ଭାରତରେ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକରେ ଜାତି ସୂଚକ ଶବ୍ଦ ଲେଖିବା ଏବେ ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିପାରେ। ମୋଟର ଯାନ ଅଧିନିୟମ  (Motor Vehicle Act) ଅନୁଯାୟୀ ନମ୍ବର ପ୍ଲେଟ୍ କିମ୍ବା ଗାଡ଼ିର ବଡ଼ି ଉପରେ ଏଭଳି ଲେଖା ବେଆଇନ ଅଟେ। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ହରିୟାଣା ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ପୋଲିସ ଏହା ବିରୋଧରେ କଡ଼ା ଅଭିଯାନ ଚଲାଉଛି।

ରାସ୍ତାରେ ପ୍ରାୟତଃ ଆପଣ ଏଭଳି ଗାଡ଼ି ଦେଖିଥିବେ ଯେଉଁଥିରେ ଜାତିର ନାମ ବହୁତ ଗର୍ବର ସହ ଲେଖାଯାଇଥାଏ। ଅନେକ ଲୋକ ଏହାକୁ ନିଜର ପରିଚୟ ବୋଲି ମାନନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି ଆଇନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହା ଏକ ଅପରାଧ? ଟ୍ରାଫିକ୍ ପୋଲିସ ଏବେ ଏଭଳି ଗାଡ଼ି ଉପରେ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି ଏବଂ ମୋଟା ଅଙ୍କର ଜରିମାନା ଆଦାୟ କରୁଛି।

ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ମୋଟର ଯାନ ଅଧିନିୟମ ୧୯୮୮ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମୋଟର ଯାନ ନିୟମ ୧୯୮୯ ଅଧୀନରେ ନମ୍ବର ପ୍ଲେଟ୍‌ରେ କିଛି ବି ଲେଖିବା ମନା। ନିୟମ ୫୦ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହୁଛି ଯେ ନମ୍ବର ପ୍ଲେଟ୍‌ରେ କେବଳ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ନମ୍ବର ରହିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ବ୍ୟତୀତ କୌଣସି ଷ୍ଟିକର୍ କିମ୍ବା ନାମ ଲଗାଇବା ବେଆଇନ। ଯଦି ଆପଣ ନମ୍ବର ପ୍ଲେଟ୍ ଅଲଗା କିଛି ଲେଖନ୍ତି କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଧାରା ୧୯୨ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଧରାପଡ଼ିଲେ ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜରିମାନା କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷର ଜେଲ୍ ହୋଇପାରେ।

କେବଳ ନମ୍ବର ପ୍ଲେଟ୍ ନୁହେଁ, ବଡ଼ି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି କଟକଣା

ଅନେକ ଲୋକ ଗାଡ଼ିର ପଛ କାଚ କିମ୍ବା ବଡ଼ି ଉପରେ ଜାତି ସୂଚକ ଶବ୍ଦ ଲେଖନ୍ତି। ପୋଲିସ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟମର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ବୋଲି ମାନେ। ଧାରା ୧୭୭ ଏବଂ ୧୭୯(୧) ଅନୁଯାୟୀ ଅନଧିକୃତ ଷ୍ଟିକର୍ କିମ୍ବା ଲେଖା ପାଇଁ ୧,୦୦୦ ରୁ ୨,୫୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲାଣ କଟାଯାଇପାରେ। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଏହାକୁ ନେଇ ବିଶେଷ ଅଭିଯାନ ଚଲାଯାଉଛି। ନୋଏଡା ଏବଂ ଗାଜିଆବାଦରେ ଗତ ବର୍ଷ ହଜାର ହଜାର ଗାଡ଼ିର ଚାଲାଣ କେବଳ ଏହି କାରଣରୁ କଟାଯାଇଥିଲା କାରଣ ସେଥିରେ ଜାତିର ନାମ ଲେଖାଥିଲା।

ଏହା ଉପରେ କାହିଁକି ଲାଗିଛି ବ୍ୟାନ୍?

ସରକାରଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ଗାଡ଼ିରେ ଜାତି ଲେଖିବା ଦ୍ୱାରା ସାମାଜିକ ସଦଭାବ ବିଗିଡ଼ିପାରେ। ଏହାସହ, ନମ୍ବର ପ୍ଲେଟ୍‌ରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଲେଖା ହୋଇଥିଲେ ପୋଲିସକୁ ଦୁର୍ଘଟଣା କିମ୍ବା ଅପରାଧ ସମୟରେ ଗାଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇଥାଏ। ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହା ଜରୁରୀ ଯେ ସମସ୍ତ ଗାଡ଼ି ଏକ ମାନକ (HSRP) ପାଳନ କରନ୍ତୁ। ଆଜିକାଲି ଇ-ଚାଲାଣ ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଆପ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ପୋଲିସ ପାଇଁ ଏଭଳି ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ଧରିବା ଆହୁରି ସହଜ ହୋଇଯାଇଛି।