କାର୍ଗିଲର ସ୍ମାରକୀ କେବଳ ଭାରତର ସୈନ୍ୟ ସଂକଳ୍ପକୁ ଆକାର ଦିଏନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ଦେଶର ସାମୂହିକ ସ୍ମୃତିରେ ମଧ୍ୟ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ, କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଦିବସ ୧୯୯୯ ମସିହାର ବୀର ସୈନିକମାନଙ୍କ ସାହସ ଓ ବଳିଦାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ଏକଜୁଟ କରେ।

୨୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ଅର୍ଥାତ୍ ଆଜି ଭାରତ ୨୭ତମ କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଦିବସ ପାଳନ କରୁଛି। ଏହି ଦିବସ 'ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ'ରେ ଭାଗ ନେଇଥିବା ବୀର ସୈନିକମାନଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ସାହସ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନ ଏବଂ ଅଟଳ ସଂକଳ୍ପ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିବାର ଏକ ଅବସର। ଏହି ଦିବସ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତର ଐତିହାସିକ ବିଜୟକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖେ ଏବଂ ସେହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବୀରତ୍ୱ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରଭକ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନିତ କରେ, ଯାହା ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲା।

ବିଜୟ ଦିବସ କାର୍ଗିଲର ଅମର ଶୌର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ରେଖାଙ୍କିତ କରେ। ଏହା ସହିତ, ଏହା ଭାରତର ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସକୁ ମଜବୁତ କରେ ଏବଂ ନୂତନ ପିଢ଼ିକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରସେବା ଓ ବଳିଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଏ।

ଯେତେବେଳେ ସାହସ ଦୁର୍ଗମ ଶୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ କଲା ଫତେହ

କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ସାମରିକ ଇତିହାସର ଅନ୍ୟତମ ଗୌରବମୟ ଅଧ୍ୟାୟ। ଏହା ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ବୀରତ୍ୱ, ଅତୁଳନୀୟ ସାହସ ଓ ଅଟଳ ସଂକଳ୍ପର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଗୌରବ ଓ ପ୍ରେରଣାର ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଉତ୍ସ ହୋଇ ରହିଛି।

ଏହି ବର୍ଷ ଦେଶ କୃତଜ୍ଞତା ଓ ସମ୍ମାନର ସହିତ ୨୭ତମ କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଦିବସ ପାଳନ କରୁଛି। ଏହି ଅବସର ୧୯୯୯ ମସିହାରେ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତର ଐତିହାସିକ ବିଜୟକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରେ, ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୃଢ଼ତାର ପରିଚୟ ଦେଇ କାର୍ଗିଲର ବରଫାବୃତ ଶୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଶତ୍ରୁ କବଳରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୯ରେ ଲଦାଖର ଦୁର୍ଗମ ପର୍ବତମାଳାରେ ତିରଙ୍ଗା ପୁଣି ଥରେ ଗର୍ବର ସହ ଉଡ଼ିଥିଲା, ଯାହା ବୀରତ୍ୱ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନ ଓ ଭାରତର ଅଦମ୍ୟ ଜାତୀୟ ଭାବନାର ଅମର ପ୍ରତୀକ ପାଲଟିଗଲା।

ମେ ୧୯୯୯ରେ କାର୍ଗିଲ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LoC) ଅତିକ୍ରମ କରି କାର୍ଗିଲ ଅଞ୍ଚଳର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ିଆ ଚୌକିଗୁଡ଼ିକୁ ବେଆଇନ ଭାବେ ଦଖଲ କରିନେଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା କାଶ୍ମୀର ଓ ଲଦାଖ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବା ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଭାରତ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବା। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଭାରତର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଓ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀର କ୍ଷମତାକୁ ଆକଳନ କରିବାରେ ଭୁଲ୍ କରିଥିଲେ।

