ଯେବେଠାରୁ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପୁନର୍ବାର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ୱାଶିଂଟନ୍ର ନୀତି ଏବଂ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏବେ ଇରାନ ସହ ଅନିଷ୍ପନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ସେଥିରେ ଆମେରିକୀୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର କ୍ରମାଗତ ବ୍ୟବହାର ଆଉ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଛିଡ଼ା କରିଛି। ତାହା ହେଉଛି— ଆମେରିକା ପାଖରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ସାମରିକ ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିବାର ଶକ୍ତି ପୂର୍ବ ଭଳି ବଞ୍ଚି ରହିଛି କି? ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ ଆମେରିକାର ମିଲିଟାରୀ ପାୱାରର ନୁହେଁ। ଦୁନିଆର ଅନେକ ରାଜଧାନୀରେ ଅଧିକାରୀମାନେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକା ଚାହେଁ, ତେବେ ସେ ଆଜି ବି ନିଜ ସହଯୋଗୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସେହିପରି ଦୃଢ଼ତାର ସହ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇପାରିବ କି, ଯେପରି ସେ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଦେଇଆସିଛି?
'ଦ ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍'ର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ସାମ୍ନାରେ ଏହି ସମୟରେ ୟୁରୋପ, ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟ (ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ) ଏବଂ ଏସିଆରେ ଅଲଗା ଅଲଗା କୂଟନୈତିକ ଏବଂ ସାମରିକ ଆହ୍ୱାନ ରହିଛି। ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ, ଇସ୍ରାଏଲ-ମିଡିଲ୍ ଇଷ୍ଟ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଚୀନ୍ ସହ ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଓ ରଣନୈତିକ କ୍ଷମତା ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଇଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଚିନ୍ତା ଏହି କଥାକୁ ନେଇ ଯେ, ଯଦି ଏକାସଙ୍ଗେ ଏକାଧିକ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ପାଖରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ସୈନ୍ୟ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ୍ କ୍ୟାପାସିଟି (ଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା) ମହଜୁଦ୍ ରହିବ କି?
ଆମେରିକୀୟ ଡିଫେନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିର କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିତର୍କର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବଳ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ରହିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଦୀର୍ଘ ସଂଘର୍ଷ ପାଇଁ ମିସାଇଲ୍, ଗୋଳା-ବାରୁଦ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମରିକ ଉପକରଣ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ତିଆରି କରିବାର କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ। ଏହା ହିଁ ସେହି କ୍ଷେତ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେରିକାର ଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା (ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍) କୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି।
କ’ଣ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛି ଆମେରିକାର ‘ହାର୍ଡ ପାୱାର’?
ଆମେରିକା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନିଜ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ବଳରେ ଦୁନିଆରେ ‘ଡିଟରକାନ୍ସ’ (Deterrence) ଅର୍ଥାତ୍ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ ରୋକିବାର କ୍ଷମତା ବଜାୟ ରଖିଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ନିବାରକ ଶକ୍ତି କେବଳ ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେନାହିଁ ଯେ ଆମେରିକା ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବ। ଏଥିପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ଯେ, ତା’ ପାଖରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କ୍ଷମତା ମହଜୁଦ୍ ରହିଛି।
'ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ କାଉନ୍ସିଲ୍'ର ସିନିୟର ଫେଲୋ ତଥା ରଣନୀତିକାର ମାଥ୍ୟୁ କ୍ରୋନିଂଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ପୂର୍ବରୁ ଆଲୋଚନାରେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା ଯେ ଆମେରିକା ପ୍ରକୃତରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେବ କି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଯେ, କ’ଣ ତା’ ପାଖରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କ୍ଷମତା ଅଛି? କ୍ରୋନିଂ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକା ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାରକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି, ତେବେ ବିରୋଧୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଭାବିପାରନ୍ତି ଯେ ତା’ର ସାମରିକ କ୍ଷମତା କିଛି ମାସ କିମ୍ବା କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବ ତୁଳନାରେ କମିଯାଇଛି।
ଅସଲି ଆହ୍ୱାନ କେବଳ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ନୁହେଁ
ଆମେରିକାର ଶକ୍ତିକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ବିତର୍କରେ ତା’ର ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସମନ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରର ଅବନତି, ସାମରିକ ଉତ୍ପାଦନର ଧୀମା ଗତି ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଅସ୍ଥିରତା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକୀୟ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ତଥାପି, ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଆମେରିକା ଏକ ଦୁର୍ବଳ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ପାଲଟିଯାଇଛି। ତା’ ପାଖରେ ଏବେ ବି ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ରହିଛି ଏବଂ ତା’ ନିକଟରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର, ଆଡଭାନ୍ସ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ମିଲିଟାରୀ ବେସ୍ ଏବଂ ମଜବୁତ ସହଯୋଗୀ ନେଟୱାର୍କ ମହଜୁଦ୍ ଅଛି।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଆମେରିକା ଏହି ସବୁ କ୍ଷମତାକୁ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ଏକାସଙ୍ଗେ ଏକାଧିକ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଚାଲୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଢଙ୍ଗରେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ କି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ତା’ର ସହଯୋଗୀ ଏବଂ ବିରୋଧୀ— ଦୁହେଁ ପଚାରୁଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଯେପରି ବଦଳୁଛି, ତାହା ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି। ଆଗାମୀ ସମୟରେ ଆମେରିକାର ଅସଲି ଶକ୍ତି କେବଳ ତା’ର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହି କଥାରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବ ଯେ ସେ ନିଜର ସାମରିକ କ୍ଷମତା, ଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ କେତେ ମଜବୁତର ସହ ବଜାୟ ରଖିପାରୁଛି।