ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଳମ୍ବିତ ନ୍ୟାୟ, ନ୍ୟାୟ ନୁହେଁ । ଏହି ଉକ୍ତି ମର୍ମେ ମର୍ମେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ । ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ବିଳମ୍ବିତ ବିଚାର ଏବଂ ରାୟ ପ୍ରକାଶକୁ ନେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ରାୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ତିନି ମାସର ସମୟସୀମା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ । ରାୟ ସଂରକ୍ଷଣର ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତିମ ରାୟ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ହାଇକୋର୍ଟକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରିକରିଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ । 

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ଏବଂ ବିଚାରପତି ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚୀଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଶୁଣାଣି କରିଛନ୍ତି । ବିଳମ୍ବିତ ରାୟ, ଜାମିନ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣିକୁ ନେଇ କଡ଼ା ନିୟମ କରିଛନ୍ତି । କୌଣସି ମାମଲାର ଅନ୍ତିମ ଶୁଣାଣି ପରେ  ଯଦି ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରୁହେ ତେବେ ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ରାୟ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ । ଧାରା ୧୪୨ ଅନୁଯାୟୀ ନିଜ କ୍ଷମତା ବ୍ୟବହାର କରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରିଛନ୍ତି । 

ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ଜାମିନ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି 

ସେହିପରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା, ନିୟମିତ ଜାମିନ, ଆଗୁଆ ଜାମିନ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଘୋଷଣା କରିବାରେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିରିକ୍ତ ତତ୍ପରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ପଡିବ । ଜାମିନ ଆବେଦନର ନିଷ୍ପତ୍ତି ସେହି ଦିନ ଘୋଷଣା କରାଯିବା ଉଚିତ । ଯଦି ଏହା ସଂରକ୍ଷିତ ଥାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ପରଦିନ ୱେବସାଇଡରେ ଅପଲୋଡ୍ କରାଯିବ ସହିତ ଘୋଷଣା ମଧ୍ୟ କରାଯିବ । ଏଥିରେ କୌଣସି ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ବରଦାସ୍ତ କରାଯିବ ନାହିଁ । 

ସେହିପରି ଯଦି ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଥିବା ଖଣ୍ଡପୀଠ ଚାରି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନ ଶୁଣାନ୍ତି ତେବେ ଆବେଦନକାରୀ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ମାମଲାକୁ ଅନ୍ୟ ଖଣ୍ଡପୀଠକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ । ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ରାୟର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଅଂଶ ଘୋଷଣା କରାଯିବ । ଉକ୍ତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ମାତ୍ର ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ରାୟ ପ୍ରକାଶ କରିବେ । 

ଜାମିନ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡାଦେଶ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଘୋଷଣା ହେବା ମାତ୍ରେ ଜେଲ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ତୁରନ୍ତ ଅବଗତ କରାଯିବ । ଫଳରେ ଜେଲ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ବିଚାରାଧୀନ କିମ୍ବା ଦୋଷୀକୁ ମୁକ୍ତ କରାଯିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ତୁରନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିବେ । ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନୁପାଳନ ରିପୋର୍ଟ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତ ଦ୍ୱାରା ହାଇକୋର୍ଟକୁ ପଠାଯିବ । 

୩  ମାସରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ ସଂରକ୍ଷିତ ରାୟ

ଯଦି ୩  ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରାୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଜେନେରାଲ୍ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଦେଶ ପାଇଁ ମାମଲା ଉପସ୍ଥାପନ କରିବେ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ୨ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଖଣ୍ଡପୀଠଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଣିବେ । ଯଦି ଏହା ପରେ ୨ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ରାୟ ପ୍ରଦାନ କରାନ ଯାଏ ତେବେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଓକିଲ ଏବଂ ପକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ସହିତ ମାମଲାକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଖଣ୍ଡପୀଠକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିପାରିବେ । ନୂତନ ଖଣ୍ଡପୀଠ ମାମଲାର ପୁନଃ ଶୁଣାଣି କରି ତୁରନ୍ତ ରାୟ ଘୋଷଣା କରିପାରିବେ।

୨୪ ଘଣ୍ଟାରେ ଅପଲୋଡ୍ ହେବ ରାୟ 

ସେହିପରି ଖୋଲା ଅଦାଲତରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିବା ରାୟକୁ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ହାଇକୋର୍ଟ ୱେବସାଇଟରେ ଅପଲୋଡ୍ କରାଯିବା ଉଚିତ । ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବେ ଯେ ହାଇକୋର୍ଟ ୱେବସାଇଟରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତି ମାସ ଶେଷରେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଏକ ଇମେଲ୍ ପଠାଯିବ ଯେଉଁଥିରେ ସେହି ମାସରେ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ସମସ୍ତ ସଂରକ୍ଷିତ ମାମଲା ସହିତ ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଥିବା ଖଣ୍ଡପୀଠକୁ ଏକ କପି ପଠାଯିବ । ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ବିଚାରପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାର ୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ରାୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ନଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋପନୀୟ ରହିବ । 

ଉଲ୍ଲେଖ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଏହି ମାମଲା ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗର ଚାରି ଜଣ ଦୋଷୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାୟର କରାଯାଇଥିବା ଏକ ରିଟ୍ ପିଟିସନରୁ ଆସିଥିଲା । ଯେଉଁମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ହାଇକୋର୍ଟ ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ ସେମାନଙ୍କର ଫୌଜଦାରୀ ଆବେଦନ ଦୁଇରୁ ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିନା ବିଚାରରେ ଗଡ଼ୁଥିଲା । ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଏପରି ବିଳମ୍ବ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୧ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଧିକାରକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି । ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ତ୍ୱରିତ ବିଚାର ଅଧିକାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।