Jackfruit Fruit or Vegetable: ପଣସ ପରିବା ନା ଫଳ? ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପ୍ରାୟତଃ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ବିତର୍କର ବିଷୟ ପାଲଟିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବିଜ୍ଞାନ କହେ ଯେ ପଣସକୁ ଫଳ କୁହାଯିବ ନା ପରିବା, ତାହା ଏହାର ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା କଞ୍ଚା ନା ପାଚିଲା, ସେହି କଥାରୁ ହିଁ ଏହା ସ୍ଥିର ହୁଏ। ଜାଣନ୍ତୁ ଏହା ପଛର ଯୁକ୍ତି।

ପଣସ ପରିବା ନା ଫଳ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏହାକୁ ନେଇ ପ୍ରାୟତଃ ବାଦବିବାଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହାକୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ବିଜ୍ଞାନ ନଜରରେ ପଣସ ପରିବା ନା ଫଳ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଅଭାବ ନାହିଁ। ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଏହି କଥାରେ ଲୁଚି ରହିଛି ଯେ ପଣସଟି ପାଚିଛି କି ନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ବୁଝିବା ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କେଉଁଠୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ପଣସକୁ ଇଂରାଜୀରେ ‘ଜ୍ୟାକ୍ଫ୍ରୁଟ୍’ (Jackfruit) କୁହାଯାଏ। ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଏଥିରେ ‘ଫ୍ରୁଟ୍’ ଶବ୍ଦ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ବିଜ୍ଞାନ କହେ ଯେ ଏହାକୁ ପରିବା କିମ୍ବା ଫଳ ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ପଛରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଯୁକ୍ତି ରହିଛି। କଞ୍ଚା ପଣସକୁ ତରକାରୀ ତିଆରି କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ କଞ୍ଚା ପଣସକୁ ଏକ ପରିବା ବୋଲି ଧରାଯାଏ ଏବଂ ପାଚିଲା ପଣସକୁ ଫଳ କୁହାଯାଏ।

ଯେତେବେଳେ ପଣସ ପାଚିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାବ ଏହାର ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହା ହଳଦିଆ ଦେଖାଯାଏ। ଏହାର ସ୍ୱାଦ ମିଠା ହୋଇଯାଏ। ଏହା ରସାଳ (Juicy) ଏବଂ ନରମ (Soft) ହୋଇଯାଏ। ଠିକ୍ ଯେମିତି ସପୁରୀ ଏବଂ କଦଳୀର ଫ୍ଲେଭର (ବାସ୍ନା ଓ ସ୍ୱାଦ) ହୋଇଥାଏ। ପାଚିଲା ପଣସ ଫଳ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆସେ ଏବଂ କଞ୍ଚା ପଣସକୁ ପରିବା ଭାବେ ଖିଆଯାଏ।

ପଣସ ଫଳ ନା ପରିବା?

ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ କହେ ଯେ ପଣସ ଏକ ଫଳ, କାରଣ ଏଥିରେ ମଞ୍ଜି ମିଳିଥାଏ। ଏହାର ଗଛରେ ଫୁଲ ହୋଇଥାଏ। ଗଛଟି ଯେତିକି ବଢ଼େ, ପଣସର ଆକାର ମଧ୍ୟ ସେତିକି ବଢ଼ିଥାଏ। ତେଣୁ ଏହାର ଗଣନା ଫଳ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଏ।

ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ଏହାକୁ ପରିବା କାହିଁକି କୁହାଯାଏ? ବିଜ୍ଞାନରେ ଏହାର ଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଛି ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଣସ ଭିତରୁ ପାଚି ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ଏକ ପରିବା ବୋଲି ଧରାଯାଏ। କଞ୍ଚା ପଣସର ବ୍ୟବହାର ତରକାରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ହେଉଥିବାରୁ, କଞ୍ଚା ଅବସ୍ଥାରେ ଏହା ପରିବା ଏବଂ ପାଚିଲା ପରେ ଏହା ଫଳ ପାଲଟିଯାଏ।

ଯେତେବେଳେ ପଣସ ଛୋଟ ଏବଂ କଞ୍ଚା ଥାଏ, ଏହା ଭିତରୁ ବହୁତ ଶକ୍ତ ଥାଏ। ଏହାର ରଙ୍ଗ କ୍ରିମ୍ ସଦୃଶ ହୋଇଥାଏ। ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି ସେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ସ୍ୱାଦ ଖଟା, ଲୁଣିଆ କିମ୍ବା ମିଠା କିଛି ବି ହୋଇନଥାଏ। ଏହିପରି ଭାବେ କଞ୍ଚା ପଣସର ଗଠନ (Texture) ଆଶଂକା ଜନକ ଭାବେ ଆଶ୍ରିତ ବା କେଶରୀୟ/ତନ୍ତୁଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତ, ବାଂଲାଦେଶ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସମେତ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ କଞ୍ଚା ପଣସର ତରକାରୀ ତିଆରି କରିବାର ପରମ୍ପରା ବହୁତ ପୁରୁଣା।

ଯେତେବେଳେ ପଣସ ପାଚିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହାର ରଙ୍ଗ ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ, ସ୍ୱାଦ ମିଠା ଲାଗେ ଏବଂ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନରମ ହୋଇଯାଏ। ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ ଖାଉଥିବା ବେଳେ ଅନେକ ଦେଶରେ ପାଚିଲା ପଣସ ଖାଇବାର ବେଶ୍ ଚଳନ ରହିଛି। ଏଥିରୁ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ପାଚିଲା ପଣସ ଫଳ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏବଂ କଞ୍ଚା ପଣସ ପରିବା ଶ୍ରେଣୀରେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ।

ବାଂଲାଦେଶର ଜାତୀୟ ଫଳ:

ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପଣସର ଗଣନା ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଓ ବଡ଼ ଫଳ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଏ। ଏହାର ସର୍ବାଧିକ ଲମ୍ବ ୯୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଏବଂ ଓଜନ ୩୬ କିଲୋଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ। ପଣସ ଗଛ ସବୁଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ୁଥିବା ଗଛ ଅଟେ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ପଣସ ହେଉଛି ବାଂଲାଦେଶର ଜାତୀୟ ଫଳ। ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶରେ ଏହାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଛି।

୬ ହଜାର ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଇତିହାସ:

ଦାବି କରାଯାଏ ଯେ ପଣସର ଇତିହାସ ପ୍ରାୟ ୩ ରୁ ୬ ହଜାର ବର୍ଷ ପୁରୁଣା। ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଫଳ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଏ। ଆଉ ଏକ ମଜାଦାର କଥା ହେଉଛି ଏହାର କୌଣସି ଅଂଶକୁ ଫିଙ୍ଗିବାକୁ ପଡ଼େନାହିଁ। ପଣସକୁ ପରିବା କିମ୍ବା ଫଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପରେ, ଏହାର ମଞ୍ଜିକୁ (ପଣସ ମଞ୍ଜି) ମଧ୍ୟ ସିଝାଇ କିମ୍ବା ଭାଜି ଖାଇହୁଏ।