ଋଷି କପୁରଙ୍କ ଫିଲ୍ମ ବବି ଏବଂ ତା’ର ସଂଳାପ ରିଲିଜ୍ ହେବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଥିଲା କିନ୍ତୁ ତା’ ପୂର୍ବରୁ ସେହି ଫିଲ୍ମର ପୋଷ୍ଟର ଏବଂ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଯେମିତି ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲା। ପୋଷ୍ଟରରେ କିଶୋର ବୟସର ଲଭର ବୟ  ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଋଷି କପୁର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ଅଳ୍ପବୟସ୍କା ଡିମ୍ପଲ୍ କପାଡିଆଙ୍କ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଶରୀର,ସେତେବେଳର ଯୁବାବର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲା। ଅବଶ୍ୟ,ସେତେବେଳେ ନାୟିକାଙ୍କୁ ମିନି ସ୍କର୍ଟରେ ଦେଖି ସେହି ମାନେ  ଉତକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ,ଯେଉଁମାନେ ଶେରୋ-ଶାୟରୀ ସହିତ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ ଦେଖି ଆସୁଥିଲେ। ବିଶେଷ କରି ସେହି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଆରକେ (RK) ବ୍ୟାନରର ଫିଲ୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ବହୁତ ଗମ୍ଭୀର ମାନୁଥିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଲେ - ଶେଷରେ ଏହା କେମିତିକା ଫିଲ୍ମ। ରାଜ କପୁର ନିଜ ପୁଅ ଋଷି କପୁରଙ୍କୁ ଲଞ୍ଚ୍ କରିବା ପାଇଁ ଏତେ ତଳକୁ କେମିତି ଖସିଲେ। ଇତ୍ୟାଦି ଇତ୍ୟାଦି।

ରାଜ କପୁର ଖେଳିଥିଲେ ଜୁଆ 

ଦେଖୁ ଦେଖୁ ବବି ସୁପରହିଟ୍ ହୋଇଗଲା। ‘ମେରା ନାମ୍ ଜୋକର୍’ ବନାଇ କରଜରେ ବୁଡିଥିବା ରାଜ କପୁରଙ୍କୁ ବମ୍ପର ବ୍ୟାବସାୟିକ (କମର୍ସିଆଲ୍) ଲାଭ ମିଳିଲା। କରଜ  ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଆଗକୁ ଫିଲ୍ମ ବନାଇବାର ସାହସ ଜୁଟାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ବହୁତ ସହଜ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ବବିର କାହାଣୀ, ସଂଳାପ, ଗୀତ, ଋଷି କପୁର ଏବଂ ଡିମ୍ପଲ୍ କପାଡିଆ ଏହି ଫିଲ୍ମକୁ ସୁପରହିଟ୍ ବନାଇବାରେ କେମିତି ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କଲେ।

ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ କଥା ଋଷି କପୁରଙ୍କର। ଋଷି କିଛି  ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମେରା ନାମ୍ ଜୋକର୍‌ରେ ରାଜ କପୁରଙ୍କ ପିଲାଦିନର ଭୂମିକା ତୁଲାଇ ସାରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତା’ର ତୁରନ୍ତ ପରେ ବବିରେ ନାୟକ ଭାବେ ଭୂମିକା ତୁଲାଇବା ବହୁତ ସହଜ ନ ଥିଲା। ରାଜ କପୁରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଜୁଆ ଖେଳିବା ପରି ହିଁ ଥିଲା।

ପ୍ରକୃତରେ ରାଜ କପୁର ବବିରେ ସୁପରଷ୍ଟାର୍ ରାଜେଶ ଖାନ୍ନାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ଏଥିପାଇଁ ରୋକୁଥିଲା। ରାଜେଶ ଖାନ୍ନାଙ୍କ ହାଇ ଫି  ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଚାରିଆଡ଼ୁ ନିରାଶ ରାଜ କପୁର ଆର୍ଥିକ ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ପୁଅକୁ ହିଁ ଲଞ୍ଚ୍ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ପଇସାର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ସେ ଡିମ୍ପଲ୍ କପାଡିଆଙ୍କ ପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ ନାୟିକାଙ୍କୁ ଚୟନ କଲେ। ଅନ୍ୟପଟେ ପ୍ରେମ୍ ଚୋପ୍ରା ଏବଂ ପ୍ରେମନାଥଙ୍କ ପରି ଚରିତ୍ର କଳାକାର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କଠାରୁ କୌଣସି ପଇସା ନେଲେ ନାହିଁ। ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ବାକିରେ କାମ କରିଥିଲେ।

ବବିରେ ଋଷି କପୁରଙ୍କ ନିରିହତା

ବବିର ପ୍ରାର୍ଥୀନିକ କିଛି ଦୃଶ୍ୟ (ସିନ୍) କୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ଦେଖନ୍ତୁ ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନେହୁଏ ଯେ ସେମିତିକା ଦୃଶ୍ୟରେ ଋଷି କପୁର କେତେ ଅପରିପକ୍ୱ (ଏମ୍ୟାଚୋର୍) ସେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। ଅଭିନୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଚେହେରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବଶୂନ୍ୟ ମନେହୁଏ। ‘ମୈ ଶାୟର ତୋ ନହୀଁ...’ ଗୀତ ସମୟରେ ଋଷି କପୁର ଲାଜକୁଳା ନବଯୁବକ ତ ବନିଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଏପରି କୌଣସି ହାବଭାବ ନାହିଁ ଯାହାକୁ ଦେଖି ଦର୍ଶକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେହି ଦୃଶ୍ୟର ସବୁ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲେ ଡିମ୍ପଲ୍ କପାଡିଆ,ତାଙ୍କ ଛାଇ ମିନି ସ୍କର୍ଟ। ଋଷି କପୁରଙ୍କ ଭାବଶୂନ୍ୟତାକୁ ଭରିବା ପାଇଁ ଗୀତ ସମୟରେ ଅରୁଣା ଇରାନୀଙ୍କ ନୃତ୍ୟର ଖୁବ୍ ଭଲ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଆଜି ଫିଲ୍ମର ସେହି ଦୃଶ୍ୟ ବହୁତ ହିଁ କ୍ଲାସିକ୍ କୁହାଯାଏ।

ବବି ଶେଷରେ କାହିଁକି ଏତେ ସଫଳ ହେଲା - ଏହା ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏହାର କାହାଣୀକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ। ବବିର କାହାଣୀ ଏବଂ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଖ୍ୱାଜା ଅହମ୍ମଦ ଅବ୍ବାସ ଲେଖିଥିଲେ, ଯିଏକି ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ। ସେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ରାଜ କପୁରଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ଫିଲ୍ମ ଲେଖିଥିଲେ। ରାଜ କପୁର କେଏ ଅବ୍ବାସଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ଏପରି କାହାଣୀ ଚାହିଁ ଯାହା ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ପାଗଳ କରିଦେବ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସବୁ କରଜ ଉତାରି ଦେବ। ସେତେବେଳେ କେଏ ଅବ୍ବାସ ପ୍ରେମ କାହାଣୀର ଏପରି କାହାଣୀ ବୁଣିଲେ ଯାହା ପରମ୍ପରାଗତ ନ ଥିଲା। ଏଥିରେ ସତୁରି ଦଶକ ପରେ ବଦଳୁଥିବା ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନର ଯୁବକମାନଙ୍କ ମିଜାଜ ଧରାଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରେମ କାହାଣୀର ପରମ୍ପରାଗତ ଢାଞ୍ଚା ବଦଳିଲା

ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଫିଲ୍ମି ପ୍ରେମ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକରେ ଯେଉଁ ଗେଟ୍‌ଅପ୍  ଏବଂ ସ୍ଲୋକେସନ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ତାହା ସାଧାରଣତଃ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପହଞ୍ଚ ବାହାରେ ହେଉଥିଲା। ଚକ୍‌ଚକ୍ ପୋଷାକରେ, ଶାହୀ ପରିବେଶରେ ରାଜା ଏବଂ ରାଣୀଙ୍କ ମଖମଲି ପ୍ରେମ କାହାଣୀ, ଶେରୋ ଶାୟରୀ ଏବଂ କବାଲି... ଦର୍ଶକ ଏହାକୁ ପସନ୍ଦ ତ କରୁଥିଲେ କିନ୍ତୁ ବବି ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜମହଲର ଚାରିକାନ୍ଥରୁ ବାହାରକୁ କାଢ଼ିଲା। ବବିର ମଡର୍ଣ୍ଣ ଆଉଟଫିଟ୍ ଥିବା ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଶାହୀ ଦରବାରର କାନ୍ଥ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ। ସାଧାରଣ ଘରେ  ବଢ଼ିଥିବା ଝିଅ ଏବଂ ଧନୀ ଘରେ ପାଳିତ ବଢ଼ିଥିବା ପୁଅ, ଦୁହିଁଙ୍କ ସମାଜ ଅଲଗା ଅଲଗା। ପ୍ରେମ ଧନୀ ଏବଂ ଗରିବର ମଧ୍ୟ କାନ୍ଥ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲା। ନୂଆ ପିଢ଼ିକୁ ଏହି କାହାଣୀ ନିଜର ପରି ମନେହେଲା ଏବଂ ସୁପରହିଟ୍ ହୋଇଗଲା। ‘ମୁଝେ କୁଛ୍ କହନା ହୈ...’ ଗୀତ ସେତେବେଳେ କ୍ୟାମ୍ପସର ଏନ୍ଥେମ୍ ପାଲଟିଥିଲା। 

ମିନି ସ୍କର୍ଟ ପିନ୍ଧିଥିବା ହିରୋଇନ୍ ତ ସାଧାରଣ ପ୍ୟାଣ୍ଟ-ସାର୍ଟ ପିନ୍ଧିଥିବା ହିରୋ। ଦର୍ଶକ ମୁଗଲେ ଆଜମ୍, ଅନାରକଲୀ, ତାଜମହଲ କିମ୍ବା ହୀର ରାଞ୍ଝାର ଗେଟ୍‌ଅପ୍‌ରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରିଲେ। ଋଷି କପୁର ଏବଂ ଡିମ୍ପଲ୍ କପାଡିଆଙ୍କ ଉପରେ ମଡର୍ଣ୍ଣ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀର ଯେଉଁ ନୂଆ ପ୍ରୟୋଗ କରାଗଲା, ତାହା ବଦଳୁଥିବା ମିଜାଜ ଥିବା ଦର୍ଶକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଫଳ ହୋଇଗଲା।

ଏତିକି ହିଁ ନୁହେଁ, ଫିଲ୍ମରେ ଡିମ୍ପଲ୍ କପାଡିଆଙ୍କ ଚରିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଜାଗ୍ରତ ଏବଂ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ଚେତନା ଯୁକ୍ତ ଯୁବତୀର ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେ କେବଳ ମିନି ସ୍କର୍ଟ ପିନ୍ଧି ଗ୍ଲାମର (Glamour) ଦେଖାଉଥିବା ଚରିତ୍ର ନୁହଁନ୍ତି ବରଂ ଏକ ବାଳିକା ଏବଂ ବେପରୁଆ ଯୁବତୀ। ଡିମ୍ପଲ୍ ସୁଯୋଗ ଆସିଲେ କହନ୍ତି - ସେ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଝିଅ, ସେ ନିଜ ପ୍ରେମିକ ସହିତ ଫିଲ୍ମ ଦେଖିବାକୁ ଯାଇପାରନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଥିବା ଝିଅ।

ଋଷି କପୁରଙ୍କ ବବି ଟ୍ରେଣ୍ଡ ସେଟର୍ କୁହାଗଲା

ଋଷି କପୁରଙ୍କ ବେପରୁଆ ବବି ଆଗକୁ ଯାଇ ପ୍ରେମ ଏବଂ ମୁକ୍ତି (ଲଭ୍ ଏଣ୍ଡ ଲିବରେସନ୍) ର ଫିଲ୍ମି ଟ୍ରେଡ୍ ମାର୍କ (Trade mark) ବନିଗଲା। ଋଷି କପୁର ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିର ସବୁଠାରୁ ମଡର୍ଣ୍ଣ ଲଭର ବୟ କୁହାଗଲେ। ଏହାପରେ ସେ ୧୯୭୬ ରେ ‘ଲୈଲା ମଜନୁ’ରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରେମିକର ଏପରି ଭୂମିକା ତୁଲାଇଲେ ଯେ ତାହା ମଧ୍ୟ ଟ୍ରେଡ୍ ମାର୍କ ବନିଗଲା। ମଜନୁ ମାନେ ଋଷି କପୁର ହୋଇଗଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବବି ମାର୍କା ଅନେକ ଫିଲ୍ମ ଆସିଲା - ଯଥା କମଲ ହାସନ-ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀଙ୍କ ‘ଏକ୍ ଦୁଜେ କେ ଲିୟେ’ (୧୯୮୧), କୁମାର ଗୌରବ-ବିଜୟତା ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ‘ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ’ (୧୯୮୧), ମିଥୁନ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ-ପଦ୍ମିନୀ କୋହ୍ଲାପୁରେଙ୍କ ‘ପ୍ୟାର୍ ଝୁକତା ନହୀଁ’ (୧୯୮୫), ସଲମାନ ଖାନ-ଭାଗ୍ୟଶ୍ରୀଙ୍କ ‘ମୈନେ ପ୍ୟାର୍ କିୟା’ (୧୯୮୯) ଇତ୍ୟାଦି। ଏହି ସବୁ ଫିଲ୍ମ ବକ୍ସ ଅଫିସରେ ସଫଳ କୁହାଗଲା। ଋଷି କପୁରଙ୍କ ବବିର ବେପରୁଆ କାହାଣୀକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଭଳି ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା।