ମୁମ୍ବାଇରେ ଅଟୋ-ଟ୍ୟାକ୍ସି ଚାଳକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମରାଠୀ ଭାଷା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଜବାବ ମାଗିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଗତ ମେ' ୧, ୨୦୨୬ରେ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିଥିଲେ।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅଟୋ-ଟ୍ୟାକ୍ସି ଚାଳକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମରାଠୀ ଭାଷା ଶିଖିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବା ମାମଲା ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଶୀର୍ଷ ଅଦାଲତ ଏହି ମାମଲାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରି ଜବାବ ମାଗିଛନ୍ତି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହାକୁ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲା ବୋଲି ବିଚାର କରିଛନ୍ତି। ଏଥିସହ ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ବିଚାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ବୋଲି କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି।
ଜଷ୍ଟିସ୍ ପି. ନରସିମ୍ହା ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଆଲୋକ ଅରାଧେଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଆବେଦନ ଉପରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର ଜବାବ ଦିଅନ୍ତୁ। କାରଣ ଏହା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଏକ ମାମଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଜଣେ ଅଟୋ-ଟ୍ୟାକ୍ସି ଚାଳକ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଜ୍ଞପ୍ତିକୁ ନେଇ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟକୁ ଚାଲେଞ୍ଜ କରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର ମେ' ୧ ରୁ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ ନିୟମ
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର ଗତ ମେ' ୧, ୨୦୨୬ ରୁ ସମସ୍ତ ଅଟୋ-ଟ୍ୟାକ୍ସି ଚାଳକଙ୍କ ପାଇଁ ମରାଠୀ ଭାଷାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଥିଲେ। ଏଥିସହ ମରାଠୀ ଭାଷାରେ ବ୍ୟବହାର ନ କଲେ ଡ୍ରାଇଭିଂ ଲାଇସେନ୍ସ ଏବଂ ପରମିଟ୍ ରଦ୍ଦ କରିଦିଆଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏହି ମାମଲାରେ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଏକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା (PIL) ଦାୟ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଜେ ମରାଠୀ ଶିଖିବା ପାଇଁ ସମୟସୀମା ଏକ ବର୍ଷ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ହାଇକୋର୍ଟ ଏହାକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଥିଲେ।
ଏହାପରେ ଅଟୋ-ଟ୍ୟାକ୍ସି ଚାଳକଜଣକ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଚାଲେଞ୍ଜ କରିଥିଲେ। ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆଇନଜୀବୀ ବିବେକ ଶୁକ୍ଳା ଏବଂ ସଞ୍ଜୟ ପାରିଖ ନିଜର ପକ୍ଷ ରଖିଥିଲେ। ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଜ୍ଞପ୍ତିଟି ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ବିରୁଦ୍ଧ ଅଟେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି ଏବଂ ଏହା ମୋଟର ଯାନ ଅଧିନିୟମର ନିୟମ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରଖୁନାହିଁ।
ଆଇନଗତ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଜରୁରୀ— ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ
ଓକିଲମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ମାମଲା କେବଳ ଜଣେ ଅଟୋ-ଟ୍ୟାକ୍ସି ଚାଳକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ସହିତ ବହୁସଂଖ୍ୟକ ଅଟୋ-ଟ୍ୟାକ୍ସି ଚାଳକଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ସ୍ୱାର୍ଥ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି। ଏଣୁ ଏହି ମାମଲାରେ ଆଇନଗତ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଜରୁରୀ ଅଟେ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ଯୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମାମଲାରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି, ଯାହା ଉପରେ ହାଇକୋର୍ଟ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ଏହାସହିତ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମାମଲାରେ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରି ମରାଠୀ ଭାଷାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଜବାବ ତଲବ କରିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ମାମଲାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ନଭେମ୍ବର ୩୦, ୨୦୨୬ ତାରିଖ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ଅଟୋ-ଟ୍ୟାକ୍ସି ଚାଳକମାନଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଜ୍ଞପ୍ତିର ଆଇନଗତ ବୈଧତା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଦିଗରେ ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।