ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଉପସାଗରୀୟ ସଙ୍କଟ (Gulf Crisis) ଯୋଗୁଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଜିନିଷର ବ୍ୟବହାରରେ ସଂଯମତା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅପିଲ୍ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅପିଲ୍ ସମୟରେ ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଲୋକମାନେ ଆସନ୍ତା ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁନା କିଣିବାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏହାର କ୍ରୟ ପାଇଁ ବହୁ ପରିମାଣର ଡଲାର ପୈଠ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ଯାହାର ପ୍ରଭାବ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ଭାରତରେ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ସୁନା ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଯେଉଁ ତମ୍ବାକୁ ଭବିଷ୍ୟତର ସୁନା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ତାହାର ସ୍ଥିତି କ’ଣ।
ସୁନାକୁ ନେଇ ପିଏମ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ସୁନାର ବିଶ୍ୱରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆମଦାନୀକାରୀ। ସରକାରଙ୍କୁ ସୁନା କିଣିବା ପାଇଁ ବହୁ ପରିମାଣର ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ପୈଠ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମକୁ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସୁନା କିଣାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହା କରି ଆମେ ଅର୍ବୁଦ ଡଲାରର ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ବଞ୍ଚାଇ ପାରିବା। ସେହିଭଳି ସେ ତମ୍ବାକୁ ଭବିଷ୍ୟତର ସୁନା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଗାଡ଼ି ଏବଂ ସୋଲାର ପ୍ୟାନେଲ୍ରେ ତମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଖନନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ବିଦେଶରୁ ଅଧିକ ତମ୍ବା କିଣିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ଜୋର୍ ଦିଆଯାଉ।
ଦେଶରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ କେତେ ସୁନା ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ?
ଭାରତରେ ସୁନା ଉତ୍ପାଦନ କେତେ... ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଫେବୃଆରୀରେ ବିଜେପି ସାଂସଦ ଡକ୍ଟର ହେମନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ ସାୱରା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ଉତ୍ତରରେ ସରକାର ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ଗତ ୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶରେ ସୁନା ଉତ୍ପାଦନ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ଭାରତରେ ସୁନା/ତମ୍ବା ଉତ୍ପାଦନ ତାଲିକା:
ବର୍ଷ ସୁନା (କିଲୋଗ୍ରାମ) ତମ୍ବା (ଟନ୍)
୨୦୨୦-୨୧ ୧୧୨୭ ୧୦୮୭୧୮
୨୦୨୧-୨୨ ୧୪୦୭ ୧୧୫୩୧୩
୨୦୨୨-୨୩ ୧୪୩୩ ୧୧୨୭୪୫
୨୦୨୩-୨୪ ୧୫୮୬ ୧୨୫୨୩୦
୨୦୨୪-୨୫ ୧୬୨୭ ୧୦୫୦୧୨
୨୦୨୦-୨୧ ବର୍ଷରେ ଭାରତରେ ସୁନା ଉତ୍ପାଦନ ୧୧୨୭ କିଲୋଗ୍ରାମ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ୨୦୨୧-୨୨ ରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୪୦୭ କିଲୋଗ୍ରାମ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୨୨-୨୩ ରେ ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟି ମାତ୍ର ୨୬ କିଲୋର ବୃଦ୍ଧି ସହ ୧୪୩୩ କିଲୋଗ୍ରାମ ହୋଇଥିଲା। ସେହିଭଳି ୨୦୨୩-୨୪ ବର୍ଷରେ ସୁନା ଉତ୍ପାଦନ ୧୫୮୬ କିଲୋ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ଏହା ୧୬୨୭ କିଲୋଗ୍ରାମକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
୨୮ଟି ସୁନା ଏବଂ ୧୧ଟି ତମ୍ବା ବ୍ଲକର ଆବଣ୍ଟନ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିଜ ଉତ୍ତରରେ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ବିଭିନ୍ନ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର (ଯେଉଁଥିରେ ସୁନା ଏବଂ ତମ୍ବା ସାମିଲ) ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ ଅନ୍ଵେଷଣ ଲାଇସେନ୍ସ (Exploration Licence) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଗଭୀର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖଣିଜ ସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ। ସରକାରଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ୨୦୧୫ ମସିହାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୧ଟି ତମ୍ବା ବ୍ଲକ୍ ଏବଂ ୨୮ଟି ଗୋଲ୍ଡ ବ୍ଲକର ନିଲାମ କରାଯାଇ ସାରିଛି।
ତମ୍ବା ଉତ୍ପାଦନରେ ହ୍ରାସ ବୃଦ୍ଧି
ତମ୍ବା ଉତ୍ପାଦନ କଥା କହିଲେ, ୨୦୨୦-୨୧ ରେ ଏହା ୧୦୮୭୧୮ ଟନ୍ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୧-୨୨ ରେ ବଢ଼ି ୧୧୫୩୧୩ ଟନ୍ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୨୨-୨୩ ରେ ଏହା ୧୧୨୭୪୫ ଟନ୍ ଏବଂ ୨୦୨୩-୨୪ ରେ ୧୨୫୨୩୦ ଟନ୍ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ୨୦୨୪-୨୫ ବର୍ଷରେ ଏହି ଉତ୍ପାଦନ କମିଯାଇଛି ଏବଂ ମାତ୍ର ୧୦୫୦୧୨ ଟନ୍ ତମ୍ବା ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇଛି।
ଖଣି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନରେ ଆସୁଥିବା ‘ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ତମ୍ବା ଲିମିଟେଡ୍’ (HCL) ତମ୍ବା ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛି। ସରକାର ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ HCL ର ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରତ୍ୟାହାର (Disinvestment) ର କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଚାରାଧୀନ ନାହିଁ।