ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ଗତକାଲି ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଜାହାଜ INS ସୁନୟନା ମାଲଦ୍ୱୀପର ରାଜଧାନୀ ମାଲେରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ଗସ୍ତ ନୁହେଁ, ବରଂ ହିନ୍ଦ ମହାସାଗରରେ ଭାରତର ବଢ଼ୁଥିବା ରଣନୈତିକ ଭୂମିକାର ଏକ ପ୍ରମାଣ। ଚୀନର BRI ଏବଂ ‘ଷ୍ଟ୍ରିଙ୍ଗ୍ ଅଫ୍ ପର୍ଲସ’ ରଣନୀତିର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ମୁତୟନ ଭାରତର 'ନେବରହୁଡ୍ ଫାଷ୍ଟ' ଏବଂ 'IOS SAGAR' ଅଭିଯାନର ଏକ ଅଂଶ।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଗସ୍ତି ଜାହାଜ INS ସୁନୟନା ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖରେ ମାଲେରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏହି ମୁତୟନ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର IOS SAGAR ପଦକ୍ଷେପ ଅଧୀନରେ କରାଯାଇଛି। ହିନ୍ଦ ମହାସାଗରରେ ବଦଳୁଥିବା ସାମରିକ ସମୀକରଣ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କେତ।

ଏହି ମୁତୟନ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ହିନ୍ଦ ମହାସାଗର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନର ଗତିବିଧି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିଛି। ଚୀନ ନିଜର 'ବେଲ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ରୋଡ୍ ଇନିସିଏଟିଭ୍' (BRI) ଏବଂ 'ଷ୍ଟ୍ରିଙ୍ଗ୍ ଅଫ୍ ପର୍ଲସ' ରଣନୀତି ଅଧୀନରେ ମାଲଦ୍ୱୀପ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦେଶରେ ବନ୍ଦର ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ କରୁଛି। ମାଲଦ୍ୱୀପରେ ଚୀନର ବଡ଼ ଧରଣର ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଭାରତ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ସାଜିଥିଲା। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ INS ସୁନୟନାର ଉପସ୍ଥିତି ସାମୁଦ୍ରିକ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରୟାସ।

ସମୁଦ୍ର ପ୍ରଦୂଷଣ ନେଇ କଠୋର ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କଲେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର

ଭାରତର ଜବାବ

ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ IOS SAGAR ପଦକ୍ଷେପ ଅଧୀନରେ ଏହି ମିଶନ ଚଲାଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୧୬ଟି ବନ୍ଧୁ ଦେଶ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତ କେବଳ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳର ସାମୂହିକ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଚୀନର ପ୍ରଭାବକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ 'ସଫ୍ଟ କାଉଣ୍ଟର' ରଣନୀତି, ଯେଉଁଠାରେ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ସହ ସହଯୋଗ, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ନିର୍ମାଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।

ମାଲଦ୍ୱୀପ କାହିଁକି 'ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର'?

ମାଲଦ୍ୱୀପ ହିନ୍ଦ ମହାସାଗରର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ଦେଇ ଯାଉଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ (Sea Lanes of Communication) ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ଯଦି ଏଠାରେ ଚୀନର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼େ, ତେବେ ତାହା ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ସେଥିପାଇଁ ଭାରତ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ମାଲଦ୍ୱୀପ ସହ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଉଛି।

INS ସୁନୟନାର ମୁତୟନ ଦେଉଥିବା ୩ଟି ବଡ଼ ସନ୍ଦେଶ:

1. ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନକାରୀ: ହିନ୍ଦ ମହାସାଗରରେ ଭାରତ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନକାରୀ (Net Security Provider) ଭାବେ ରହିଛି।

2. ସହଭାଗିତା: ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ସହଯୋଗ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

3. ସନ୍ତୁଳନ: ଚୀନର ବଢ଼ୁଥିବା ଉପସ୍ଥିତିକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଏକ ସକ୍ରିୟ ରଣନୀତି ଆପଣାଉଛି।

ମାଲେରେ INS ସୁନୟନାର ଉପସ୍ଥିତି କେବଳ ଏକ ନୌସେନା ଗସ୍ତ ନୁହେଁ, ବରଂ ହିନ୍ଦ ମହାସାଗରର ‘ଗ୍ରେଟ୍ ଗେମ୍‌’ରେ ଭାରତର ଏକ ଚମତ୍କାର ଚାଲ୍।