ଲଦାଖରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ସେନ୍ସରଗୁଡ଼ିକର ଏକ ବିଶାଳ ଏବଂ ପରସ୍ପର ଯୋଡ଼ିହୋଇ ରହିଥିବା ନେଟୱର୍କ ତିଆରି କରୁଛି। ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନ୍ର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ସବୁବେଳେ ନଜର ରଖିବା।

ଚୀନ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ଭାରତ ହିମାଳୟ ସୀମାରେ ଏକ ମଲ୍ଟି-ଲେୟାର୍ଡ ସର୍ଭିଲାନ୍ସ ନେଟୱର୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି। ଲଦାଖରୁ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିବା ଏହି ନେଟୱର୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁ ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ନଜର ରଖିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ। ପ୍ରକୃତରେ, ୨୦୨୦ ର ଗାଲୱାନ୍ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଭାରତ ନିଜର ନଜରରଖିବା କ୍ଷମତାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, ଚୀନ୍ ତିବ୍ବତ ଏବଂ ଶିନ୍ଜିଆଙ୍ଗ୍ରେ ନୂଆ ଏୟାରବେସ୍, ଡ୍ରୋନ୍ ବେସ୍, ବଙ୍କର ଏବଂ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ମୋତାୟନ କରିଛି। ଏହିସବୁ ଆହ୍ୱାନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ଏବେ କେବଳ ଲଢୁଆ ବିମାନ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆଧୁନିକ ନଜରରଖିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ କରୁଛି।

ଭାରତର ଏହି ନେଟୱର୍କ କେତେକ ସ୍ତରରେ କାମ କରିବ। ସବୁଠାରୁ ଉପରେ କାର୍ଟୋସାଟ୍ (CARTOSAT), ରିସାଟ୍ (RISAT), ଇଓଏସ୍ (EOS) ଏବଂ ଏମିସାଟ୍ (EMISAT) ଭଳି ସାଟେଲାଇଟ୍ ସୀମାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ନଜର ରଖିବେ। ଏହି ସାଟେଲାଇଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ମେଘ ଏବଂ ବରଫ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଫଟୋ ନେବାକୁ ଏବଂ ଶତ୍ରୁର ରଡାର୍ ସିଗ୍ନାଲ୍ ଧରିବାକୁ ସକ୍ଷମ। ଆକାଶରେ ନେତ୍ରା AEW&C ଏବଂ ଫାଲକନ୍ AWACS ଭଳି ଏୟାରବୋର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଲି ୱାର୍ଣ୍ଣିଂ ବିମାନ ନଜର ରଖିବେ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆସିବାକୁ ଥିବା ନେତ୍ରା Mk-2 ଆହୁରି ଅଧିକ ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁର ବିମାନ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟିଲ୍ଥ ଫାଇଟରକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିପାରିବ।

ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ମୋତାୟନ

ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଭାରତ ମାଉଣ୍ଟେନ୍ ରଡାର୍, ଅରୁଧ୍ରା ମିଡିୟମ୍ ପାୱାର୍ ରଡାର୍, ଅଶ୍ୱିନୀ AESA ରଡାର୍, ଭରଣୀ ଏବଂ ଲୋ-ଲେଭଲ୍ ଲାଇଟୱେଟ୍ ରଡାର୍ Mk-II ମୋତାୟନ କରୁଛି। ଏହି ରଡାର୍ଗୁଡ଼ିକ ପାହାଡ଼ ମଝିରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ହେଲିକପ୍ଟର, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କମ୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଠାବ କରିପାରିବେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଭାରତ ପାସିଭ୍ ସେନ୍ସର ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟ ମୋତାୟନ କରୁଛି, ଯାହା କୌଣସି ସିଗ୍ନାଲ୍ ନପଠାଇ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁର ରଡାର୍ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଧରିପାରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଚୀନ୍ର J-20 ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର J-35 ଭଳି ଷ୍ଟିଲ୍ଥ ଲଢୁଆ ବିମାନର ଉପସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଠାବ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବ।

IACCS କରିବ ପୂରା ନେଟୱର୍କର ସଞ୍ଚାଳନ

ଏହି ପୂରା ନେଟୱର୍କର ସଞ୍ଚାଳନ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ଏୟାର କମାଣ୍ଡ ଏବଂ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (IACCS) କରିବ। ଏହି ସିଷ୍ଟମ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍, ରଡାର୍, AWACS, ସେନ୍ସର ଏବଂ ଲଢୁଆ ବିମାନରୁ ମିଳୁଥିବା ସୂଚନାକୁ ଏକାଠି ଯୋଡ଼ି ସେନାକୁ ରିଅଲ୍ ଟାଇମ୍ ଫଟୋ/ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବିପଦର ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଜବାବୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଆହୁରି ଦ୍ରୁତ ହେବ।

ଭବିଷ୍ୟତରେ AI ର ମଧ୍ୟ ହେବ ବ୍ୟବହାର

ଆଗାମୀ ସମୟରେ ଏହି ନେଟୱର୍କରେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI) ର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। AI ବିପଦର ବିଶ୍ଲେଷଣ କରିବ, ଉଡ଼ାଣର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରାସ୍ତାର ଆକଳନ କରିବ ଏବଂ ସେନାକୁ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେବ। ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ ଭାରତ ହିମାଳୟ ସୀମାରେ ଏପରି ଏକ ହାଇଟେକ୍ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଚୀନ୍ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ନଜର ରଖାଯାଇପାରିବ ଏବଂ କୌଣସି ବି ବିପଦର ସମୟ ଥାଉଁ ଥାଉଁ ଜବାବ ଦିଆଯାଇପାରିବ।