ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଟିକସ (Windfall Tax) ଲାଗୁ କରିଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର। ଗୁରୁବାର ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ଜାରି ହୋଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ନୂତନ କର ହାର ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ରୁ ସାରା ଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି।

କେତେ ବଢ଼ିଲା ରପ୍ତାନି ଟିକସ?

ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା ୨.୫ ଟଙ୍କା ଟିକସ ଲାଗୁ। ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନି ପ୍ରତି ଲିଟର ପିଛା ୮.୫ ଟଙ୍କା ଟିକସ ଲାଗୁ। ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦରର ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକର ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଲାଭକୁ ନଜରରେ ରଖି ସରକାର ଏହି ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।

Windfall Tax କ’ଣ ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ଲାଗୁ ହୁଏ?

ଅସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଘଟଣାବଳୀ ଯୋଗୁଁ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି କମ୍ପାନି ହଠାତ୍ ପ୍ରଚୁର ଅତିରିକ୍ତ ଲାଭ (Unforeseen/Extra Profits) ରୋଜଗାର କରେ, ସେତେବେଳେ ସରକାର ସେହି ଲାଭ ଉପରେ ‘ୱିଣ୍ଡଫଲ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ’ ବା ଅସ୍ଥାୟୀ କର ଲଗାନ୍ତି। ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାଧା, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଶାନ୍ତି କିମ୍ବା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ସମୟରେ ତୈଳ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟାଧିକ ଲାଭ କମାଇଥାନ୍ତି। କେବଳ ଭାରତ ନୁହେଁ, ଆମେରିକା ଏବଂ ବ୍ରିଟେନ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସଦୃଶ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ଟିକସ ଲାଗୁ କରିଆସୁଛନ୍ତି।

ସରକାର ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ କ’ଣ ମିଳିବ ଫାଇଦା?

୧. ରାଜସ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି: ଏହି ଟିକସ ଦ୍ୱାରା ସରକାରଙ୍କ ରାଜସ୍ୱ ପାଣ୍ଠି ମଜବୁତ ହେବ।

୨. ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଜରୁରୀ ସାମଗ୍ରୀର ଦରଦାମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବ।

୩. ଜନକଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା: ଗରିବ ଓ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ବର୍ଗଙ୍କୁ ସବସିଡି ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଏହି ଅର୍ଥ ବିନିଯୋଗ କରାଯାଇପାରିବ।