ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ଜବାବ ଦେଇ ଜାଣିଶୁଣି ଭୁଲ୍ ତଥ୍ୟ/ସୂଚନା ପ୍ରସାର କରିବାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି। ସେ EVM, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଏବଂ SIR ମୁଦ୍ଦାକୁ ନେଇ ନିଜ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଘେରିଛନ୍ତି।

ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଦଳର କିଛି ନେତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଜାଣିଶୁଣି ବିବାଦ, ଭୁଲ୍ ସୂଚନା ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଅରାଜକତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି। ଏକ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ପାଇଁ ଲେଖିଥିବା ନିଜ ଆଲେଖ୍ୟରେ ସିଂହ ଏହି କଥା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ମିଥ୍ୟାର ମୁକାବିଲା କରିବା ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆସ୍ଥା ଫେରାଇ ଆଣିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ।

ରାଜନାଥ ସିଂହ ଲେଖିଛନ୍ତି, ‘କୁହାଯାଏ ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସବୁବେଳେ ପ୍ରଥମେ ସତ୍ୟର ହିଁ ବଳି ପଡ଼ିଥାଏ। ରାଜନୈତିକ ଲଢ଼େଇଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସତ୍ୟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ‘ପୋଷ୍ଟ-ଟ୍ରୁଥ୍’ (ସତ୍ୟ-ପରବର୍ତ୍ତୀ) ରାଜନୀତି ସାର୍ବଜନୀନ ଆଲୋଚନାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ପାଲଟିଛି’। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ‘ପୋଷ୍ଟ-ଟ୍ରୁଥ୍’ର ଏହି ଯୁଗରେ, ମିଥ୍ୟା ପ୍ରଚାର, ବିକୃତ କରି ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଉଥିବା ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଯୁକ୍ତିହୀନ ଭାବପ୍ରବଣ ଆବେଦନ, ପ୍ରାୟତଃ ନିରୋଳା ତଥ୍ୟ ଓ ମଜବୁତ୍ ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଭାରୀ ପଡ଼ୁଛି। ଏଠାରେ ତାର୍କିକ ଆଲୋଚନା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଉତ୍ତେଜକ ବକ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ନେଉଛି।

‘ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଭୁଲ୍ ସୂଚନାର ଅଭିଯାନ’

କୌଣସି ସମୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶିକ୍ଷାଗତ/ଆକାଡେମିକ୍ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ଥିବା ‘ପୋଷ୍ଟ-ଟ୍ରୁଥ୍’ ଏବେ ନିତ୍ୟଦିନିଆ ରାଜନୀତିର ଅଂଶ ପାଲଟିଯାଇଛି। ଲୋକଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଚଲାଯାଉଥିବା ଭୁଲ୍ ସୂଚନାର ଅଭିଯାନ, କେବଳ ଜନମତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ୱସନୀୟତାକୁ କମ୍ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ଦୋହରାଯାଉଛି ଏବଂ ବଢ଼ାଇଚଢ଼ାଇ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଉଛି, ଯଦିଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସତ୍ୟ କେବଳ ପ୍ରଥମେ ବଳି ପଡ଼ୁନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶେଷ ହୋଇଯିବାର ମଧ୍ୟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।

ରାଜନାଥ ସିଂହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟ ‘ପୋଷ୍ଟ-ଟ୍ରୁଥ୍’ (ସତ୍ୟରୁ ପରେ) ର ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତିରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିନାହିଁ। ବିରୋଧୀଙ୍କ କିଛି ଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଜାଣିଶୁଣି ଆକ୍ରୋଶ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି, ଅପପ୍ରଚାର ଚଳାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଅରାଜକତା ଖେଳାଇବା ପାଇଁ ଭୁଲ୍ ସୂଚନାକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥପର ରାଜନୈତିକ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ହିତ ଉପରେ ରଖୁଛନ୍ତି।

ଲେଖାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ

ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଲେଖାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଦାବି କରିବା ନୁହେଁ। ଅସହମତି ହେଉଛି ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପ୍ରାଣ-ବାୟୁ। କିନ୍ତୁ, ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରଚାର କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଯିବ। ଭଲ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପାଇଁ ଅସହମତି ଜରୁରୀ। କିନ୍ତୁ, ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ ଯେ ଜନ-ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଏବଂ ଦ୍ୱେଷପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଉ, ଏପରି ଅଭିଯୋଗ ଆଣି ଯାହା ତଥ୍ୟର ଯାଞ୍ଚ ଆଗରେ ତିଷ୍ଠି ପାରେନାହିଁ। ତେଣୁ, ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏହି ମିଥ୍ୟାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେବା ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସେହି ବିଶ୍ୱାସକୁ ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା, ଯାହାକୁ ଅବିଶ୍ୱାସ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା କୁଟିଳ ରାଜନୀତି ଦୁର୍ବଳ କରିଦେଇଛି। ଏହି କଥା ସେତେବେଳେ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଦେଖୁ ଯେ ବିରୋଧୀଙ୍କ କିଛି ଗୋଷ୍ଠୀ ନିର୍ବାଚନୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଏପରି ଏଥିପାଇଁ କରୁଛନ୍ତି ଯେପରି ସେହି ସତ୍ୟକୁ ଲୁଚାଇ ପାରିବେ ଯେ ଜନସାଧାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି।

ବିରୋଧୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଉଠାଯାଉଥିବା ତିନୋଟି ମୁଦ୍ଦାର ଉଲ୍ଲେଖ

ରାଜନାଥ ସିଂହ ନିଜ ଲେଖାରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଉଠାଯାଉଥିବା ତିନୋଟି ମୁଦ୍ଦାର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ବିଶେଷ କରି ତିନୋଟି ମୁଦ୍ଦା ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଭୋଟିଂ ମେସିନ୍ (EVMs) ରେ ହେରଫେର୍ ନେଇ ବାରମ୍ବାର ଆଗତ ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ, ଭୋଟର ତାଲିକାର ‘ସ୍ପେଶାଲ ଇଣ୍ଟେନସିଭ୍ ରିଭିଜନ’ (SIR - ବିଶେଷ ଗହନ ପୁନରୀକ୍ଷଣ) ସହ ଜଡ଼ିତ ବିବାଦ, ଏବଂ ଭାରତ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ (ECI) ର ବିଶ୍ୱସନୀୟତାକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବାର ଅନୁଚିତ ପ୍ରୟାସ।

EVM ଉପରେ କ’ଣ କହିଲେ ରାଜନାଥ ସିଂହ

ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଥମତଃ, ବିରୋଧୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ EVM ରେ ହେରଫେରର ଅଭିଯୋଗ ବାରମ୍ବାର ଆଗତ କରାଯାଉଛି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅନେକ ଅବସରରେ ଏହି ଆପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ଯାଞ୍ଚ କରିଛନ୍ତି, ଶେଷରେ ୨୦୨୪ ରେ ‘ଆସୋସିଏସନ ଫର୍ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ରିଫର୍ମସ ବନାମ ଭାରତ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ’ ମାମଲାରେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପେପର ବାଲଟକୁ ଫେରିବାର ଦାବିକୁ ନାକଚ କରିଦେଇଥିଲେ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ କୌଣସି ନିରୋଳା ପ୍ରମାଣ କିମ୍ବା ଡାଟା ବିନା, କେବଳ ସନ୍ଦେହ ଆଧାରରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇବା ନିନ୍ଦନୀୟ ଓ ଅନଭିପ୍ରେତ। କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ, ବିରୋଧୀ ବାରମ୍ବାର ସେହି ମିଥ୍ୟାକୁ ଦୋହରାଇବାରୁ କ୍ଷାନ୍ତ ହୋଇନାହାନ୍ତି।

SIR କୁ ନେଇ ଦେଲେ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ

ସେହିପରି SIR କୁ ନେଇ ଉଠାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ‘ସ୍ପେଶାଲ ଇଣ୍ଟେନସିଭ୍ ରିଭିଜନ’ (SIR) କୁ ନେଇ ଛିଡ଼ା କରାଯାଇଥିବା ବିବାଦ ଏହି କଥାର ଆଉ ଏକ ଉଦାହରଣ ଯେ କିପରି ଆଜିର ଏହି ଯୁଗରେ, କିଛି ଲୋକ ନିଜର ସଙ୍କୁଚିତ ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଏକ ଆଇନଗତ ଭାବେ ସଠିକ୍ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଉଚିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୨୫ ରେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ‘ଆସୋସିଏସନ ଫର୍ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ରିଫର୍ମସ ବନାମ ଭାରତ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ’ ମାମଲାରେ ନିଜ ରାୟରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଭୋଟର ତାଲିକାର ନିର୍ମଳତା (integrity) ମୌଳିକ ଅଟେ। କୋର୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଠିକତା, ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଏବଂ ନିର୍ମଳତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା କେବଳ ଏକ ବୈଧ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆୟୋଗଙ୍କୁ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ସାମ୍ବିଧାନିକ ଦାୟିତ୍ୱର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ।

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୋର୍ଟ ଏହା ମଧ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି ଯେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଯୁକ୍ତି, ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବଜାୟ ରଖିବା ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଏବଂ ତାର୍କିକ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା। ଏହି ଟିପ୍ପଣୀଗୁଡ଼ିକ ଏକ ମୌଳିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ୍ କରିଥିଲା: ମତଦାନର ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ କେବଳ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା ଜରୁରୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ଭୋଟର ତାଲିକା ସଠିକ୍, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ହୋଇ ରହୁ।