ଇରାନ ସହ ସଂପର୍କ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ସୌଦି ଆରବ, କତାର ଏବଂ ତୁର୍କୀ ସହ ବୈଠକ କରୁଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ ଏକ ବୁଝାମଣାର ପ୍ରୟାସ ବୋଲି କହୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଯେଉଁ ଖବର ଆସିଛି ତାହା ଆମେରିକା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଏହି ବୈଠକଗୁଡ଼ିକ ପରେ ଏବେ 'ଇସଲାମିକ ନାଟୋ' (Islamic NATO) ଗଠନ ଉପରେ ସମ୍ମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ଏବଂ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଏହାର ଘୋଷଣା ହୋଇପାରେ।

ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ପରମାଣୁ ବୁଝାମଣା କରାଇବା ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଚୀନ, ସୌଦି ଆରବ, ତୁର୍କୀ ଏବଂ କତାର ସହ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଚୁକ୍ତି ଏବେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ଆମେରିକା ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ, କାରଣ ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟ (Middle East) ର ଅଧିକାଂଶ ଦେଶ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେରିକୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଆସୁଥିଲେ।

ଆମେରିକା ଆଖିରେ ପାକିସ୍ତାନ କିଭଳି ଧୂଳି ଦେଲା? ୩ଟି ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ:

1. ଇରାନ ବିମାନକୁ ସୁରକ୍ଷା: 'ସିବିଏସ୍ ନ୍ୟୁଜ୍' ଅନୁସାରେ, ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରୁଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ନିଜର ଏୟାରବେସ୍ରେ ଇରାନର ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲା। ସାଟେଲାଇଟ୍ ଚିତ୍ରରୁ ଏହାର ଖୁଲାସା ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଆକ୍ରମଣରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ପାକିସ୍ତାନରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିକଟତମ ସାଂସଦ ଲିଣ୍ଡସେ ଗ୍ରାହମ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି।

2. ଇସଲାମିକ ନାଟୋ ପ୍ରସ୍ତାବ: ପାକିସ୍ତାନ ସୌଦି, କତାର ଏବଂ ତୁର୍କୀ ସହ ବୈଠକ କରି 'ଇସଲାମିକ ନାଟୋ' ଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିଛି। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ବୈଠକଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେରିକା-ଇରାନ ବୁଝାମଣା ବୋଲି କହି ଆମେରିକାକୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରୁଥିଲା।

3. ଗ୍ୱାଦର ପୋର୍ଟ ବ୍ୟବହାର: ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ୱାଦର ବନ୍ଦରକୁ ନେଇ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଇରାନ ନିଜ ସାମଗ୍ରୀ ଏଠାରୁ ରପ୍ତାନି କରିପାରିବ। ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ବାହାରେ ଇରାନ ଜାହାଜ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଘୋଷଣା କରିଥିବା ବେଳେ ଏହା ଆମେରିକା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା।

ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ- ଇସଲାମିକ ନାଟୋର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି?

କତାରର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହମଦ୍ ବିନ୍ ଥାନିଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟର ସ୍ଥିତି ବଦଳାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏଥିରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଏକ ମିଳିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବା 'ଇସଲାମିକ ନାଟୋ' ଆବଶ୍ୟକ। ୨୦୨୫ରେ ପାକିସ୍ତାନ ସୌଦି ଆରବକୁ ପରମାଣୁ ସୁରକ୍ଷା ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେବା ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ଏହି ପ୍ରଭାବକୁ ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟର ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।

ଏହାର ବଦଳରେ ପାକିସ୍ତାନ ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇବାକୁ ଆଶା ରଖିଛି, କାରଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ୧୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ଋଣ ବୋଝ ରହିଛି।