ତେହେରାନ: ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହୋର୍ମୁଜ୍‌କୁ ବନ୍ଦ କରି ଇରାନ ଆମେରିକାର କେଉଁ ନାଡ଼ିକୁ ଚାପି ଧରିଛି ତାହା ବୁଝିବା ଜରୁରୀ। ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହୋର୍ମୁଜ୍‌ରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରାଣବାୟୁ ଅଟକିଛି ଏବଂ ଏହା କେବଳ ତେଲ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହେବା ଦ୍ୱାରା ବାକି ଦୁନିଆ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି, କିନ୍ତୁ ଆମେରିକା ପାଖରେ ତେଲର ଅଭାବ ନାହିଁ। ଯଦି ତେଲ ନୁହେଁ, ତେବେ ଆମେରିକା ହୋର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲିବା ପାଇଁ କାହିଁକି ଲାଗିଛି? ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ସେହି ସିକ୍ରେଟ୍ କାରଣ ଯାହା ଦୁନିଆ ଜାଣିନାହିଁ।

ଇରାନ ପାଖରେ କେଉଁ ଗୁପ୍ତଧନ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଚାଲେ ଆମେରିକାର ଲାଇଫ୍‌ଲାଇନ୍?

ଅସଲ କାହାଣୀ ହେଉଛି ତେଲ ନୁହେଁ, ଆମେରିକାକୁ ହୋର୍ମୁଜ୍‌ରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଏକ ଗୁପ୍ତଧନ ଦରକାର। ଆମେରିକାର ମିସାଇଲ୍, ଫାଇଟର ଜେଟ୍, ସାଟେଲାଇଟ୍, AI ସିଷ୍ଟମ୍ ଚଳାଉଥିବା ସମସ୍ତ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର, କମ୍ପ୍ୟୁଟରର କ୍ଲାଉଡ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ସିଷ୍ଟମ୍, ଆପଣଙ୍କ ଫୋନ୍ ଏବଂ ଲାପଟପ୍ - ଏସବୁ ବନ୍ଦ ହୋଇପାରେ। କାରଣ ଏସବୁ ଚାଲେ ଏଡଭାନ୍ସଡ୍ ଚିପ୍ସ (Advanced Chips) ବା ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଚିପ୍ ଦ୍ୱାରା। ମିସାଇଲର କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି AI ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।

ଆମେରିକା-ତାଇୱାନର ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଚିପ୍ ଗଣିତ କ’ଣ?

ଏହି ଏଡଭାନ୍ସଡ୍ ଚିପ୍ସ କେଉଁଠି ତିଆରି ହୁଏ? ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୯୦% ରୁ ଅଧିକ ଏଡଭାନ୍ସଡ୍ ଚିପ୍ ତାଇୱାନରେ ତିଆରି ହୁଏ। ତାଇୱାନରେ TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) ଅଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଏଡଭାନ୍ସଡ୍ ଚିପ୍ ତିଆରି କରେ। ଆମେରିକା ନିଜେ ଏତେ ଏଡଭାନ୍ସଡ୍ ଚିପ୍ ତିଆରି କରିପାରେ ନାହିଁ। TSMC ବିନା ଆମେରିକାର ଟେକ୍ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି, AI ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସବୁକିଛି ଅଟକିଯିବ।

ହର୍ମୁଜରେ ନରମିଲେ ଟ୍ରମ୍ପ, ଇରାନ ସହିତ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ୨ ସପ୍ତାହ ବଢାଇବାକୁ ହୋଇ ପାରନ୍ତି ସହମତ

ହୋର୍ମୁଜ୍ ସହ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଚିପ୍‌ର ସମ୍ପର୍କ କ’ଣ?

ହୋର୍ମୁଜ୍ ବନ୍ଦ ହେବା ଦ୍ୱାରା ତାଇୱାନର କ’ଣ କ୍ଷତି? ଏଇଠି ହିଁ ଇରାନ ଖେଳ କରିଛି। ୧. TSMC ଭଳି ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିରେ ଚିପ୍ ତିଆରି ପାଇଁ ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ (Sulphuric Acid) ଦରକାର। ଚିପ୍ ତିଆରି ପାଇଁ ଅଲଟ୍ରା-ପ୍ୟୁଅର୍ ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ବିନା କାମ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ୨. ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ କାହିଁକି ଦରକାର? ଏହା ସଲଫର୍ (Sulphur) ରୁ ତିଆରି ହୁଏ। ଆଉ ଏହି ସଲଫର୍ କେଉଁଠୁ ଆସେ? ତେଲରୁ। ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (Crude Oil) କୁ ଯେତେବେଳେ ରିଫାଇନାରୀରେ ଶୋଧନ କରାଯାଏ, ସେଥିରୁ ସଲଫର୍ ବାହାରିଥାଏ। ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଏହି ସଲଫର୍ ଜାହାଜ ଯୋଗେ ହୋର୍ମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଦେଇ ତାଇୱାନ ପଠାଯାଏ।

ଅର୍ଥାତ୍ ଇରାନ ହୋର୍ମୁଜ୍ ବନ୍ଦ କରି ତାଇୱାନର ଚିପ୍ କମ୍ପାନୀର ବାଟ ଓଗାଳିଛି ଏବଂ ସେହି ଜରିଆରେ ଆମେରିକାର ବାଟ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିଛି।

ଆମେରିକା-ଇରାନ ଶାନ୍ତି ବାର୍ତ୍ତା ନେଇ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କଲା ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍

ଦ୍ୱିତୀୟ ନାଡ଼ି: ତାଇୱାନର ବିଦ୍ୟୁତ ସଙ୍କଟ

ତାଇୱାନର ଅଧା ବିଦ୍ୟୁତ LNG (ଲିକ୍ୱିଫାଏଡ୍ ନ୍ୟାଚୁରାଲ ଗ୍ୟାସ୍) ରୁ ତିଆରି ହୁଏ। ଖବର ଅନୁଯାୟୀ, ତାଇୱାନ ପାଖରେ LNG ର ଷ୍ଟକ କେବଳ ୧୧ ଦିନ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିଛି। ଯଦି ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ରହେ, ତେବେ ୧୦-୧୨ ଦିନରେ ତାଇୱାନରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଅଭାବ ଦେଖାଦେବ। ବିଦ୍ୟୁତ ବିନା ଚିପ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ। ତାଇୱାନ LNG କତାରରୁ ଆଣିଥାଏ, ଯାହା ହୋର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ଆସେ। ଯଦି ତାଇୱାନର ଚିପ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ବନ୍ଦ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବିଲିୟନ ବିଲିୟନ ଡଲାରର କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆପଲ୍, ଏନଭିଡିଆ, ଗୁଗଲ୍, ଆମାଜନ ସବୁ ବଡ଼ ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ଶ୍ୱାସ ଅଟକିଯିବ।

ଇରାନ ଚାପି ଧରିଛି ଆମେରିକାର ବେକ

ଆମେରିକାର ପ୍ରାଣବାୟୁ ହୋର୍ମୁଜ୍‌ରେ ଅଟକିଛି। କେବଳ ଇରାନ ଫସିନାହିଁ, ବରଂ ଇରାନ ଆମେରିକାର ତଣ୍ଟି ମଧ୍ୟ ଚାପି ଧରିଛି। ଯଦି ତାଇୱାନକୁ ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ନମିଳିଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟୁତ ବନ୍ଦ ହେଲା, ତେବେ ଚୀନ୍‌କୁ ଗୋଟିଏ ବି ଗୁଳି ଚଳାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ ତାଇୱାନକୁ ଦଖଲ କରିବା ପାଇଁ। ଦୁନିଆ ପାଇଁ ଏହା ହୁଏତ ତେଲର ଖେଳ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର ବହୁତ କିଛି ହୋର୍ମୁଜ୍‌ରେ ବାଜି ଲାଗିଛି।