ଜନଗଣନାର ‘ହାଉସଲିଷ୍ଟିଂ’ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପଚରାଯିବାକୁ ଥିବା ୩୩ଟି ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି - ଏକାଠି ରହୁଥିବା ଗୋଟିଏ ପରିବାରରେ କେତେଜଣ ବିବାହିତ ଯୋଡ଼ି ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୋଟ ୪୫ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ। ହାଉସଲିଷ୍ଟିଂ ଫେଜ୍ ଏପ୍ରିଲ ୧ ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ, ଯାହାର ତାରିଖ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦ୍ୱାରା ପୃଥକ ଭାବେ ସୂଚିତ କରାଯିବ। ୪୫ ଦିନର ଏହି ଅବଧି ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ୧୫ ଦିନ ସେଲ୍ଫ-ଏନ୍ୟୁମେରେସନ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ନିଜେ ତଥ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯିବ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୩୦ ଦିନ ଜନଗଣନା ଅଧିକାରୀମାନେ ଘରକୁ ଘର ବୁଲି ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ।
ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ
ଜନଗଣନା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଦସ୍ତାବିଜ ବା ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ନିଜ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ଆଧାରରେ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ଦେବାକୁ ହେବ। ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ଯାହା କହିବେ, ଜନଗଣନା ଅଧିକାରୀ ସେହି ତଥ୍ୟ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବେ।
ସେଲ୍ଫ-ଏନ୍ୟୁମେରେସନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀର NDMC ଅଞ୍ଚଳରେ ଏପ୍ରିଲ ୧ ରୁ ସେଲ୍ଫ-ଏନ୍ୟୁମେରେସନ୍ ସୁବିଧା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ୱେବ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ ଜରିଆରେ ଲୋକେ ନିଜେ ନିଜର ତଥ୍ୟ ଭରିପାରିବେ। ଏହି ସୁବିଧା ଇଂରାଜୀ ସମେତ ଅନ୍ୟ ୧୫ଟି ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ। ପରିବାରର ମୁଖିଆ କିମ୍ବା କୌଣସି ଦାୟିତ୍ୱବାନ ବୟସ୍କ ସଦସ୍ୟ OTP-ଆଧାରିତ ମୋବାଇଲ୍ ଭେରିଫିକେସନ୍ କରି ଏହି ଫର୍ମ ପୂରଣ କରିପାରିବେ।
ଜିଓଟ୍ୟାଗିଂ-ଆଧାରିତ ମାନଚିତ୍ରର ବ୍ୟବହାର
ସେଲ୍ଫ-ଏନ୍ୟୁମେରେସନ୍ର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସର୍ତ୍ତ ହେଉଛି ନିଜ ବାସସ୍ଥାନକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା।
• ସଠିକ୍ ସ୍ଥାନ ଚୟନ: ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଜ ଜିଲ୍ଲା ଓ ପିନ୍ କୋଡ୍ ଦେବା ପରେ ଗାଁ, ମହଲା ବା ୱାର୍ଡ ଚୟନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
• ମ୍ୟାପ୍ ବ୍ୟବହାର: 'Search' ଅପ୍ସନ୍ କ୍ଲିକ୍ କଲେ ଏକ ଜିଓଟ୍ୟାଗିଂ ମ୍ୟାପ୍ ଖୋଲିବ। ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଜୁମ୍-ଇନ୍ (Zoom-in) କରି ନିଜ ଘର ