ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭାରତୀୟ ଲୋକତନ୍ତ୍ରର ଇତିହାସରେ ଜୁନ୍ ୨୫ ତାରିଖକୁ ଏକ ବିବାଦୀୟ ଓ ଐତିହାସିକ ଦିନ ଭାବେ ମନେ ରଖାଯାଏ। ଆଜିକୁ ପୂରିଛି ଜରୁରୀ ସ୍ଥିତି ବା ‘ଏମରଜେନ୍ସି’ ଘୋଷଣାର ୫୧ ବର୍ଷ। ୧୯୭୫ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୫ ତାରିଖରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଦେଶରେ ଜରୁରୀ ସ୍ଥିତି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଘୋଷଣା ହେବା ପରେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳି ଯାଇଥିଲା।

ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଦେଶରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫକରୁଦ୍ଦିନ ଅଲ୍ଲୀ ଅହମ୍ମଦ ଜରୁରୀ ସ୍ଥିତିକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏହାକୁ ଲୋକତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆଘାତ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ।

ଏମରଜେନ୍ସି ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ଅନେକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ସ୍ଥଗିତ କରାଯାଇଥିଲା। ମୁକ୍ତ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି, ସରକାର ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାର ଉପରେ କଟକଣା ଲାଗିଥିଲା। ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରେ କଠୋର ସେନ୍ସରସିପ୍ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସରକାର ବିରୋଧୀ ଖବର ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉପରେ ନିଷେଧାଦେଶ ଥିଲା।

ଏହି ସମୟରେ ହଜାର ହଜାର ବିରୋଧୀ ନେତା, କର୍ମୀ ଓ ସାମାଜିକ କର୍ମୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା। ଜୟପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ, ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇ, ରାଜ ନାରାୟଣ ପରି ପ୍ରମୁଖ ବିରୋଧୀ ନେତାମାନେ ଜେଲ୍‌ରେ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ୨୧ ମାସ ଧରି ଜାରି ରହିଥିବା ଏହି ଜରୁରୀ ସ୍ଥିତି ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା।

ଏହା ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଜୁନ୍ ୨୫କୁ ‘ସମ୍ବିଧାନ ହତ୍ୟା ଦିବସ’ (Constitution Murder Day) ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ଏମରଜେନ୍ସିକୁ ଏକ ‘ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ପଦକ୍ଷେପ’ ବୋଲି କହିଥିବା ବେଳେ, ସେହି ସମୟରେ ଲୋକତନ୍ତ୍ର ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବାର ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

୫୧ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏମରଜେନ୍ସି ଭାରତୀୟ ଲୋକତନ୍ତ୍ରର ଏକ କଳା ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିଛି, ଯାହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଲ୍ୟକୁ ମନେ ପକାଇଦିଏ।