ମେଘାଳୟର ଉମରୋଇ ମିଲିଟାରୀ ଷ୍ଟେସନରେ ମେ ୨୦ ରୁ ୩୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ 'ପ୍ରଗତି ୨୦୨୬' (PRAGATI 2026) ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଭାରତ ସମେତ ୧୨ଟି ଦେଶର ସେନା ହିନ୍ଦ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମରିକ ସହଯୋଗ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସମନ୍ୱୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବେ। ପାର୍ବତ୍ୟ ଓ ଜଙ୍ଗଲିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଏହି ଅଭ୍ୟାସରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ କରାଯିବ।

ମେଘାଳୟର ଉମରୋଇ ମିଲିଟାରୀ ଷ୍ଟେସନରେ ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଗତି ୨୦୨୬ ର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ମେ ୨୦ ରୁ ୩୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ। ଏହି ଅଭ୍ୟାସର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ ହେଉଛି 'Partnership of Regional Armies for Growth and Transformation in the Indian Ocean'। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସେନାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାଜେଦାରୀ, ବିକାଶ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ସହଯୋଗ କରିବା।

ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଭାରତ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ତଥା ବନ୍ଧୁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସେନା ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାବସାୟିକ ସହଯୋଗ, ପାରସ୍ପରିକ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସାମୂହିକ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି। ଏଥିରେ ଭୁଟାନ, କାମ୍ବୋଡିଆ, ଲାଓସ, ମାଲେସିଆ, ମାଳଦ୍ୱୀପ, ମ୍ୟାନ୍ମାର, ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ସେସେଲ୍ସ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ନେପାଳ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ଭିଏତନାମର ସେନା ସାମିଲ ହେଉଛନ୍ତି।

'ପ୍ରଗତି ୨୦୨୬' ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହିନ୍ଦ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ସହଯୋଗ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସମନ୍ୱୟକୁ ମଜବୁତ କରିବା। ଏଥିସହିତ ଉମରୋଇ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ମାନିଛନ୍ତି, କାରଣ ଏଠାକାର ଭୌଗୋଳିକ ପରିବେଶ ପାର୍ବତ୍ୟ ଏବଂ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହା ପ୍ରକୃତ ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି ପରିସ୍ଥିତିର ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ଟିମୱର୍କ ଉପରେ ବିଶେଷ ଫୋକସ

ଏହାର ଉଦ୍ଘାଟନୀ ସମାରୋହରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ଅବସରରେ ମେଜର ଜେନେରାଲ ସୁନୀଲ ଶେରୋନ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆଜିର ସମୟରେ ସୁରକ୍ଷା ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମିଳିମିଶି କାମ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଅଟେ।

ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ସମୟରେ ସୈନିକମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେବେ, ଯେଉଁଥିରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଅପରେସନ (Joint Operations), ସାମରିକ କୌଶଳ ଏବଂ ଟିମୱର୍କ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ।

ଅଭ୍ୟାସରେ ଭାଗ ନେଉଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସେନା ପରସ୍ପରର ଅଭିଜ୍ଞତା ବାଣ୍ଟିବେ ଏବଂ ନୂତନ ରଣନୀତି ଶିଖିବେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତରେ ମିଳିତ ଅପରେସନ କରିବାରେ ସହଜ ହେବ। ଏହି ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ 'ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ' ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସ୍ୱଦେଶୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ କରିବେ।

୨୦୨୫ ରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରମୁଖ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତୁ:

• Yudh Abhyas 2025 (ଭାରତ-ଆମେରିକା): ଆଲାସ୍କାରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଅଭ୍ୟାସରେ ହାଇ-ଆଲ୍ଟିଚ୍ୟୁଡ୍ ୱାରଫେୟାର୍, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ୱାରଫେୟାର୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଅପରେସନ ଉପରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

• Vajra Prahar 2026: ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକାର ସ୍ପେଶାଲ ଫୋର୍ସେସ୍ ମଧ୍ୟରେ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ଏହି ମିଳିତ ଅଭ୍ୟାସ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିରେ ସ୍ପେଶାଲ ଅପରେସନ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ରଣନୀତି ଉପରେ ଫୋକସ କରାଯାଇଥିଲା।

• Dharma Guardian 2026 (ଭାରତ-ଜାପାନ): ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଅଭ୍ୟାସରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ଯୁଦ୍ଧ (Urban Warfare), ହେଲିବୋର୍ଣ୍ଣ ମିଶନ ଏବଂ କାଉଣ୍ଟର-ଟେରର ଅପରେସନର ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଇଥିଲା।

• Exercise Trishul 2025: ଭାରତୀୟ ସେନା, ନୌସେନା ଏବଂ ବାୟୁସେନାର ଏକ ବଡ଼ ଟ୍ରାଇ-ସର୍ଭିସ୍ (ତ୍ରି-ସେବା) ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ ରାଜସ୍ଥାନ, ଗୁଜରାଟ ଏବଂ ଆରବ ସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ହୋଇଥିଲା।

• Harimau Shakti (ଭାରତ-ମାଲେସିଆ): ରାଜସ୍ଥାନରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅଭ୍ୟାସରେ କାଉଣ୍ଟର-IED, ହେଲିବୋର୍ଣ୍ଣ ମିଶନ ଏବଂ କ୍ଲୋଜ-କ୍ୱାର୍ଟର ବ୍ୟାଟେଲ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

• Divya Drishti ଏବଂ Drone Prahar: ସିକିମ ଏବଂ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ AI (ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ) ଆଧାରିତ ନଜର, ଡ୍ରୋନ୍ ସର୍ଭିଲାନ୍ସ ଏବଂ ନେଟୱର୍କ-ସେଣ୍ଟ୍ରିକ ୱାରଫେୟାରର ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା।

• Agni Varsha 2026: ପୋଖରାନଠାରେ ସେନା ପକ୍ଷରୁ T-90 ଟ୍ୟାଙ୍କ, K-9 ବଜ୍ର ହାୱିଜର, ଆପାଚେ ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ସହିତ ହାଇ-ଇଣ୍ଟେନସିଟି ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ କରାଯାଇଥିଲା।

• CINBAX-II 2026 (ଭାରତ-କାମ୍ବୋଡିଆ): କାଉଣ୍ଟର-ଟେରର ଅପରେସନ ଏବଂ ମିଳିତ କମ୍ପାନୀ-ସ୍ତରୀୟ ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସେନାର ଏକ ଦଳ କାମ୍ବୋଡିଆ ଯାଇଥିଲେ।

• PRAGATI 2026: ମେଘାଳୟରେ ୧୨ଟି ଦେଶକୁ ନେଇ ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଜଙ୍ଗଲ ଯୁଦ୍ଧ, ରୁମ୍ ଇଣ୍ଟରଭେନସନ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ଅପରେସନ ସାମିଲ ରହିଛି।