ଭାରତ ମହାକାଶ ଦୁନିଆରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ସତୀଶ ଧୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରି ବିକ୍ରମ-୧ ରକେଟ୍ ମହାକାଶରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ନିଜ ସହ ଏହି ରକେଟ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ହାତଲେଖା 'ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍' ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ନେଇଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏହି ସଫଳତା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ଭାରତର ବେସରକାରୀ ସ୍ପେସ୍ କମ୍ପାନୀ ସ୍କାଇରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ (Skyroot Aerospace) ୧୮ ଜୁଲାଇ (ଶନିବାର) ଦିନ ଇତିହାସ ରଚିଛି। ଏହି କମ୍ପାନୀ କେବଳ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ରକେଟ୍ 'ବିକ୍ରମ-୧'ର ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିନାହିଁ, ବରଂ ଶ୍ରୀହରିକୋଟାସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରି ଏହି ରକେଟ୍ ମହାକାଶରେ ପ୍ରବେଶ ମଧ୍ୟ କରିଛି। ଏହା ଭାରତ ମାଟିରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଥିବା ଦେଶର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଅର୍ବିଟାଲ୍ କ୍ଲାସ୍ ବେସରକାରୀ ରକେଟ୍ ପାଲଟିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଫୋନ୍ କରି ଇସ୍ରୋ (ISRO) ର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ସ୍କାଇରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ର ସହ-ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ବୈଜ୍ଞାନିକ ପବନ କୁମାର ଚନ୍ଦନାଙ୍କୁ ଏହି ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ପାଇଁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଏବଂ କହିଛନ୍ତି ଯେ 'ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଅଛି, ଏମିତି ହିଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥାନ୍ତୁ'।

ପିଏମ୍ ପବନ କୁମାରଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ବେଳେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ‘ଆପଣ ଦୁଇଟି କାମ କରିଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଆକାଶରେ ନୂଆ ବିଜୟର ପତାକା ପୋତିଛନ୍ତି ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟରେ ମାଟିରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଚେରକୁ ମଜବୁତ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଦେଶର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେବ। ଆପଣଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟିମ୍ ୨୫-୩୦ ବର୍ଷ ବୟସର ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଏହା ମୋତେ ଆହୁରି ଅଧିକ ଖୁସି ଦେଉଥିଲା। ଆରମ୍ଭରେ ଆପଣଙ୍କ ମୁହଁରେ ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ମୁଁ ଦେଖୁଥିଲି ଯେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ଖୁସିରେ ଭରିଗଲା’।

ଭାରତ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ହେବାରେ ସମର୍ଥ

ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ଆଗକୁ କହିଛନ୍ତି, ‘ଆପଣଙ୍କର ଯାହା କିଛି ବି ମିଶନ ଅଛି, ମୁଁ ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରକାର ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ମିଶନ ଭାବେ ହିଁ ଦେଖୁଛି ଯେ ଭାରତ ମାତାର ଗୌରବକୁ ନୂଆ ଉଚ୍ଚତାକୁ ନେବା, ନୂଆ ପିଢ଼ିକୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଲାଭ ଦେବା ଏବଂ ନୂଆ ପିଢ଼ିକୁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କରିବା। ଏକ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ କଥା କହୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ କିଛି ଅବୁଝା ଲୋକ ତାହାକୁ ନେଇ ପରିହାସ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆପଣ ପ୍ରମାଣ କରିଦେଲେ ଯେ ଆମେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ଏବଂ ଆପଣ ସେହି ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଏବେ ପ୍ରମାଣ ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଅଛି ଏବଂ ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଟିମ୍ କରି ଦେଖାଇଛି’।

କିଏ ଏହି ପବନ କୁମାର ଚନ୍ଦନା?

ପବନ କୁମାର ଚନ୍ଦନା ହେଉଛନ୍ତି ସ୍କାଇରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ର ସହ-ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ ସିଇଓ (CEO)। ବର୍ଷ ୨୦୧୮ ରେ ସେ ଏହି ଏରୋସ୍ପେସ୍ କମ୍ପାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହାପୂର୍ବରୁ ସେ ୫ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଇସ୍ରୋ (ISRO) ରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଆଇଆଇଟି (IIT) କାନପୁରରୁ ବିଟେକ୍ ଏବଂ ଏମଟେକ୍ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଛନ୍ତି। ପବନ ମେକାନିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ବିଟେକ୍ କରିଥିବା ବେଳେ ଥର୍ମାଲ୍ ସାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ଏମଟେକ୍ କରିଛନ୍ତି।

ବିକ୍ରମ-୧ ରକେଟ୍ର ବିଶେଷତ୍ୱ

ବିକ୍ରମ-୧ ରକେଟ୍କୁ ୩୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥିବୀର କକ୍ଷପଥକୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରାୟ ସାତ ମହଲା ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ବହୁ-ସ୍ତରୀୟ ଉତକ୍ଷେପଣ ଯାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କାର୍ବନ କମ୍ପୋଜିଟ୍ ଗଠନରେ ନିର୍ମିତ ଏବଂ ଏଥିରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ସଲିଡ୍ (Solid) ଓ ଲିକ୍ୱିଡ୍ (Liquid) ପ୍ରୋପଲସନ ସିଷ୍ଟମ୍ ଲାଗିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରେ 3D-ପ୍ରିଣ୍ଟେଡ୍ ଇଞ୍ଜିନ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ କଠିନ ରକେଟ୍ ବୁଷ୍ଟର ସାମିଲ ରହିଛି।

ବିକ୍ରମ-୧ ରେ ଲୁଚି ରହିଛି ୧୮ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନାର ଛୋଟ ରକେଟ୍

ନିଜର ପ୍ରଥମ ଉଡ଼ାଣରେ ବିକ୍ରମ-୧ ଅନେକ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଡେମୋନଷ୍ଟ୍ରେସନ ପେଲୋଡ୍ ନେଇଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍କାଇରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ର ସ୍କୋପ୍ ପେଲୋଡ୍, ଗ୍ରହା ସ୍ପେସ୍ର ସୋଲାରସ ଏସ୩ ଉପଗ୍ରହ, ଡିସିୟୁବିଇଡି (DCUBED) ର ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଡେମୋନଷ୍ଟ୍ରେସନ ପେଲୋଡ୍ ଏବଂ କୋସମୋସର୍ଭ ସ୍ପେସ୍ର ମହାକାଶ ଆବର୍ଜନାକୁ କ୍ୟାପଚର କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଏମ୍ବ୍ରେସ ରୋବୋଟିକ୍ ଆର୍ମ ସାମିଲ ରହିଛି। ଏହି ମିଶନରେ କୋସମୋସ୍ ଡାଇମଣ୍ଡସ୍ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ପୁଷ୍ପ କଳାକୃତି ‘କୋସମିକ୍ ବ୍ଲୁମ୍’ ସହିତ ୧୮ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନାର ଏକ ଛୋଟ ରକେଟ୍ ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସିଭି ରମଣ, ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ଏବଂ ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମଙ୍କ ଛୋଟ ଛୋଟ ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି, ଯାହା ଗୋଟିଏ ଚାଉଳ ଦାନାରୁ ମଧ୍ୟ ସାନ।

ମହାକାଶରେ ପହଞ୍ଚିଲା ପିଏମ୍ ମୋଦୀଙ୍କ ହାତଲେଖା ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ବାର୍ତ୍ତା

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବିକ୍ରମ-୧ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ହାତଲେଖା ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ବାର୍ତ୍ତା ଥିବା ପୋଷ୍ଟକାର୍ଡ ଏବଂ ତା' ସହିତ ଇଞ୍ଜିନିୟର, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶଚାରୀମାନଙ୍କ ପୋଷ୍ଟକାର୍ଡ ମଧ୍ୟ ନେଇଯାଇଛି। ଉତକ୍ଷେପଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ଏହି ମିଶନକୁ ଭାରତର ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଏକ ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ।