ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଯୁଦ୍ଧ କେତେ ବିନାଶକାରୀ ହୋଇପାରେ ତାର ସବୁଠାରୁ ସଦ୍ୟତମ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ। ମାତ୍ର ତିନି ସପ୍ତାହ ବା ୨୧ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ସାମରିକ ମହାଶକ୍ତି, ଆମେରିକା ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ସହିଛି ଯାହା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଅନେକ ବାହାସ୍ପୋଟ କଥାକୁ ପଦାରେ ପକାଇଛି। 

ଦି ୱାଲ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ସମ୍ପତ୍ତିର ପରିମାଣ ୧.୪ ବିଲିୟନ ଡଲାରରୁ ୨.୯ ବିଲିୟନ ଡଲାର (ପ୍ରାୟ ୧୨,୬୦୦ ରୁ ୨୬,୧୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷତି ହୋଇଛି। ଇରାନର ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଆମେରିକୀୟ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ସଠିକତା ସହିତ ଟାର୍ଗେଟ କରିଛି ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ୱ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ଆର୍ଥିକ ପତନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଧ୍ୱଂସକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ପେଣ୍ଟାଗନ୍ ଏବେ ହ୍ଵାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ଠାରୁ ଅତିରିକ୍ତ ୨୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଦାବି କରିଛି। 

ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ନଷ୍ଟ 

ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷରେ ଆମେରିକାକୁ ସବୁଠାରୁ ଗମ୍ଭୀର ଆଘାତ ମିଳିଛି। ଆମେରିକା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସବୁଠାରୁ ଉନ୍ନତ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ହରାଇଛି। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଭୁଲ ମଧ୍ୟ ବେଳେ ବେଳେ ବେଶ ମହଙ୍ଗା ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ। ମାର୍ଚ୍ଚ ଆରମ୍ଭରେ ଭୁଲ ବଶତଃ ସହଯୋଗୀ କୁଏତର F/A-18  ବିମାନ  ଆମେରିକାର ତିନୋଟି  F-15E ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଇଗଲ୍ ଜେଟ୍ ମାରି ଖସାଇ ଦେଇଥିଲା। ଘଟଣାରେ ସମସ୍ତ ଛଅ ଜଣ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ବାହାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା।  ପ୍ରତି ବିମାନ ପାଇଁ ଆମେରିକା ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ମିଲିୟନ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲା। 

ଏହା ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଖରାପ ହୋଇଥିଲା। ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯ରେ ୮୨.୫ ମିଲିୟନ ଡଲାରର  ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ F-35A ଲାଇଟନିଂ II ବିମାନକୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଅବତରଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। ଇରାନ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ଦାବି କରିଛି ଯେ ଏହା ାର ସଠିକ୍ ଆକ୍ରମଣର ଫଳାଫଳ।

ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଫ୍ଲିଟ୍ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱଂସର ଶିକାର

ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନକୁ ମଧ୍ୟ-ଆକାଶ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଉଥିବା ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ହେଉଛି ଯେକୌଣସି ବିମାନ ଯୁଦ୍ଧର ମେରୁଦଣ୍ଡ। ତଥାପି, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେରିକାର ଏହି କ୍ଷମତା ଗୁରୁତର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଇରାକୀ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଏକ KC-135 ଷ୍ଟ୍ରାଟୋଟାଙ୍କର୍ ମଝି ଆକାଶରେ ହମଲାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଛଅ ଜଣ ଆମେରିକୀୟ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ସାଉଦି ଆରବର ପ୍ରିନ୍ସ ସୁଲତାନ୍ ବାୟୁ ଘାଟି ଉପରେ ଇରାନର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣରେ ଅନ୍ୟ ପାଞ୍ଚଟି KC-135 ବିମାନକୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରିଥିଲା। 

ଏହି ପୁରୁଣା ବିମାନର ଉତ୍ପାଦନ ଏବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି, ତେଣୁ ଆମେରିକାକୁ ୧୩୫ ମିଲିୟନ ଡଲାରରେ KC-46 ପେଗାସସ୍ ବିମାନର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ପଡିବ। ଏହା ସହିତ, ଆମେରିକାର ଗୁଇନ୍ଦା ନିରୀକ୍ଷଣର ଆଖି ଭାବରେ ବିବେଚିତ ଏକ ଡଜନରୁ ଅଧିକ MQ-9 ରିପର ଡ୍ରୋନ୍ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡ୍ରୋନ୍ ମୂଲ୍ୟ ୧୬ ମିଲିୟନରୁ ୩୦ ମିଲିୟିନ ଡଲାର ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ଏହି ସବୁ ଡ୍ରୋନ ଇରାନୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଝି ଆକାଶରେ ଧ୍ଵଂସ କରାଯାଇଥିଲା କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ଥିବା ସମୟରେ ଧ୍ଵଂସ କରାଯାଇଥିଲା।

ଆମେରିକା ନୌସେନାର ବଡ଼ କ୍ଷତି 

ଏହି ଆକ୍ରମଣ କେବଳ ବିମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନଥିଲା। ଆମେରିକାର ଏକଦା ଅଭେଦ୍ୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଜୋର୍ଡାନରେ ନିୟୋଜିତ THAAD କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନ AN/TPY-2 ରାଡାର (ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ମିଲିୟନ ଡଲାର) ଗୋଟିଏ ଆକ୍ରମଣରେ ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। କାତାରର ଅଲ-ଉଦେଦ ବାୟୁ ଘାଟିରେ ଏହା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ ଏକ ବିଲିୟନ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ବିଶାଳ AN/FPS-132 ରାଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।