ପ୍ରଥମେ ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଏବଂ ଏବେ ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଲଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ ବିରତି ମଧ୍ୟରେ ବି ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇନାହିଁ। ଏପଟେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଲେବାନନ୍ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଦଶ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧ ବିରତି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଯେ ଶେଷରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କେବେ ଶେଷ ହେବ। ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇଲେ ଦେଖିବାକୁ ପାଇବେ ଯେ ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏବେ ବନ୍ଧୁ ପାଲଟିଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ତ ବୁହାଇଥିଲେ। କେବେ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ପରମାଣୁ ବୋମା ବର୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ଜାଣନ୍ତୁ, କେବେ ଶତ୍ରୁ ଥିବା ଦେଶ ସବୁ ଏବେ କେମିତି ବନ୍ଧୁ ସାଜିଛନ୍ତି।
ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହଠାତ୍ ଆସିନାହିଁ। ଏହା ପଛରେ ଯୁଦ୍ଧ, ରାଜନୀତି, ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ମାନବିକ ବୁଝାମଣାର ବଡ଼ ଅବଦାନ ରହିଛି। ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ବାହାନାରେ ବୁଝିବା ଯେ ଦୁନିଆରେ କେତେ ଏଭଳି ଦେଶ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଶତ୍ରୁରୁ ବନ୍ଧୁ ପାଲଟିଛନ୍ତି? କେଉଁ କଥା ଥିଲା ଟର୍ନିଂ ପଏଣ୍ଟ? ଶତ୍ରୁତାର ମୂଳ କାରଣ କ’ଣ ଥିଲା?
ଆମେରିକା ଏବଂ ଜାପାନ
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଉଭୟ ଦେଶ କଟ୍ଟର ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ। ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଜାପାନ ପର୍ଲ ହାର୍ବର୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଏହାପରେ ଆମେରିକା ହିରୋସିମା ଏବଂ ନାଗାସାକି ଉପରେ ପରମାଣୁ ବୋମା ପକାଇଥିଲା। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ଶତ୍ରୁତାର ବଡ଼ କାରଣ ଥିଲା। ୧୯୪୫ ପରେ ଏକ ସମୟ ଆସିଲା ଯେତେବେଳେ ଜାପାନ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲା। ଆମେରିକା ଜାପାନର ପୁନର୍ଗଠନରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା। ସେଠାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ମଜଭୁତ କଲା। ଧୀରେ ଧୀରେ ଉଭୟ ଦେଶ ପରସ୍ପରର ସହଯୋଗୀ ପାଲଟିଗଲେ। ଆଜି ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ
ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା। ଉଭୟ ପରସ୍ପରର ପ୍ରବଳ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ। ୧୯୫୦ ଦଶକରେ ଏକ ଏଭଳି ମୋଡ଼ ଆସିଲା, ଯେତେବେଳେ ଉଭୟ ଦେଶ ସହଯୋଗ ଦିଗରେ ପାଦ ବଢ଼ାଇଲେ। ସେମାନେ କୋଇଲା ଏବଂ ଇସ୍ପାତ ସମୁଦାୟ ଗଠନ କଲେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ (EU) ପାଲଟିଲା। ଆଜି ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ବହୁତ ଭଲ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଆମେରିକା ଏବଂ ଭିଏତନାମ
ଭିଏତନାମ ଯୁଦ୍ଧ ୧୯୫୫ ରୁ 1975 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା। ଏଥିରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ଆମେରିକା ଏବଂ ଭିଏତନାମ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ଶତ୍ରୁତା ଥିଲା। ଟର୍ନିଂ ପଏଣ୍ଟ ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଆସିଲା। ଉଭୟ ଦେଶ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବଢ଼ିଲା। ଆଜି ଉଭୟ ଦେଶ ଆର୍ଥିକ ଅଂଶୀଦାର।
ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ୍
୧୯୫୦ ଦଶକରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଥିଲା। କୋରିଆ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ଯୋଗାଯୋଗ ନଥିଲା। ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ସେହି ସମୟ ଆସିଲା, ଯେତେବେଳେ ଉଭୟ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ପାଦ ବଢ଼ାଇଲେ। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିକ୍ସନ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ କଲେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସମ୍ପର୍କ ସୁଧୁରିଲା। ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ସମ୍ବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଆଜି ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସମ୍ବାଦ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି।
ବ୍ରିଟେନ୍ ଏବଂ ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ
ବ୍ରିଟେନ୍ ଏବଂ ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଥିଲା, ବିଶେଷ କରି ଉତ୍ତର ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ପ୍ରବଳ ହିଂସା ହୋଇଥିଲା। ୧୯୯୮ ରେ ଟର୍ନିଂ ପଏଣ୍ଟ ଆସିଲା। ଏହାପରେ 'ଗୁଡ୍ ଫ୍ରାଇଡେ ଏଗ୍ରିମେଣ୍ଟ' ହେଲା। ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା। ଆଜି ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଭଲ ଅଛି।
ରୁଷ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ରୁଷ-ଜର୍ମାନୀ ମୁହାଁମୁହିଁ ଥିଲେ। ପରସ୍ପରର କଟ୍ଟର ଶତ୍ରୁ। ଜର୍ମାନୀ ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଟର୍ନିଂ ପଏଣ୍ଟ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଆସିଲା। ଧୀରେ ଧୀରେ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସହଯୋଗ ବଢ଼ିଲା। ବିଶେଷ କରି ୧୯୯୦ ପରେ ସମ୍ପର୍କରେ ଉନ୍ନତି ଆସିଲା। ଆଜି ସେମାନେ ମଜଭୁତ ସହଯୋଗୀ।
ଆମେରିକା ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ। ୧୯୪୫ ପରେ ଉଭୟ ନିକଟତର ହେଲେ। ଆମେରିକା ଜର୍ମାନୀର ପୁନର୍ଗଠନରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା। ଏହାପରେ ହିଁ ନାଟୋ (NATO) ଗଠିତ ହେଲା। ଆଜି ଉଭୟ ମଜଭୁତ ସହଯୋଗୀ। ତେବେ, ଇରାନ୍ ସହ ସଂଘର୍ଷରତ ଆମେରିକାକୁ ଏଥର ୟୁରୋପର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଦେଶ ତା’ର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ସାଥ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଏଥିରେ ଜର୍ମାନୀ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି।
ଏହି ସମସ୍ତ କାହାଣୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦିଏ ଯେ ଶତ୍ରୁତା ସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ। ସମୟ, ବୁଝାମଣା ଏବଂ ନେତୃତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପର୍କ ବଦଳିପାରେ। ଯେତେବେଳେ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ହିଁ ଟର୍ନିଂ ପଏଣ୍ଟ ଆସିଥାଏ।