ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତି ଓ କୂଟନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏବେ ଭାରତ ସାଜିଛି ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ରେ ଆୟୋଜିତ ବ୍ରିକ୍ସ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ଏକ ଐତିହାସିକ ଦୃଶ୍ୟ। ଦୀର୍ଘ ୭ ବର୍ଷର ବ୍ୟବଧାନ ପରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିବା ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ୍ଙ୍କ ସହ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କର ଦ୍ବିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ଶେଷ ହୋଇଛି। ଏହି ସାକ୍ଷାତ ଦୁଇ ଦେଶର କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଦେଇଛି।
୭ ବର୍ଷ ପରେ ଭାରତ ମାଟିରେ ଜିନପିଙ୍ଗ୍
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଜିନପିଙ୍ଗ୍ଙ୍କର ଏହା ଚତୁର୍ଥ ଭାରତ ଗସ୍ତ। ପୂର୍ବରୁ ୨୦୧୪ (ଅହମ୍ମଦାବାଦ), ୨୦୧୬ (ଗୋଆ) ଓ ୨୦୧୯ (ମହାବଳୀପୁରମ୍)ରେ ସେ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ। ତେବେ ୨୦୧୭ର ଡୋକଲାମ ଓ ୨୦୨୦ର ଗାଲୱାନ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଦୁଇ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୭ ବର୍ଷ ପରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଗସ୍ତ ଶୀତଳ ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ପୁଣି ଥରେ ପଟରୀକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
୭ଟି ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ସହମତି
ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ହାଇ-ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ବୈଠକରେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ଓ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା (NSA) ଅଜିତ ଡୋଭାଲ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ଆଲୋଚନା ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମୁଖ୍ୟତଃ ୭ଟି ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଏକମତ ହୋଇଛନ୍ତି:
ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ: ଦ୍ବିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଦେଖାଯିବ।
ମତଭେଦର ନିରାକରଣ: ସୀମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମତଭେଦକୁ ବିବାଦର ରୂପ ନଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି।
ସୀମା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ: ନିରପେକ୍ଷ ଓ ସର୍ବସମ୍ମତ ଉପାୟରେ ସୀମା ବିବାଦର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ଖୋଜାଯିବ।
ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି: ବ୍ୟବସାୟିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଯିବ।
ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଯୋଗାଯୋଗ: ଦୁଇ ଦେଶର ନାଗରିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆବାଗମନ ସୁବିଧାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯିବ।
ଆର୍ଥିକ ସନ୍ତୁଳନ: ବାଣିଜ୍ୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ଚିନ୍ତା ଓ ଅସନ୍ତୁଳନର ନିରାକରଣ।
ବିଶ୍ବସ୍ତରୀୟ ସହଯୋଗ: ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆହ୍ବାନର ମିଳିତ ମୋକାବିଲା।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ହିଁ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ସ୍ବାଭାବିକ କରିବାର ମୁଖ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି।
ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍ର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ
ବୈଠକ ସ୍ଥଳର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ରାମେଶ୍ବରମ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାମନାଥସ୍ବାମୀ ମନ୍ଦିରର ଛବି ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା, ଯାହା ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍ର ସଂକେତ ଦେଉଥିଲା। ବିଶ୍ବ ରାଜନୀତିରେ ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଆଧିପତ୍ୟ ଭିତରେ ଭାରତ, ଚୀନ୍ ଓ ଋଷର ଏକାଠି ହେବା ବିଶ୍ବ ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆଭାସ ଦେଉଛି।
ଆତଙ୍କବାଦ ଉପରେ ବଦଳୁଛି କି ଚୀନ୍ର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ?
ଏଥର ବ୍ରିକ୍ସ ଘୋଷଣାପତ୍ରରେ ପହଲଗାମ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣକୁ କଡ଼ା ନିନ୍ଦା କରାଯିବା ସହ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ 'ଜିରୋ ଟଲେରାନ୍ସ' ନୀତି ଆପଣାଇବାକୁ ଗୁରୁତ୍ବ ଦିଆଯାଇଛି। ଆତଙ୍କୀ ଫଣ୍ଡିଂ ରୋକିବା ଏବଂ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ଦ୍ବାରା ଚିହ୍ନଟ ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ସମ୍ମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହାକୁ ଚୀନ୍ର ନୀତିରେ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ବଦଳ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।