ପାକିସ୍ତାନ ହେଉଛି ଇରାନର ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ। ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୯୦୯ କିଲୋମିଟରର ସୀମା ରହିଛି। ଇରାନ ଯଦି ଗୋପନୀୟ ଭାବେ ନିଜର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପୁଣିଥରେ ଆରମ୍ଭ କରେ, ତେବେ ଆମେରିକାକୁ ଏହାର ସୂଚନା ତୁରନ୍ତ ମିଳିପାରିବ। ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସନ୍ଦେଶବାହକ କରିବା ବେଳେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଥିଲେ ଯେ, ତେହେରାନକୁ ଯଦି ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଭାବେ କେହି ଜାଣିଛି, ତେବେ ସେ ହେଉଛି ପାକିସ୍ତାନ।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର (ଜାମିନଦାର) କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଚୁକ୍ତିପତ୍ରରେ ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ସହିତ ପାକିସ୍ତାନର ମଧ୍ୟ ହସ୍ତାକ୍ଷର ରହିବ। ଏଥିପାଇଁ ପିସ୍ ଡିଲ୍ (ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି) ର ଫାଇନାଲ୍ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। 'ଅଲ୍ ହଦଥ' ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ପାକିସ୍ତାନକୁ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର କରିବା ନେଇ କତାର ଏବଂ ଆମେରିକା ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ବାସ୍ତବରେ, ଇରାନ ଯେକୌଣସି ଚୁକ୍ତିରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ରଖିବାକୁ ଦାବି କରୁଥିଲା। ଇରାନର କହିବା କଥା ହେଉଛି ଯେ ଆମେରିକା ଉପରେ ଭରସା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ସହ ଚୁକ୍ତି ନେଇ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ତାହା ପାଳନ କରାଯାଇ ନାହିଁ।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ୨ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ହୋଇପାରେ। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏକ ଅନ୍ତରୀଣ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବ। ଏହାର ୬୦ ଦିନ ପରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବ।

ପାକିସ୍ତାନକୁ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର କରିବା ପଛରେ କ’ଣ ରହିଛି ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜି?

୧. ପାକିସ୍ତାନ ଇରାନର ପଡ଼ୋଶୀ ମୁଲକ: ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ଭାବରେ ପାକିସ୍ତାନ ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ। ଇରାନ ସେନା ତୁଳନାରେ ପାକିସ୍ତାନର ସ୍ଥିତି ଅଧିକ ମଜବୁତ। ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ପରମାଣୁ ସମ୍ପନ୍ନ ଦେଶ, ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ପାଖରେ କୌଣସି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ନାହିଁ। ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଯେତେବେଳେ ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଆୟାତୁଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନରେ କିଛି ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ଦବାଇବା ପାଇଁ ସେଠାକାର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଆସିମ ମୁନିର ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲେ। ମୁନିର ସେତେବେଳେ ସେଠାକାର ଶିଆ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ଇରାନ ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ।

୨. ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟର ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଭରସାକୁ ନେବା: ପାକିସ୍ତାନକୁ ଆଗକୁ କରି ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟ (ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ) ର ମୁସଲିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱାସକୁ ନେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଛି। ସୌଦି ଆରବ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବରୁ ଡିଫେନ୍ସ ଡିଲ୍ (ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି) ରହିଛି। ତୁର୍କୀ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବନ୍ଧୁତା ରହିଛି। କତାର ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଭରସା କରେ। ଆମେରିକା ପାକିସ୍ତାନ ଜରିଆରେ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ଆଶ୍ୱାସନା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ କିଛି ଭୁଲ୍ ହେବ ନାହିଁ।

୩. ଚୀନ ଏବଂ ରୁଷକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା: ପାକିସ୍ତାନ ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇ ପାରିବ ସତ, କିନ୍ତୁ ଚୀନ ଏବଂ ରୁଷ ଭଳି ଦେଶ ଉପରେ ତା’ର ଚାପ ଚଳିବ ନାହିଁ। ଯଦି ଚୀନ ଏବଂ ରୁଷ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ବନନ୍ତି, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆମେରିକା କେବେ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟପଟେ, ପାକିସ୍ତାନ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟର ହେଲେ ଆମେରିକା ଆଗରେ ଏଭଳି କୌଣସି ବାଧ୍ୟବାଧକତା ରହିବ ନାହିଁ।

୪. ପାକିସ୍ତାନକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରଖିବା ଓ ବାଗ୍ରାମ ବେସ୍ ଉପରେ ନଜର: ଆମେରିକାର ଚେଷ୍ଟା ହେଉଛି ପାକିସ୍ତାନକୁ ଖୁସି ରଖିବା, ଯଦ୍ୱାରା ଆଗାମୀ ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯାଇପାରିବ। ଆମେରିକାର ନଜର ତାଲିବାନ ଏବଂ ତା’ର ବେସ୍ (ଘାଟି) ଉପରେ ରହିଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଅନେକ ସମୟରେ 'ବାଗ୍ରାମ ବେସ୍' (Bagram Base) କୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେବା କଥା କହି ସାରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକାକୁ ଏହି ବେସ୍ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନର ସାହାଯ୍ୟ ଦରକାର ହେବ। ଏହି ବେସ୍ଟି ଚୀନ ସୀମାର ଖୁବ୍ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ।

୫. ୯୦୯ କିଲୋମିଟରର ସୀମା ଓ ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କ: ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ୯୦୯ କିଲୋମିଟରର ସୀମା ଲାଗିଛି। ଇରାନ ଯଦି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ନିଜର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ କରେ, ତେବେ ଆମେରିକାକୁ ଏହାର ସୂଚନା ତୁରନ୍ତ ମିଳିଯାଇପାରିବ। ଇରାନ ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥି କରିବା ସମୟରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଥିଲେ ଯେ ତେହେରାନକୁ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଭାବେ ପାକିସ୍ତାନ ହିଁ ଜାଣିଛି। ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପାକିସ୍ତାନର ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟତା ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନର ପରମାଣୁ ଜନକ ଅବଦୁଲ କାଦିର ଖାନଙ୍କ ଉପରେ ତେହେରାନକୁ ଗୁପ୍ତ ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଯୋଗାଇବା ନେଇ ଗମ୍ଭୀର ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥିଲା।