପରାଧମୂଳକ ନରହତ୍ୟା ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇଥିଲା। ପରେ ପୁଲିସ ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ ମଧ୍ୟ ଅଲ୍ଲୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅଭିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା।

କ’ଣ ଅଭିଜିତ୍ ଦୀପକେ ମଧ୍ୟ ‘ଅଲ୍ଲୁ ଅର୍ଜୁନ’ଙ୍କ ଭଳି କେସ୍ ସାମ୍ନା କରିପାରନ୍ତି?

ବାସ୍ତବରେ ଏହି ସମ୍ଭାବନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇନପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏପରି କହିବା ଆଇନଗତ ଭାବେ ସଠିକ୍ ହେବନାହିଁ ଯେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମର୍ଡର୍ କେସ୍ ବନିସାରିଛି।

• ଯଦି ତଦନ୍ତରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ଯେ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଆୟୋଜନ ପୁଲିସର ରୋକ୍ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏପରି କରାଯାଇଥିଲା, ଆୟୋଜକଙ୍କୁ ଗୁରୁତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କିମ୍ବା ଭିଡ଼ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିପଦ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଥିଲା ଏବଂ ତା’ ପରେ ବି ସେମାନେ ଏପରି ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ ଯାହା ସହ ମୃତ୍ୟୁର ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ଯୋଡ଼ିହେଉଛି, ତେବେ ଗୁରୁତର ଅପରାଧିକ ଦଫାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଚାର କରାଯାଇପାରେ।

• କିନ୍ତୁ ଯଦି ମେଡିକାଲ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମାଣରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣ ଅର୍ଥାତ୍ ହୃଦ୍ଘାତ (Heart Attack) ରୁ ହୋଇଛି ଏବଂ ଆୟୋଜକଙ୍କ କୌଣସି ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟର ସିଧାସଳଖ କାରଣ-ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉନାହିଁ, ତେବେ କେବଳ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବା ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ହେବନାହିଁ।