ଭାରତ ଏହି ଆହ୍ୱାନର ସାମ୍ନା କରି 'ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ' ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହି ଅଭିଯାନରେ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଚମତ୍କାର ସାମରିକ ରଣନୀତି, ଅଟଳ ସଂକଳ୍ପ ଓ ଅଦମ୍ୟ ସାହସର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ। ଦୁଇ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ପରେ ସମସ୍ତ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ଖଦଡ଼ି ଦିଆଗଲା ଏବଂ ଶତ୍ରୁ କବଜାରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚୌକିରେ ପୁଣି ଥରେ ଭାରତୀୟ ତିରଙ୍ଗା ଉଡ଼ାଗଲା।

ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ ଆଡ଼କୁ ବଢ଼ୁଥିବା ପାଦ

୧୯୯୯ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ଲାହୋର ଘୋଷଣାନାମାର ତୁରନ୍ତ ପରେ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଭୀଷଣ ଗ୍ରୀଷ୍ମପ୍ରବାହର ସାମ୍ନା କରୁଥିଲା, ସେହି ସମୟରେ କାର୍ଗିଲର ବରଫାବୃତ ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ିଆ ଶୃଙ୍ଗରେ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା ଅତିକ୍ରମ କରି ଭାରତୀୟ ସୀମା ମଧ୍ୟକୁ ଅନୁପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶୀତଦିନେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଖାଲି କରାଯାଇଥିବା ପାହାଡ଼ିଆ ଚୌକିଗୁଡ଼ିକୁ ବେଆଇନ ଭାବେ ଦଖଲ କରିନେଇଥିଲେ। ଏହି ସଂଘର୍ଷ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ କଠିନ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନଙ୍କ ସାହସ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସହନଶୀଳତା ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନର କଠିନ ପରୀକ୍ଷା ନେଇଥିଲା। କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ଯେ ଏହାକୁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରସମ୍ପନ୍ନ ଦୁଇଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଲଢ଼ାଯାଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ପାରମ୍ପରିକ ଯୁଦ୍ଧ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ।

'ଅପରେସନ୍ ବଦ୍ର'ର ଅଂଶ ଥିଲା ଅନୁପ୍ରବେଶ

ଏହି ଅନୁପ୍ରବେଶ ପାକିସ୍ତାନର 'ଅପରେସନ୍ ବଦ୍ର'ର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା। ଏହି ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନିକମାନେ କାଶ୍ମୀରୀ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ବେଶରେ LoC ଅତିକ୍ରମ କରି ଭାରତୀୟ ସୀମାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଚୌକିଗୁଡ଼ିକୁ ବେଆଇନ ଦଖଲ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା କାଶ୍ମୀର ଓ ଲଦାଖ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବା, ସିଆଚିନ୍ ଗ୍ଲେସିୟରରେ ମୋତାୟନ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ୍ କରିବା ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଭାରତ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା।

ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ୩ ମେ ୧୯୯୯ରେ ପ୍ରଥମେ କାର୍ଗିଲ ସେକ୍ଟରରେ ସନ୍ଦେହଜନକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ନିରୀକ୍ଷଣ ଦଳ ପଠାଯାଇଥିଲା। ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ପାଟ୍ରୋଲିଂ ଏବଂ ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ନଜର ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରବେଶର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଓ ସୀମା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା। ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀମାନେ ଶ୍ରୀନଗର-ଲେହ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଉପରେ ନଜର ରଖୁଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ିଆ ଶୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ନିଜର ଶକ୍ତ ସ୍ଥିତି ଜାହିର କରିସାରିଥିଲେ। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଚୌକି ୫,୦୦୦ ମିଟରରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧ ଅଭିଯାନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଥିଲା।

ଅପରେସନ୍ ବିଜୟର ଆରମ୍ଭ

ଭାରତ ଏହି ଆହ୍ୱାନର ସାମ୍ନା ସଂଯମତା, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଓ ଅଟଳ ସାହସର ସହିତ କରିଥିଲା। ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ LoC ଅତିକ୍ରମ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଅଭିଯାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା—ଶତ୍ରୁ କବଜାରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ଚୌକିକୁ ପୁଣି ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେବା। ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସେନା 'ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ' ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ୨୬ ମେ ୧୯୯୯ରେ 'ଅପରେସନ୍ ସଫେଦ ସାଗର' ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଅଭିଯାନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ କି ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହ ନିଜର ମୋତାୟନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲା। ଏହିପରି ଭାବେ ତିନି ସେନା ସମନ୍ୱିତ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇ ଭାରତର ଅଟଳ ସଂକଳ୍ପର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ।

ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ ସମୟରେ 'ଅଟକାଇବା, ଖଦଡ଼ିବା ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଦଖଲ କରିବାକୁ ନଦେବା' ରଣନୀତି ଆପଣାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ସୈନିକ, ତୋପଖାନା, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ୟୁନିଟ୍, ବିଶେଷ ସରଞ୍ଜାମ ଓ ରସଦ ସମ୍ପଦକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ମୋତାୟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଶତ୍ରୁର କ୍ରମାଗତ ଗୁଳିବର୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ସିଧା ପାହାଡ଼ିଆ ଚଟାଣ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶୀତ, ଅକ୍ସିଜେନ୍ର ଅଭାବ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଭୌଗୋଳିକ ପରିସ୍ଥିତିର ସାହସର ସହ ସାମ୍ନା କରିଥିଲେ।

ଯୁଦ୍ଧର ମୋଡ଼ ବଦଳାଇଥିବା ଲଢ଼େଇଗୁଡ଼ିକ

ଟୋଲୋଲିଂ ଲଢ଼େଇ ଏହି ଅଭିଯାନର ପ୍ରଥମ ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲା। ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ମେ ୧୯୯୯ର ଶେଷ ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। କଠିନ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ୧୩ ଜୁନ୍ ୧୯୯୯ରେ ପଏଣ୍ଟ ୪୫୯୦ ଏବଂ ଟୋଲୋଲିଂ ଉପରେ ପୁଣି ଥରେ ଭାରତୀୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିଜୟ ଆଗାମୀ ସାମରିକ ଅଭିଯାନର ପଥ ପରିଷ୍କାର କରିଥିଲା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ଦେଇଥିଲା।

ଟାଇଗର ହିଲ୍ ଲଢ଼େଇ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଅଧ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା। ଦ୍ରାସ ସେକ୍ଟରର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଟାଇଗର ହିଲ୍ ଭାରତୀୟ ସେନାର ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା। ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସାହସ ଓ କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରିଚାଳିତ ଅଭିଯାନ ପରେ ୪ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୯ରେ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଏହି ଶୃଙ୍ଗକୁ ନିଜ ଦଖଲକୁ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ବିଜୟ ଯୁଦ୍ଧର ଦିଗକୁ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭାବେ ଭାରତ ସପକ୍ଷରେ ମୋଡ଼ି ଦେଇଥିଲା।

ପଏଣ୍ଟ ୪୮୭୫, ବଟାଲିକ, ମୁସ୍କୋ ଗାଟି ଏବଂ କାକସର ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଅଦମ୍ୟ ସାହସ ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପର ପରିଚୟ ଦେଇ ଶତ୍ରୁ କବଜାରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାମରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗକୁ ପୁଣି ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଲଢ଼େଇ ଲଢ଼ିଥିଲେ।

ପ୍ରାୟ ତିନି ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିବା ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ପରେ ଭାରତ ନିଜର ସମସ୍ତ ଅଧିକୃତ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଚୌକିଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣି ହାସଲ କରିନେଇଥିଲା। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଭାରତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LoC) ଉଲ୍ଲଂଘନ ନକରି ସମ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲା। ଏହି ସଂଯମ, ପେସାଦାର ଓ ଦୃଢ଼ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଭାରତକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାପକ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ତାହାର ସାମରିକ କ୍ଷମତା ଓ ଦାୟିତ୍ୱବାନ୍ ଆଚରଣକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିଲା।

ଏକ ଏପରି ବିଜୟ ଯାହା ଦେଶକୁ ପ୍ରେରିତ କଲା

କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ଭାରତ ଇତିହାସର ଏକ ଗୌରବମୟ ଅଧ୍ୟାୟ ପାଲଟିଗଲା। ୧୪ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୯ରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଦେଶକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି 'ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ'ର ସଫଳତା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀର ସାହସ, ବଳିଦାନ ଓ ସମର୍ପଣକୁ ପ୍ରଣାମ କରିଥିଲେ। ଏହି ଐତିହାସିକ ବିଜୟ ପୁଣି ଥରେ ପ୍ରମାଣିତ କଲା ଯେ ଭାରତ ନିଜର ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଖଣ୍ଡତା ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ହରସମ୍ଭବ ପ୍ରୟାସ କରିବ।

କାର୍ଗିଲର ପରିଚୟ ପାଲଟିଥିବା ଶୌର୍ଯ୍ୟ

କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଅଗଣିତ ବୀରତ୍ୱ, ସାହସ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନର ଗାଥାର ପରିଣାମ ଥିଲା। ଅପରେସନ୍ ବିଜୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୈନିକଙ୍କ ଯୋଗଦାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ କେତେକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବୀରତ୍ୱର ଉଦାହରଣ ଏହି ସଂଘର୍ଷର ଅମର ଅଧ୍ୟାୟ ପାଲଟିଗଲା। ଗ୍ରେନେଡିୟର୍ ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଯାଦବ, କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା, କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ବିଜୟନ୍ତ ଥାପର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୀର ସୈନିକମାନେ ସାହସ, ନେତୃତ୍ୱ ଓ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ରାଷ୍ଟ୍ରସେବାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲେ।

ଦେଶ ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବଳିଦାନ ଓ ବୀରତ୍ୱକୁ ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମରିକ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲା। କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ଅସାଧାରଣ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ୪ ଜଣ ସୈନିକଙ୍କୁ ପରମବୀର ଚକ୍ର, ୯ ଜଣଙ୍କୁ ମହାବୀର ଚକ୍ର ଏବଂ ୫୫ ଜଣଙ୍କୁ ବୀର ଚକ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୧ ଜଣ ସୈନିକଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ ସେବା ପଦକ, ୬ ଜଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ ସେବା ପଦକ ଏବଂ ୮ ଜଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ସେବା ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ୮୩ ଜଣ ସୈନିକଙ୍କୁ ସେନା ପଦକ ଏବଂ ୨୪ ଜଣ ବାୟୁ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ବାୟୁ ସେନା ପଦକରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମ୍ମାନଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସାହସ, ନେତୃତ୍ୱ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠା ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନର ଅଲିଭା ପ୍ରତୀକ।

ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଡ଼

କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଡ଼ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଭଲ ସମନ୍ୱୟ, ଦ୍ରୁତ ଆଧୁନିକୀକରଣ ଏବଂ ଅଧିକ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପଦାରେ ପକାଇଥିଲା। ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ କ୍ଷମତା ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ବଡ଼ ସୁଧାର ଆଣିଛି।

କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ସୁଧାର ଓ ପଦକ୍ଷେପ

• ସାମରିକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗର ସ୍ଥାପନା: ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପରିଚାଳନାରେ ସୁଧାର ଅଧୀନରେ ସାମରିକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଚିଫ୍ ଅଫ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଷ୍ଟାଫ୍ଙ୍କ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଯିଏ ଏହାର ସଚିବ ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି।

• ଚିଫ୍ ଅଫ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଷ୍ଟାଫ୍ ପଦବୀ: ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଧାର ମଧ୍ୟରେ ଚିଫ୍ ଅଫ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଷ୍ଟାଫ୍ (CDS) ପଦବୀ ସୃଷ୍ଟି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। CDS ତିନି ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଜେନେରାଲ ବିପିନ ରାୱତ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ CDS ହୋଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଜେନେରାଲ ଅନିଲ ଚୌହାନ ତୁଲାଉଛନ୍ତି।

• ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ (FDI): ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପକୁ ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରର ବ୍ୟାପକ ଭାଗିଦାରୀ ପାଇଁ ଖୋଲିଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନରେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅଟୋମେଟିକ୍ ରୁଟ୍ ଅଧୀନରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ (FDI)ର ସୀମା ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇ ୭୪ ପ୍ରତିଶତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହ ଜଡ଼ିତ ମାମଲାରେ ସରକାରୀ ରୁଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ FDI ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି।

• ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍ରେ କ୍ରମାଗତ ବୃଦ୍ଧି: ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍ ୨୦୧୩-୧୪ରେ ୨.୫୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୦୨୬-୨୭ରେ ୭.୮୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପୁଞ୍ଜିଗତ ବ୍ୟୟ ମଧ୍ୟ ୨୦୧୪-୧୫ର ୯୪,୫୮୭.୯୫ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୦୨୬-୨୭ରେ ୨.୧୯ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

• ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନ ଓ ରପ୍ତାନିରେ ବୃଦ୍ଧି: ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନ ୨୦୨୫-୨୬ରେ ୧.୭୮ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସର୍ବକାଳୀନ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହା ୨୦୧୪-୧୫ର ୪୬,୪୨୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ଚାରି ଗୁଣ ଅଧିକ।

• ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନିର୍ମାଣକୁ ଗତି: ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ 'ସୃଜନ ଡିଫେନ୍ସ ପୋର୍ଟାଲ' ଆରମ୍ଭ କରିଛି, ଯାହା ସ୍ୱଦେଶୀକରଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସାର୍ବଜନୀନ କ୍ଷେତ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗ (DPSU) ଏବଂ ସେବା ମୁଖ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶିଳ୍ପ, MSME ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକ ସହ ଯୋଡ଼ିବାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଚ।

• ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନିର୍ମାଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ: ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପ ଗଳାପଥ (ଡିଫେନ୍ସ କରିଡର) ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନର ପ୍ରମୁଖ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହେଉଛି। ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପ ଗଳାପଥରେ ୪୨,୦୫୭ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ମିଳିଥିଲା, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ୪,୪୦୯ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇସାରିଛି। ତାମିଲନାଡୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପ ଗଳାପଥରେ ୩୨,୬୯୯ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ମିଳିଥିଲା, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ୪,୪୪୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରକୃତ ନିବେଶ ହୋଇସାରିଛି।

• ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନା: ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନା ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ ଯୁବକ (ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା)ମାନଙ୍କୁ 'ଅଗ୍ନିବୀର' ଭାବେ ଚାରି ବର୍ଷର ସେବା ଅବଧି ପାଇଁ ଭର୍ତ୍ତି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି।

ସେବାରେ ଆଧୁନିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ

ଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ଅପରେସନାଲ ପ୍ରଭାବଶାଳୀତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ତିନି ସେନାରେ ଆଧୁନିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସାମିଲ କରିଛି।

• ଅର୍ଜୁନ MK-1A ମୁଖ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଟ୍ୟାଙ୍କ

• INS ବିକ୍ରାନ୍ତ

• ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ

• ଆପାଚି ଏବଂ ଚିନୁକ୍ ହେଲିକପ୍ଟର

• ଡ୍ରୋନ୍ ଆଧାରିତ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତା

• ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍

• ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ୧୭A ଷ୍ଟିଲଥ୍ ଫ୍ରିଗେଟ୍

• ସନ୍ଧାୟକ ଶ୍ରେଣୀର ସର୍ଭେ ପୋତ

• ଅନାଲା ଶ୍ରେଣୀର ଅଗଭୀର ଜଳ ଆଣ୍ଟି-ସବମେରିନ୍ ଯୁଦ୍ଧପୋତ

ଉଦ୍ଭାସିତ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଓ କ୍ଷମତା

ଭାରତ ଭବିଷ୍ୟତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରର ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ନିଜର ସଶସ୍ତ୍ର ସେନାକୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରେ ସଜ୍ଜିତ କରୁଛି। ଏଥିପାଇଁ ଆଡଭାନ୍ସ ଡିଫେନ୍ସ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଆଧୁନିକ ସାମରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ରଣନୀତିକ କ୍ଷମତାର ବିକାଶ ଓ ସମ୍ପ୍ରସାରଣରେ କ୍ରମାଗତ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ କରାଯାଉଛି।

• ମିଶନ ଶକ୍ତି: ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯ରେ ଭାରତ ଡଃ ଏ.ପି.ଜେ. ଅବ୍ଦୁଲ କଲାମ ଦ୍ୱୀପରୁ 'ମିଶନ ଶକ୍ତି' ଅଧୀନରେ ଆଣ୍ଟି-ସାଟେଲାଇଟ୍ (ASAT) ମିସାଇଲର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା। ଏହି ସଫଳତା ସହ ଭାରତ ସେହି ଗଣନାକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ ହେଲା, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଆଣ୍ଟି-ସାଟେଲାଇଟ୍ ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତା ରହିଛି।

• ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ: ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ନିରୀକ୍ଷଣ, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ରସଦ ପରିଚାଳନା, ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି-ସହାୟତା ପାଇଁ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଆଧାରିତ ୭୫ଟି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

• ମିଶନ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର: ୧୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ରେ ଭାରତ 'ମିଶନ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର' ଅଧୀନରେ ଏକ ଦୂରଗାମୀ ମିସାଇଲର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା। ଏହି ମିସାଇଲ୍ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ କ୍ଷମ।

• ପିନାକା ଦୂରଗାମୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ରକେଟ୍: ୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ପିନାକା ଦୂରଗାମୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ରକେଟର ପ୍ରଥମ ସଫଳ ଉଡ଼ାଣ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା।

• ଆଡଭାନ୍ସ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ: ୨୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ରେ DRDO ଏକ ଆଡଭାନ୍ସ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମିସାଇଲ୍ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର, କମ୍ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଲେଜର ଆଧାରିତ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସାମିଲ ଅଛି।

• ହାଇପରସୋନିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି: ଭାରତ ହାଇପରସୋନିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ପାଇଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ଆଡଭାନ୍ସ ପ୍ରୋପଲସନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବିକଶିତ କରୁଛି।

• କୁଶା ଦୂରଗାମୀ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ଆକାଶକୁ ନିକ୍ଷେପଣଯୋଗ୍ୟ ମିସାଇଲ୍: ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ DRDO କୁଶା ମିସାଇଲର ପ୍ରଥମ ସଫଳ ଉଡ଼ାଣ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା।

• ଦୂରଗାମୀ ଭୂପୃଷ୍ଠ ପ୍ରହାରୀ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍: ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ରେ DRDO ଡଃ ଏ.ପି.ଜେ. ଅବ୍ଦୁଲ କଲାମ ଦ୍ୱୀପରୁ ଦୂରଗାମୀ ଭୂପୃଷ୍ଠ ପ୍ରହାରୀ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲର ସଫଳ ଉଡ଼ାଣ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା।

• ନେତ୍ର ଆକାଶମାର୍ଗ ପୂର୍ବ ଚେତାବନୀ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା: ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ରେ DRDO ସ୍ୱଦେଶୀ 'ନେତ୍ର' ଆକାଶମାର୍ଗ ପୂର୍ବ ଚେତାବନୀ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (AEW&C) ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଫାଇନାଲ୍ ଅପରେସନାଲ୍ କ୍ଲିୟରାନ୍ସ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।

ସର୍ଜିକାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଏବଂ ବାଲାକୋଟ୍ ଏୟାର୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍

ବିଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ ସୀମାପାର ପ୍ରାୟୋଜିତ ଆତଙ୍କବାଦ ପ୍ରତି ଭାରତର ନୀତିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଉରୀ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ୨୮-୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୬ ରାତିରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା ପାରିରେ ଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡ୍ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସର୍ଜିକାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା କରୁଥିବା ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପ୍ରଚୁର କ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଅଭିଯାନ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଭାରତର ସକ୍ରିୟ ଓ ଦୃଢ଼ ନୀତିର ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଥିଲା।

ଏହାର କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ୧୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ପୁଲୱାମାରେ ହୋଇଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରିଜର୍ଭ ପୋଲିସ ବଳ (CRPF)ର ୪୦ ଜଣ ଯବାନ ସହିଦ ହୋଇଥିଲେ। ଏହାର ଜବାବରେ ଭାରତ ୨୬ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ଗୁପ୍ତଚର ସୂଚନା ଆଧାରରେ ବାଲାକୋଟ୍ ଆକାଶମାର୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଜୈଶ-ଏ-ମହମ୍ମଦର ଆତଙ୍କବାଦୀ ତାଲିମ୍ ଶିବିରକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା।

ଏହି ଆତଙ୍କୀ ଘାଟି ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଜନବସତିଠାରୁ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ପରିଚାଳନା ମୌଲାନା ୟୁସୁଫ୍ ଅଜହର (ଜୈଶ-ଏ-ମହମ୍ମଦ ପ୍ରମୁଖ ମସୁଦ ଅଜହରର ଭାଣୋଇ) ଦ୍ୱାରା କରାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଦୁଇଟି ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା ଯେ ଭାରତ ନିଜର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବିରୋଧରେ ଆତଙ୍କବାଦ ଓ ପ୍ରୋକ୍ସି ୱାର୍କୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଏହା ବିରୋଧରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର

ମେ ୨୦୨୫ରେ ପରିଚାଳିତ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର' ଭାରତର ବିକଶିତ ହେଉଥିବା ସାମରିକ ନୀତି ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ତାହାର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପୁଣି ଥରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା। ଏହି ଅଭିଯାନ ପହଲଗାମରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆତଙ୍କୀ ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଚଲାଯାଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଅନୁପ୍ରବେଶକୃତ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରରେ ଥିବା ନଅଟି ଆତଙ୍କବାଦୀ ଘାଟିକୁ ସଠିକ୍ ଆକ୍ରମଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ଏହି ଅଭିଯାନରେ ଜୈଶ-ଏ-ମହମ୍ମଦ ଏବଂ ଲସ୍କର-ଏ-ତୋଇବାର ପ୍ରମୁଖ ଆତଙ୍କୀ ଘାଟି ଓ କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ନିହତ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ IC-814 ବିମାନ ଅପହରଣ ଏବଂ ପୁଲୱାମା ଆତଙ୍କୀ ଆକ୍ରମଣ ସହ ଜଡ଼ିତ ୟୁସୁଫ୍ ଅଜହର, ଅବଦୁଲ ମଲିକ ରଉଫ୍ ଏବଂ ମୁଦାସିର ଅହମ୍ମଦ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଆତଙ୍କବାଦୀ ସାମିଲ ଥିଲେ।

ଏହା ପରେ ୭ ଏବଂ ୮ ମେ ୨୦୨୫ରେ ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷରୁ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଭାରତର ସମନ୍ୱିତ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସଫଳତାର ସହ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିଦେଇଥିଲା। ଏହି ଜବାବୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଭାରତର ନେଟୱାର୍କ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଆଣ୍ଟି-ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀତାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥିଲା।

କାର୍ଗିଲ ଭାବନାର ଉତ୍ସବ

• ଶୌର୍ଯ୍ୟ ବିଜୟ ଯାତ୍ରା: ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ୧୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ୧୩ ଦିନ ଧରି ଚାଲିବାକୁ ଥିବା 'ଶୌର୍ଯ୍ୟ ବିଜୟ ଯାତ୍ରା'କୁ ପତାକା ଦେଖାଇ ରୱାନା କରିଥିଲେ। ମୋଟରସାଇକେଲର ଏହି ଅଭିଯାନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ସାମରିକ ସ୍ମାରକୀ (ନ୍ୟାସନାଲ ୱାର୍ ମେମୋରିଆଲ)ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ୧,୯୦୦ କିଲୋମିଟର ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ଏହି ଯାତ୍ରା ଦ୍ରାସସ୍ଥିତ କାର୍ଗିଲ ୱାର୍ ମେମୋରିଆଲ୍ରେ ଶେଷ ହେବ। ଏହି ଅଭିଯାନରେ ୨୮ ଜଣ ରାଇଡର ଭାଗ ନେଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସେନାର କାର୍ଯ୍ୟରତ ଓ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଯବାନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଅଭିଯାନର ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ ହେଉଛି—"ଏକ ରାଇଡ୍, ଏକ ଦେଶ, ଏକ ସଲାମ୍।"

• ଦେଶବ୍ୟାପୀ ୱିଲ୍ସ ଅଫ୍ ଭାଲୋର: ସଞ୍ଚାର ଶକ୍ତି ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ସିଗ୍ନାଲ କୋରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ଡେୟାର ଡେଭିଲ୍ସ' ମୋଟରସାଇକେଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦଳ ୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ଏକ ନୂଆ ବିଶ୍ୱ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ଏହି ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ୧୦ ଜଣ ମୋଟରସାଇକେଲ ଚାଳକ ଦୁଇଟି ମୋଟରସାଇକେଲରେ ସବାର ହୋଇ ଅଟଳ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସାହସିକ କରସାଦି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ୯.୮ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ସୁଡ଼ଙ୍ଗର ଦୂରତା ମାତ୍ର ୯ ମିନିଟ୍ ୪୭.୯୭ ସେକେଣ୍ଡରେ ପୂରଣ କରିଥିଲେ।

• ଟାଇଗର ହିଲ୍ ଅଭିଯାନ ୨୦୨୬: ଭାରତୀୟ ସେନା ଏବଂ ଦ୍ରାସର ବେସାମରିକ ପ୍ରଶାସନ ୧୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ଟାଇଗର ହିଲ୍ ଅଭିଯାନ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧର ଗୌରବମୟ ଐତିହ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହ ସାମରିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା। ଏହି ଅଭିଯାନରେ ୧୧ ଜଣ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ଟ୍ରେକିଂ ଗାଇଡ୍ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତିର ନୂଆ ଅବସର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।

• ପୂର୍ବତନ ସୈନିକ ଓ ବୀର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସମ୍ମାନ: ତିନି ସେନାର ପୂର୍ବତନ ସୈନିକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ୧୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ ଏବଂ ହେରିଟେଜ୍ ହଟ୍ ମ୍ୟୁଜିୟମ ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ଏହି ପରିଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଗିଲର ବୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ସୈନିକ, କାର୍ଯ୍ୟରତ ଯବାନ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମଜବୁତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ପୂର୍ବତନ ସୈନିକ, ସ୍କୁଲ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀ ମଧ୍ୟ ଖାଲୁବାର ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମାରୋହ ଦେଶଭକ୍ତି, ସାହସ ଓ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ସେବାର ଚିରନ୍ତନ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପୁନର୍ବାର ଦୋହରାଇଥିଲା।

• ସ୍ମୃତି ଟ୍ରେକ୍ ଓ ସାମରିକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ: ୧୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ୧୩୭ ଜଣ ସୈନିକ ପଏଣ୍ଟ ୫୧୪୦ (ଯାହା 'ଗନ୍ ହିଲ୍' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସ୍ମୃତି ଟ୍ରେକ୍ କରିଥିଲେ। ଏହି ଟ୍ରେକ୍ ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ ସମୟରେ ତୋପଖାନା ରେଜିମେଣ୍ଟର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନ ଓ ବୀରତ୍ୱକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଭାରତୀୟ ସେନା ହାନଲେରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ସାମରିକ ସରଞ୍ଜାମ ପ୍ରଦର୍ଶନୀର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା। ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଥିଲା।

• ଲେହରୁ ଦ୍ରାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋଟରସାଇକେଲ ଅଭିଯାନ: ଭାରତୀୟ ସେନାର ରାଇଡରମାନେ ୧୨ ଏବଂ ୧୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ଲେହରୁ ଦ୍ରାସସ୍ଥିତ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ମୋଟରସାଇକେଲ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥିଲେ। ରାଇଡରମାନେ ଦୁର୍ଗମ ପଥ—ଫୋଟୁ ଲା, ନାମିକା ଲା ଏବଂ ଉମ୍ବା ଲା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ଏହି ସ୍ମରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ କାର୍ଗିଲର ଐତିହ୍ୟ ସାହସ, ବଳିଦାନ ଓ ଦେଶସେବାର ଶାଶ୍ୱତ ଆଦର୍ଶ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଢ଼ିକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଚାଲିଥିବ।