ରାଜ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ସରକାର ଗଠନ ହେବା ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଦୁଇ ଦିନିଆ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ 'ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଦିବସ' ସମାରୋହ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗ ଦିବସ ସମେତ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସାମିଲ ହେଉଛନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜନୀତିରେ ଗତ କିଛି ସମୟ ହେବ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ବିବାଦ ଚାଲିଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓ ବିଜେପି ଜୁନ୍ ୨୦ କୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ପୋଇଲା ବୈଶାଖକୁ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ଦିବସ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।

ଏହିପରି ଭାବେ ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟର ଦୁଇଟି ଜନ୍ମଦିନ ଏବଂ ଏହା ପଛରେ ଥିବା ରାଜନୈତିକ ଯୁଦ୍ଧକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଇତିହାସ ଏବଂ ରାଜନୀତିର ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇବା ଜରୁରୀ। ଆସନ୍ତୁ ଏହାକୁ ବିସ୍ତାର ଭାବେ ବୁଝିବା।

ଜୁନ୍ ୨୦ ର ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

୨୦ ଜୁନ୍ ୧୯" ବେଙ୍ଗଲ ବିଧାନ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟମାନେ ଏକ ଐତିହାସିକ ମତଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ମତଦାନ ଜରିଆରେ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ଯେ ବଙ୍ଗଳାର ବିଭାଜନ ହେବ। ହିନ୍ଦୁ ବହୁଳ ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳ ଭାରତ ସହିତ ରହିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଆଜି ଆମେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ବୋଲି କହୁଛୁ। ଅନ୍ୟପଟେ ମୁସଲିମ୍ ବହୁଳ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ ପାକିସ୍ତାନର ଅଂଶ ସାଜିଥିଲା, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବାଂଲାଦେଶ ହେଲା। ଏହି ଘଟଣା ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାର ଠିକ୍ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିଲା। ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ ରେ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଭାରତର ଏକ ଅଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ପାଲଟିଲା। ଅନେକ ଇତିହାସକାର ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ୨୦ ଜୁନ୍ ୧୯୪୭ ରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇ ନଥାନ୍ତା, ତେବେ ଆଜିର ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ବାଂଲାଦେଶର ଅଂଶ ହୋଇଥାନ୍ତା। ସେଥିପାଇଁ ବିଜେପି ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଦଳ ଏହି ଦିନକୁ ରାଜ୍ୟର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରକ୍ଷାର ଦିବସ ଭାବେ ମାନନ୍ତି।

ମମତା ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧ କାହିଁକି?

ରାଜ୍ୟରେ ଯେତେବେଳେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ସରକାର ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ଜୁନ୍ ୨୦ କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ସପକ୍ଷରେ ଆଦୌ ନଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ, ଜୁନ୍ ୨୦ ତାରିଖଟି ଦେଶ ବିଭାଜନର ପିତା ଅନୁଭୂତି, ଦଙ୍ଗା ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ବିସ୍ଥାପନର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବଙ୍ଗଳାର ଜନ୍ମ କୌଣସି ଉତ୍ସବରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଭାଜନର ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ହୋଇଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦିନଟି ଖୁସି ମନାଇବାର ନୁହେଁ, ବରଂ ଶୋକ ପାଳନ କରିବାର ଦିନ। ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଦିବସ ନାମରେ ବିଭାଜନର ସ୍ମୃତିକୁ ପୁଣି ସଜୀବ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମାଜରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।

ପୋଇଲା ବୈଶାଖ ରୂପରେ ମିଳିଲା ଏକ ନୂଆ ବିକଳ୍ପ

ଏହି ବିବାଦର ଅନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଏକ ନୂଆ ବାଟ ବାଛିଥିଲେ। ସେ ବଙ୍ଗଳା ନବବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ 'ପୋଇଲା ବୈଶାଖ'କୁ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଦେଲେ। ପୋଇଲା ବୈଶାଖ ହେଉଛି ବଙ୍ଗଳାର ସଂସ୍କୃତି, ଗୌରବ ଓ ପରିଚୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପର୍ବ। ମମତା ସରକାରଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଥିଲା ଯେ, ଏହି ଦିନଟି ସବୁ ସମୁଦାୟକୁ ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଡ଼ିଥାଏ। ଏଥିରେ ନା ବିଭାଜନର କଷ୍ଟ ଅଛି, ନା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତାର ଛାୟା। ଏହି ଦିନଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବଙ୍ଗାଳୀ ଅସ୍ମିତା ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ।

‘ବାଙ୍ଗଲାର ମାଟି ବାଙ୍ଗଲାର ଜଲ୍’ ସାଜିଲା ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ

ମମତା ସରକାର କେବଳ ଦିବସ ବଦଳାଇ ନଥିଲେ, ବରଂ ବିଶ୍ୱକବି ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ "ବାଙ୍ଗଲାର ମାଟି ବାଙ୍ଗଲାର ଜଲ୍" (ବଙ୍ଗଳାର ମାଟି, ବଙ୍ଗଳାର ପାଣି)କୁ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗୀତଟି ୧୯୦୫ ମସିହାର ବଙ୍ଗ-ଭଙ୍ଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଟାଗୋର ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବଙ୍ଗଳାକୁ ଏକଜୁଟ ରଖାଯାଇ ପାରିବ। ଏହା ଜରିଆରେ ସରକାର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ରାଜନୀତି ଏକତା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ଆଧାରିତ।

ଏହି ରାଜନୈତିକ ଲଢ଼େଇର ରହିଛି ଅନେକ କାରଣ

• ବଙ୍ଗାଳୀ ଅସ୍ମିତା ବନାମ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦ: ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ନିଜକୁ ବଙ୍ଗଳାର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରିଚୟର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରୁଥିଲେ। ସେ ବିଜେପିକୁ ବାହାରିଆ ବୋଲି କହି ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ କେବଳ ତାଙ୍କ ଦଳ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବଙ୍ଗାଳୀ ଭାବନାକୁ ବୁଝିପାରେ।

• ଇତିହାସର ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବିଜେପି ପାଇଁ ଜୁନ୍ ୨୦ ହେଉଛି ଅଖଣ୍ଡ ଭାରତର ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ପ୍ରତୀକ। ସେମାନେ ଡକ୍ଟର ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ମନେ ପକାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଯିଏ ବଙ୍ଗଳା ବିଭାଜନ ସପକ୍ଷରେ ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ ଯେପରି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଭାରତର ଅଂଶ ହୋଇ ରହିବ। ତେଣୁ ଏହି ଦିନଟି ବିଜେପିର ନୀତିକୁ ସମର୍ଥନ କରେ।

• ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ରାଜନୀତି: ବିଜେପି ଜୁନ୍ ୨୦ ଜରିଆରେ ହିନ୍ଦୁ ଶରଣାର୍ଥୀ ଏବଂ ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆପଣାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଯାହାଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ବିଭାଜନର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟପଟେ, ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜକୁ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।

• ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସହ ବିବାଦ: ଏହି ବିବାଦ ସେତେବେଳେ ଆହୁରି ତେଜିଥିଲା ଯେତେବେଳେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜ୍ୟପାଳ ରାଜଭବନରେ ଜୁନ୍ ୨୦ କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅବମାନନା ବୋଲି କହିଥିଲେ। ସେହିପରି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆଡଭାଇଜରୀ ଜାରି କରି ଜୁନ୍ ୨୦ କୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଦିବସ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।

ଆମ ଜନତାଙ୍କ ମତାମତ କଣ?

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ନେଇ ମିଶ୍ରିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନଙ୍କର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଜୁନ୍ ୨୦ ର ସତ୍ୟକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବାସ୍ତବତା। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଯୁବପିଢ଼ି ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରେମୀଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗ ପୋଇଲା ବୈଶାଖକୁ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।

ସହଜ ଶବ୍ଦରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ମାଟିରେ ଏହି ତାରିଖଗୁଡ଼ିକର ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରକୃତରେ ବିଚାରଧାରାର ଲଢ଼େଇ ଅଟେ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଇତିହାସର ସେହି ବାସ୍ତବତା ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ବିଭାଜନର କଷ୍ଟ ରହିଛି, ତ ଅନ୍ୟପଟେ ସଂସ୍କୃତିର ସେହି ଚେହେରା ଅଛି ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁଥାଏ। ଜୁନ୍ ୨୦ ଏବଂ ପୋଇଲା ବୈଶାଖ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ଟଣାଓଟରା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବଙ୍ଗଳା ରାଜନୀତିକୁ ଆହୁରି ମେରୁକରଣ) କରିପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ପରିଚୟ ମଧ୍ୟରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି। ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି ହୁଗୁଳି ଜିଲ୍ଲାର ତାରକେଶ୍ୱରରେ ଆୟୋଜିତ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଦିବସ ସମାରୋହରେ ଭାଗ ନେଉଛନ୍ତି। ପୋଇଲା ବୈଶାଖ ଏହି ବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲ ୧୫ ତାରିଖରେ ନିର୍ବାଚନ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥିଲା।