ଯଦି କେହି କୁହେ ଯେ ଚୀନରେ ଆଜିକାଲି ମାଙ୍କଡ଼ମାନେ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟବସାୟର ଅଂଶ ପାଲଟିଛନ୍ତି, ତେବେ ବୋଧହୁଏ ବିଶ୍ଵାସ କରିବା କଷ୍ଟକର ହେବ। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତା ଏୟା। ଚୀନରେ ଲ୍ୟାବ୍ରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ମକାକ୍ ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କ ଚାହିଦା ଏତେ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ିଛି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ମୂଲ୍ୟ କୋଭିଡ୍ ସମୟର ରେକର୍ଡ ସ୍ତର ପାଖାପାଖି ପହଞ୍ଚିଛି। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଙ୍କଡ଼ର ମୂଲ୍ୟ ୨ ଲକ୍ଷ ୟୁଆନ୍ (ପ୍ରାୟ ୨୪-୩୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁହାଯାଉଛି। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଚୀନର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଔଷଧ ଏବଂ ବାୟୋଟେକ୍ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି। ପ୍ରକୃତରେ, ଚୀନ୍ ଏବେ କେବଳ ସାରା ବିଶ୍ଵର କାରଖାନା (ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି) ହୋଇ ରହିନାହିଁ। ସେ ନୂଆ ଔଷଧ ଏବଂ ବାୟୋଲଜିକାଲ୍ ମେଡିସିନ୍ ବିକଶିତ କରିବାର ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଦୌଡ଼ରେ ଆମେରିକାକୁ ମଧ୍ୟ କଡ଼ା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ ଦେଉଛି। ଏହି କାରଣରୁ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲ୍ୟାବ୍ରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କ ଚାହିଦା ହଠାତ୍ ବଢ଼ିଯାଇଛି। ଆସନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଜଣାଇବୁ।

ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା ଜାଣିବା ଉଚିତ୍ ଯେ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି କଣ ଅଛି, ଯାହା ପାଇଁ ବଜାରରେ ଏମାନଙ୍କର ଏତେ ଅଧିକ ଚାହିଦା ରହିଛି। କୌଣସି ବି ନୂଆ ଔଷଧକୁ ବଜାରକୁ ଆଣିବା ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ପ୍ରଥମେ ଲ୍ୟାବ୍ରେ ପରୀକ୍ଷଣ ହୁଏ, ତା’ପରେ ପଶୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରି-କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଟ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ତା’ପରେ ମଣିଷଙ୍କ ଉପରେ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଟ୍ରାଏଲ୍ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଗବେଷଣାରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ରୀସସ୍ (Rhesus) ଏବଂ ସିନୋମୋଲଗସ୍ (Cynomolgus) ମକାକ୍ ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କ ଡିଏନ୍ଏ (DNA) ଏବଂ ଶରୀରର ଜୈବିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଣିଷଙ୍କ ସହ ପ୍ରାୟତଃ ମିଶିଥାଏ। ତେଣୁ କର୍କଟ (କ୍ୟାନ୍ସର), ମେଦବହୁଳତା, ମଧୁମେହ (ଡାଇବେଟିସ୍), ନିଉରୋଲଜିକାଲ୍ ଏବଂ ଇମ୍ୟୁନ ସିଷ୍ଟମ ସହ ଜଡ଼ିତ ନୂଆ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଏମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଅବଶ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୂଆ ଔଷଧ ପାଇଁ ମାଙ୍କଡ଼ ଜରୁରୀ ନୁହନ୍ତି। ଅନେକ ଔଷଧର ପରୀକ୍ଷଣ କେବଳ ମୂଷା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପଶୁ ମଡେଲ୍ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଜଟିଳ ବାୟୋଲଜିକାଲ୍ ଔଷଧ ଏବଂ ଆଣ୍ଟିବଡି ଆଧାରିତ ଚିକିତ୍ସାରେ ପ୍ରାଇମେଟ୍ସ (Primates) ମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଚୀନରେ ଔଷଧ ଗବେଷଣା କାହିଁକି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା?

ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍ ବାୟୋଟେକ୍ ସେକ୍ଟରରେ ବହୁଳ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ କରିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଚୀନରେ ୫,୨୧୫ଟି କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଡ୍ରଗ୍ ଟ୍ରାଏଲ୍ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୫୭.୫ ପ୍ରତିଶତ ଟ୍ରାଏଲ୍ ନୂଆ ଔଷଧ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୨୦୨୦ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇଗୁଣ ଅଟେ। ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ଚୀନରେ ନୂଆ ଔଷଧ ଉପରେ ଗବେଷଣା କେତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ବୈଶ୍ଵିକ ଔଷଧ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଚୀନ୍ ବାୟୋଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସହ ଲାଇସେନ୍ସିଂ ଏବଂ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଡିଲ୍ କରୁଛନ୍ତି। ଚୀନ୍ ଏବେ କ୍ୟାନ୍ସର, ମେଦବହୁଳତା ଏବଂ ଅଟୋଇମ୍ୟୁନ ରୋଗର ଔଷଧ ବିକଶିତ କରୁଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ ହୋଇସାରିଛି।

ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କ ଦାମ୍ ଆକାଶଛୁଆଁ କାହିଁକି ହେଲା?

ଔଷଧ ଗବେଷଣାର ଗତି ଯେତିକି ଦ୍ରୁତ ହେଲା, ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କ ଯୋଗାଣ ସେତିକି ବଢ଼ିପାରିଲା ନାହିଁ। ଏକ ଲ୍ୟାବ୍ରେ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ ମକାକ୍ ମାଙ୍କଡ଼ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ଚାରି ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିଯାଏ। ପ୍ରଥମେ ତାର ଜନ୍ମ, ତା’ପରେ ପାଳନ-ପୋଷଣ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ମୁକ୍ତ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ତେଣୁ ହଠାତ୍ ଚାହିଦା ବଢ଼ିଲେ ଯୋଗାଣ ତୁରନ୍ତ ବଢ଼ାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। କୋଭିଡ୍ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ଚୀନ୍ ଲ୍ୟାବ୍ ମାଙ୍କଡ଼ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କଟକଣା ଲଗାଇଥିଲା। ଏହାଦ୍ଵାରା ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଏମାନଙ୍କ ଉପଲବ୍ଧତା ଆହୁରି କମିଗଲା। ଏବେ ଯେତେବେଳେ ବାୟୋଟେକ୍ ଶିଳ୍ପ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଛି, ଚାହିଦା ଯୋଗାଣଠାରୁ ବହୁ ଆଗକୁ ଚାଲିଯାଇଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଦାମ୍ ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଉଦ୍ୟୋଗ ସହ ଜଡ଼ିତ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଚୀନରେ ୨୦୨୫ ରୁ ୨୦୨୭ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୪୯ ହଜାରରୁ ୫୨ ହଜାର ଲ୍ୟାବ୍ ମାଙ୍କଡ଼ ଉପଲବ୍ଧ ରହିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ବାୟୋଟେକ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚର ଗତିକୁ ଦେଖିଲେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ ମନେହେଉ ନାହିଁ। ଅନେକ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ମାସ ମାସ ଧରି ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ଏହି କାରଣରୁ ମାଙ୍କଡ଼ ଏବେ କେବଳ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣାର ଅଂଶ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ଏକ ଦାମୀ ଜୈବିକ ସମ୍ପତ୍ତି ପାଲଟିଛନ୍ତି।

କଣ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା କମିବ?

ସାରା ବିଶ୍ଵରେ ପଶୁ ପରୀକ୍ଷଣ ହ୍ରାସ କରିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି। ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI), ଅର୍ଗାନ୍-ଅନ୍-ଚିପ୍, ଥ୍ରୀ-ଡି ସେଲ୍ କଲଚର ଏବଂ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ମଡେଲ୍ ଭଳି ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିକଶିତ କରାଯାଉଛି ଯେପରି ପଶୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଯାଇପାରିବ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଅନେକ ଜଟିଳ ଔଷଧ, ବିଶେଷ କରି ବାୟୋଲଜିକାଲ୍ ଏବଂ ଇମ୍ୟୁନୋଲୋଜି ଆଧାରିତ ଔଷଧ ପାଇଁ ପ୍ରାଇମେଟ୍ସମାନଙ୍କ ବିକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲ୍ୟାବ୍ ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କ ଚାହିଦା ଅଧିକ ରହିପାରେ।

ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଚୀନରେ ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କ ବଢ଼ୁଥିବା ମୂଲ୍ୟ କୌଣସି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବଜାରର କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ଵର ବଦଳୁଥିବା ଔଷଧ ଅର୍ଥନୀତିର କାହାଣୀ। ଚୀନ୍ ଯେତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ନୂଆ ଔଷଧ ବିକାଶ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ସେତିକି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଜରୁରୀ ଜୈବିକ ସମ୍ବଳର ଚାହିଦା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଛି। ଲ୍ୟାବ୍ରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଗୋଟିଏ ମାଙ୍କଡ଼ ଆଜି କେବଳ ଏକ ପଶୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅରବ୍ ଡଲାରର ଫାର୍ମା ଶିଳ୍ପର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କଡ଼ି ପାଲଟିଛି। ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ ବଳରେ ହିଁ ଚୀନ୍ ଏହି ସେକ୍ଟରରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି।