ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନର ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମତଦାନ ଚାଲିଛି। ଏହାସହିତ ୨୦୨୬ ର ୫ ଟି ରାଜ୍ୟ (ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ତାମିଲନାଡୁ, ଆସାମ, କେରଳମ୍ ଏବଂ ପୁଡୁଚେରୀ) ର ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ ହୋଇଯିବ।ଆଉ ଅପେକ୍ଷା ରହିବା  ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲରେ କିଏ ବାଜି ମାରୁଛି।  ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳର ପୂର୍ବାନୁମାନ। ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲରୁ ଭୋଟର କାହାକୁ ଭୋଟ୍ ଦେଇଛନ୍ତି ଓ କିଏ ଜିତୁଛି ତାକୁ ନେଇ କିଛିଟା ଧାରଣା ଆସିଥାଏ। ବେଳେବେଳେ ଏହା ସତ ହୋଇଥାଏ । ଆଉ କେତେବେଳେ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲକୁ ଚକମା ଦେଇଥାନ୍ତି ଭୋଟର। ଅର୍ଥାତ ଭୋଟର ମିଛ କହିଥାନ୍ତି କିମ୍ବା ଭୋଟର ସାମ୍ପୁର ଭୁଲ ଥାଏ। ତେବେ ଏଇଠି ଆପଣଙ୍କ ମନକୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସୁଥିବ,ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ କଣ,କେମିତି ହୁଏ,କେଉଁ ପଦ୍ଧତିରେ ହୋଇଥାଏ, ଏହା କଣ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ କି । ଏହା ସହିତ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଆପଣଙ୍କ ମନକୁ ଆସୁଥିବ ଯେ, ଭାରତରେ କିଏ ଓ କେବେ ପ୍ରଥମ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ କରିଥିଲା। ଆସନ୍ତୁ ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଜାଣିବା ଗୋଟି ଗୋଟି କରି।

ପ୍ରଶ୍ନ ୧: ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ କ’ଣ?

ଉତ୍ତର: ଯେମିତି କି ନାମରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ। ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ର (ପୋଲିଂ ବୁଥ୍) ରୁ ବାହାରୁଥିବା ଭୋଟଦାତାଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆଧାରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପୋଲ୍। ଏହା ଏକ ପ୍ରକାରର ନିର୍ବାଚନୀ ସର୍ଭେ ହୋଇଥାଏ। ମତଦାନ ଦିନ ଯେତେବେଳେ ମତଦାତା ଭୋଟ୍ ଦେଇ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରନ୍ତି ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମତଦାନକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚରାଯାଏ। ଏଥିରେ ତାଙ୍କୁ ପଚରାଯାଏ କି ସେ କାହାକୁ ଭୋଟ୍ ଦେଇଛନ୍ତି?

ହଜାର ହଜାର ମତଦାତାଙ୍କ ଉତ୍ତର ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପରେ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ତା’ର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅନୁମାନ ହୋଇଯାଏ କି ହାୱା କାହା ଆଡ଼କୁ ଅଛି। ଗଣନାରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ କି କାହାକୁ କେତେ ଆସନ ମିଳିପାରେ। ସାଙ୍ଗରେ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗ, ନେତା ଏବଂ ଘୋଷଣାଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡ଼େ, ଯାହା ମତଦାତାଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛନ୍ତି।

ପ୍ରଶ୍ନ ୨: ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ଆରମ୍ଭ କେବେ ଏବଂ କିପରି ହେଲା?

ଉତ୍ତର: ନିର୍ବାଚନୀ ସର୍ଭେର ଆରମ୍ଭ ସବୁଠାରୁ ପୂର୍ବେ ଆମେରିକାରେ ହେଲା। ଜର୍ଜ ଗ୍ୟାଲପ୍ ଏବଂ କ୍ଲଡ୍ ରୋବିନ୍ସନ୍ ଆମେରିକା ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଲୋକଙ୍କ ମତାମତ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଏହି ସର୍ଭେ କରିଥିଲେ। ତା’ ପରେ ବ୍ରିଟେନ୍, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ଡେନମାର୍କରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ସର୍ଭେ ହେଲା। ଏହା ୧୯୩୦ ଏବଂ ୧୯ ୪୦ ଦଶକରେ ହୋଇଥିଲା। ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ଆରମ୍ଭ ବହୁତ ପରେ ହେଲା। ଟାଇମ୍ ମ୍ୟାଗାଜିନ୍ ଅନୁସାରେ, ୧୯୬୭ ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ବିଶ୍ୱରେ ବଡ଼ ସ୍ତରରେ କୌଣସି ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ କରାଯାଇଥିଲା:

• ଆମେରିକାର ରାଜନୈତିକ ଗବେଷକ ୱାରେନ୍ ମିଟୋଫସ୍କି କେଣ୍ଟୁକି ରାଜ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ କରିଥିଲେ।

• ଡଚ୍ ସମାଜଶାସ୍ତ୍ରୀ ମାର୍ସେଲ୍ ଭ୍ୟାନ୍ ଡ୍ୟାମ୍ ଏହି ବର୍ଷ ୧୫ ଫେବୃଆରୀରେ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡସର ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ସର୍ଭେ କରିଥିଲେ।

ବଙ୍ଗଳା ନିର୍ବାଚନ: ଭବାନୀପୁରରେ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ‘ଜୟ ବାଂଲା’ ଏବଂ ‘ଜୟ ଶ୍ରୀ ରାମ’ ନାରାବାଜି, ଟିଏମସି-ବିଜେପି କର୍ମୀ ମୁହାଁମୁହିଁ

ଦୁଇଟିଯାକ ସ୍ଥାନରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ କି ଲୋକେ ପ୍ରକୃତରେ କାହାକୁ ଏବଂ କାହିଁକି ଭୋଟ୍ କରୁଛନ୍ତି? ଏହାପରେ ୱାରେନ୍ ଏବଂ ମାର୍ସେଲଙ୍କ ଏହି ଉପାୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଥମ ଥର କେଉଁ ଗଣମାଧ୍ୟମ କମ୍ପାନୀ ଏହି ଉପାୟ ଆପଣାଇଲା, ଏହାର ସଠିକ୍ ସୂଚନା ନାହିଁ। ତେବେ, ଗଣମାଧ୍ୟମ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁଁ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଶୀଘ୍ର ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ସଂସ୍କୃତି ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା। ମତଦାନରୁ ଫଳାଫଳ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକଙ୍କ ଉତ୍ସୁକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ସହାରା ନେଉଥିଲା।

ପ୍ରଶ୍ନ ୩: ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ ହେବା ପରେ ହିଁ କାହିଁକି ଜାରି ହୁଏ?

ଉତ୍ତର: ୧୯୮୦ ରେ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ପ୍ରଥମ ଥର ବିବାଦକୁ ଆସିଲା। ଏହି ବର୍ଷ ଆମେରିକାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ହେଉଥିଲା। ଗଣମାଧ୍ୟମ କମ୍ପାନୀ NBC ମତଦାନ ଶେଷ ହେବାର ୩ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଜାରି କରିଦେଲା। ଏହି ପୋଲ୍‌ରେ କୁହାଗଲା କି ଜିମି କାର୍ଟରଙ୍କୁ ହରାଇ ରୋନାଲ୍ଡ ରିଗାନ୍ ନିର୍ବାଚନ ଜିତୁଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ନେଇ ଜିମିଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ଜୋରଦାର ବିରୋଧ କଲେ।

ପରେ ଏହି ମାମଲା ଆମେରିକା ସଂସଦରେ ଉଠିଲା। ଏହି ସର୍ଭେ ମତଦାତାଙ୍କୁ କେତେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ତଦନ୍ତ କରାଗଲା। ଏହାପରେ ମତଦାନ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଜାରି ହେବା ଉପରେ ଆମେରିକାରେ କଟକଣା ଲଗାଇ ଦିଆଗଲା। ପରେ ଏହି ଶିକ୍ଷା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆପଣାଇଲେ।

ପ୍ରଶ୍ନ ୪: ଭାରତରେ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ଆରମ୍ଭ କେବେ ହେଲା?

ଉତ୍ତର: ଭାରତରେ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ଆରମ୍ଭ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ଓପିନିଅନ୍ (IIPU) ର ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟ ଏରିକ୍ ଡି କୋଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌କୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ପ୍ରଣୟ ରାୟ ଏବଂ ୟୁକେର ରାଜନୈତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡେଭିଟ୍ ବଟଲର୍ ମିଶି କାମ କଲେ। ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାକୁ ଅଶୋକ ଲାହିଡ଼ି ନିଜ ବହି ‘ଦି କମ୍ପେଣ୍ଡିୟମ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଇଲେକ୍ସନ୍’ ରେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଛନ୍ତି।

୧୯୯୬ ରେ ସରକାରୀ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଦୂରଦର୍ଶନ CSDS ସହିତ ମିଶି ପ୍ରଥମ ଥର ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଜାରି କଲା। ଏଥିରେ ବିଜେପିକୁ ୧୯୦-୨୦0 ଆସନ ଦେଖାଇଲା ଏବଂ କଂଗ୍ରେସକୁ ୧୪୦-୧୫୦ ଆସନ ଦେଲା। ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳ ଏହି ଅନୁମାନ ଆଖପାଖରେ ରହିଲା। ବିଜେପିକୁ ୧୬୧ ଆସନ ମିଳିଲା ଏବଂ ସରକାର ଗଢ଼ିଲା, ଯେତେବେଳେ କି କଂଗ୍ରେସକୁ ୧୪୦ ଆସନ ମିଳିଥିଲା। ଏହାପରେ ସମସ୍ତ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଜାରି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ମତଦାନ ପରେ ହେଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଟିଭି ସୋ’ ବନିଗଲା।

ପ୍ରଶ୍ନ ୫: ଭାରତରେ କେଉଁ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ କରାନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁ କାରକ ସ୍ଥିର ହୁଏ?

ଉତ୍ତର: ଦେଶରେ କୌଣସି ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ କରାନ୍ତି ନାହିଁ। ପ୍ରାୟ ୧୫ ଟି ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥା ଅଲଗା ଅଲଗା ଗଣମାଧ୍ୟମ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମିଶି ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଜାରି କରନ୍ତି। ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଚାଣକ୍ୟ, ସି ଭୋଟର, ମାଇଁ ଆକ୍ସିସ୍, ଜନ କି ବାତ୍, ନିଲସେନ୍ ଆଦି ଅଛନ୍ତି।

ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ କେତେ ସଠିକ୍, ଏହା ୩ ଟି ମୁଖ୍ୟ କାରକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ:

• ନମୁନା ଆକାର (ସ୍ୟାମ୍ପଲ୍ ସାଇଜ୍): ଯେଉଁ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ନମୁନା ଆକାର ଯେତେ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ, ତାକୁ ସେତେ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ବୋଲି ମାନାଯାଏ। ଅର୍ଥ ସର୍ଭେରେ ଯେତେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଏ, ସେତେ ଅଧିକ ଭଲ।

• ସର୍ଭେରେ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ: ନମୁନା ସର୍ଭେରେ ପଚରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଯେତେ ନିରପେକ୍ଷ ହେବ, ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ଫଳାଫଳ ବି ସେତେ ସଠିକ୍ ହେବ।

• ସର୍ଭେର ପରିସର: ସର୍ଭେର ପରିସର ଯେତେ ବଡ଼ ହେବ, ଫଳାଫଳ ସଠିକ୍ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ସେତେ ଅଧିକ ହେବ। ମାନି ନିଅନ୍ତୁ କୌଣସି ବିଧାନସଭାରେ କେବଳ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନୋଟି ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ନମୁନା ନିଆଯାଏ, ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଏକ ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ପକଡ଼ ଅଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ଫଳାଫଳ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ସେଣ୍ଟର ଫର ଦି ଷ୍ଟଡି ଅଫ୍ ଡେଭଲପିଂ ସୋସାଇଟିଜ୍ ଅର୍ଥାତ୍ CSDS ର ପ୍ରଫେସର ସଞ୍ଜୟ କୁମାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ କୌଣସି ଦଳ ଆଡ଼କୁ ଢଳି ନ ଥିବା ମନୋନୀତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଜରିଆରେ ହିଁ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ସଠିକ୍ ଫଳାଫଳ ଜଣାପଡ଼ିପାରେ। ସର୍ଭେରେ ପଚରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ, ଶବ୍ଦ ଏବଂ ସମୟ ବି ଏହାର ପରିଣାମକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ପ୍ରଶ୍ନ ୬: ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ରେ କିପରି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚରାଯାଏ?

ଉତ୍ତର: ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ରେ ସିଧାସଳଖ ଏବଂ ପରୋକ୍ଷ ଦୁଇଟିଯାକ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଶ୍ନ ପଚରାଯାଏ। ଯଦି ସିଧା ଉତ୍ତର ମିଳେ ନାହିଁ, ତେବେ କଥାକୁ ବୁଲାଇ ପଚରାଯାଏ। ୨୦୧୯ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଆକ୍ସିସ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ସର୍ଭେ କରିଥିଲେ। ଏହି ସର୍ଭେରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇ ବାହାରୁଥିବା ଭୋଟଦାତାଙ୍କୁ ଏହି ୬ ଟି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚରାଯାଇଥିଲା:

୧. ଆପଣ କାହାକୁ ଭୋଟ୍ ଦେଲେ ଏବଂ କାହିଁକି? ୨. ବିଧାନସଭା କିମ୍ବା ଲୋକସଭା ଆସନର ଜାତି କାର୍ଡ କେତେ ସଫଳ ଏବଂ କାହିଁକି? ୩. କ’ଣ କୌଣସି ଦଳର ଏକାକୀ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିରୁ ମେଣ୍ଟକୁ କ୍ଷତି ହେଲା? ୪. କ’ଣ ଚାକିରି ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଥିଲା ଏବଂ ବେକାରମାନେ ଏହି ଆଧାରରେ ଭୋଟ୍ କରିଛନ୍ତି? ୫. କ’ଣ ଲୋକେ ଧର୍ମ ଆଧାରରେ ଭୋଟ୍ କରୁଛନ୍ତି?

ପ୍ରଶ୍ନ ୭: ଭାରତରେ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌କୁ ନେଇ କେଉଁ ଆଇନ ଏବଂ ନିୟମ ଅଛି?

ଉତ୍ତର: ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌ର ମାମଲା ଅଲଗା ଅଲଗା କାରଣରୁ ତିନି ଥର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନ- ୧୯୫୧ ର ଧାରା ୧୨୬A ଅନୁସାରେ ମତଦାନ ଶେଷ ହେବାର ଅଧ ଘଣ୍ଟା ପରେ ହିଁ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଜାରି କରାଯାଇପାରିବ। ଯଦି କୌଣସି କମ୍ପାନୀ କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତି ମତଦାନ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଜାରି କରେ ତେବେ ତାକୁ ସଂଜ୍ଞେୟ ଅପରାଧ ବୋଲି ମାନାଯିବ। ଏପରି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଏବଂ ଜରିମାନା କିମ୍ବା ଦୁଇଟିଯାକ ହୋଇପାରେ।

୧୯୯୮ ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୨୪ ଅଧୀନରେ ଖବରକାଗଜ ଏବଂ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଗୁଡ଼ିକରେ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ପ୍ରକାଶିତ କରାଯିବା ଉପରେ ରୋକ ଲଗାଇଲେ। ସେହି ବର୍ଷ ୧୬ ଫେବୃଆରୀରୁ ୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ହେଉଥିଲା। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ୭ ମାର୍ଚ୍ଚକୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ବି ପ୍ରକାରର ଓପିନିଅନ୍ ପୋଲ୍ ଏବଂ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍‌କୁ ପ୍ରକାଶିତ କରାଯିବା ଉପରେ ରୋକ ଲଗାଇ ଦିଆଗଲା।

ସାଙ୍ଗରେ ଧାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ପରେ ଏଗଜିଟ୍ ପୋଲ୍ ଜାରି କରୁଥିବା ଗଣମାଧ୍ୟମ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଗଲା କି ସର୍ଭେରେ ସାମିଲ ମତଦାତାଙ୍କ ନମୁନା ଆକାର, ତାଙ୍କ ପଦ୍ଧତି ଜଣାଇବା ଜରୁରୀ। ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାଇବାକୁ ହେବ କି ସର୍ଭେର ଫଳାଫଳରେ କ’ଣ ତ୍ରୁଟି ଏବଂ ଅଭାବ ସମ୍ଭବ।