ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବା ଏବଂ ହୋର୍ମୁଜ୍ ଜଳମାର୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଖୋଲିବା ଖବର ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାରରେ ଏକ ଜବରଦସ୍ତ ଉତ୍ସାହ ଭରିଦେଇଛି । ୨୮ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୦୨୬ ରୁ ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ଭଳି ଶକ୍ତି ଆମଦାନୀ (Energy Import) ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଦେଶକୁ ବହୁତ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ଆଶାରେ ଭାରତୀୟ ବଜାର ନିଜର ପୁରୁଣା ସମସ୍ତ ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଏକ ନୂତନ ଐତିହାସିକ ଶିଖର ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି ।
ହୋର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲିବା ଖବରରେ ବଜାରରେ ରେକର୍ଡ ଉଚ୍ଛାଳ
ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ ହେବା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ପାଇଁ ହୋର୍ମୁଜ୍ ଜଳମାର୍ଗ ପୁଣି ଖୋଲିବା ନେଇ କରାଯାଇଥିବା ଘୋଷଣା ପରେ ସପ୍ତାହର ଶେଷ କାରବାର ଦିନ (୧୨ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬) ରେ ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ବିଗତ ଦୁଇ ମାସର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଲି (Rally) ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ସେନସେକ୍ସ ୧,୬୯୫.୪୦ ଅଙ୍କ (+୨.୩୦%) ର ଏକ ବିଶାଳ ବୃଦ୍ଧି ସହ ୭୫,୫୨୭.୯୫ ସ୍ତରରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା । କାରବାର ସମୟରେ ଏହା ୭୫,୬୦୮.୦୨ ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରକୁ ମଧ୍ୟ ଛୁଇଁଥିଲା ।ସେହିଭଳି ନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜର ନିଫ୍ଟି ମଧ୍ୟ ୪୬୧.୩୦ ଅଙ୍କ (+୧.୯୯%) ର ତେଜି ସହ ୨୩,୬୨୨.୯୦ ସ୍ତରରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି ।
ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ତିକ୍ତତା ହ୍ରାସ ପାଇବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଗତି ଦେଉଥିବା ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନ ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ:
୧. କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ହ୍ରାସ: ଭାରତ ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୯୦% ତେଲ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ । ହୋର୍ମୁଜ୍ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ $୧୨୦ ପାର୍ କରିଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଏବେ ଶାନ୍ତି ବାର୍ତ୍ତା ପରେ ୪% ହ୍ରାସ ପାଇ $୮୭ ରୁ ତଳକୁ ଆସିଯାଇଛି । ଆର୍ଥିକ ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ପ୍ରତି $୧୦ ହ୍ରାସ ହେଲେ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟିକ ନିଅଣ୍ଟ (Trade Deficit) ପ୍ରାୟ $୧୮ ବିଲିୟନ (ଜିଡିପିର ୦.୫%) କମିଯାଏ, ଯାହା ଚାଲୁ ଖାତା ନିଅଣ୍ଟ (CAD) କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବ । ୨. ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା (Rupee) ର ମଜବୁତ ସ୍ଥିତି: ତେଲ ଶସ୍ତା ହେବା ଦ୍ୱାରା ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ଚାହିଦା କମିଥାଏ । ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ୯୫.୭୫ ର ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତରକୁ ଚାଲିଯାଇଥିବା ବେଳେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ୬୦-୬୫ ପଇସା ମଜବୁତ ହୋଇ ୯୫.୧୧ ରୁ ୯.୨୫ ସ୍ତରକୁ ଚାଲିଆସିଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ବା ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ କମିବ ।
ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲେ ବଜାର କେଉଁ ସ୍ତରକୁ ଯାଇପାରେ?
ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ବଜାର କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଇ ୭୩,୦୦୦ ସ୍ତରକୁ ଚାଲିଆସିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ବଜାର ବିଶ୍ଳେଷକ ଓ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ବ୍ରୋକରେଜ୍ ହାଉସ୍ ଗୁଡ଼ିକର ମତରେ, ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲେ ଭାରତୀୟ ବଜାର ନିଜର ପୂର୍ବ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖର ୮୬,୦00 କୁ ସହଜରେ ପାର୍ କରି ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରିବ। ମୋର୍ଗାନ ଷ୍ଟାନଲି (Morgan Stanley) ର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ ବୁଲ୍ କେସ୍ (ଉଚ୍ଚ ସମ୍ଭାବନା) ରହିଛି। ଯଦି କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ $୭୦ ରୁ ତଳେ ରହେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର କର୍ପୋରେଟ୍ ଅର୍ନିଂ ଗ୍ରୋଥ୍ (Corporate Earnings Growth) ୧୯% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ, ତେବେ ସେନସେକ୍ସ ୧,୦୭,୦୦୦ (1,07,000) ସ୍ତରକୁ ଛୁଇଁପାରେ । ସେହିଭଳି ବେସ୍ କେସ୍ (୫୦% ସମ୍ଭାବନା) ଅନୁସାରେ ସାଧାରଣ ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ସେନସେକ୍ସ ୯୫,୦୦୦ (95,000) ସ୍ତରକୁ ଛୁଇଁବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।