ନୂତନ ସଂଶୋଧନର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଖନନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଶ୍ଚିତତା, ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଅଲଗା ଅଲଗା ରାଜ୍ୟରେ ଖଣିଜ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହାରରେ ଟିକସ, ସେସ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଖଣି ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପଡ଼ୁଛି ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳତା ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି।

ବିଲରେ ନୂଆ ଧାରା ୯-ଡି 

ଏହି ବିଲ୍ରେ ଏକ ନୂତନ 'ସେକ୍ସନ୍ ୯-ଡି' ଯୋଡ଼ିବାର ପ୍ରାବଧାନ ରହିଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ, ରାଜ୍ୟ ସରକାରଗୁଡ଼ିକ ଖଣିଜ ଅଧିକାର କିମ୍ବା ଖଣିଜ ଯୁକ୍ତ ଜମି ଉପରେ କୌଣସି ବି ନାମରେ ଟିକସ, ସେସ୍ କିମ୍ବା ଶୁଳ୍କ କେବଳ ସେତେବେଳେ ଲଗାଇପାରିବେ, ଯେତେବେଳେ ତାହା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସର୍ତ୍ତ ଓ ନିୟମାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ହୋଇଥିବ। ନୂଆ ବିଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ଲାଗୁ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଯଦି ଏପରି କୌଣସି ଟିକସ, ସେସ୍ କିମ୍ବା ଶୁଳ୍କ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଆଦାୟ କରିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଅମାନ୍ୟ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।

ନୂଆ ବିଲରେ କ’ଣ ସବୁ ରହିଛି?

ତେବେ ଯେଉଁ ଅର୍ଥ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଜମା ହୋଇସାରିଛି କିମ୍ବା ଆଦାୟ କରାଯାଇସାରିଛି, ତାହାକୁ ଫେରସ୍ତ କରିବାର କୌଣସି ଦାୟିତ୍ୱ ରହିବ ନାହିଁ। ଏହି ନୂତନ ବିଲର 'ଖଣି ଓ ଖଣିଜ (ବିକାଶ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ) ଆଇନ, ୧୯୫୭' ର ଧାରା ୧୩ ରେ ମଧ୍ୟ ସଂଶୋଧନର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିବାର କ୍ଷମତା ମିଳିବ, ଯାହାଫଳରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ସର୍ତ୍ତ ଓ ସୀମା ଅଧୀନରେ ଟିକସ କିମ୍ବା ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇପାରିବେ ତାହା କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥିର କରିବ।

ସରକାରଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ସୀମିତ ଏବଂ ଦେଶର କେବଳ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟରେ ଏହାର ଉପଲବ୍ଧତା ଅଧିକ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ, ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଟିକସ ଓ ଶୁଳ୍କ ହାରରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଖନନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସମାନ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ନୂଆ ଟିକସ ଘୋଷଣା କରିବା, ଉତ୍ପାଦନ କିମ୍ବା ପରିବହନ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇବା ଏବଂ ପୂର୍ବ ତାରିଖରୁ ଟିକସ ଲାଗୁ କରିବା ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଇନଗତ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅନିଶ୍ଚିତତା ବଢ଼ାଇଥାଏ।

ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଖଣି ମାଲିକଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବିଶେଷ କରି ଛୋଟ ଓ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଖଣି ପରିଚାଳକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଅତ୍ୟଧିକ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ଯୋଗୁଁ ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସହ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଇବା ଏବଂ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖଣି ବନ୍ଦ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଖଣିଜ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଟିକସ ଯୋଗୁଁ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଖଣିଜ ଆଧାରିତ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ସେବାଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ, ଯାହା ଅନ୍ତିମରେ ସାଧାରଣ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଉପରେ ବୋଝ ସାଜିଥାଏ।

ବିଲର 'ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟ ଅଫ୍ ଅବଜେକ୍ଟସ ଏଣ୍ଡ ରିଜନସ'ରେ ପୂର୍ବ ତାରିଖରୁ ଟିକସ ଲଗାଇବା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି, ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଆଇନଗତ ଅନିଶ୍ଚିତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ନିବେଶକଙ୍କ ଭରସା ଭାଙ୍ଗେ ଏବଂ ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଶୁଳ୍କର ଅସମାନତା ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ କିମ୍ବା ଡିସପ୍ୟାଚ୍ ଉପରେ ନିଆଯାଉଥିବା ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କକୁ ହଟାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।

ବିଲରେ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ?

ଏହି ବିଲର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଖଣିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଅନୁକୂଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପରିବେଶ ତିଆରି କରିବା, ଯେଉଁଥିରେ କମ୍ପାନୀ ଓ ଖଣି ପରିଚାଳକମାନଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତର ଆର୍ଥିକ ଦେୟ ବାବଦରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିପାରିବ ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଳ୍କ ଅସମାନତାରୁ ସୃଷ୍ଟ ଅନିଶ୍ଚିତତା ହ୍ରାସ ପାଇବ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ୯ ଜଣିଆ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ନିଜ ରାୟରେ କହିଥିଲେ ଯେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଟିକସ ଆଦାୟ କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି। 

ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ, ସଂଶୋଧିତ ବିଲ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଫୋକସ୍ ହେଉଛି ଖଣିଜ ଅଧିକାର ଏବଂ ଖଣିଜ ଯୁକ୍ତ ଜମି ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ଟିକସ, ସେସ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଳ୍କ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମ ଓ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା। ସରକାରଙ୍କ ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାଦ୍ୱାରା ଖଣି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ନିବେଶ ପରିବେଶ ସୁଧାରିବ ଏବଂ ଦେଶରେ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ବିକାଶକୁ ଏକ ସମାନ ଦିଗ ମିଳିପାରିବ।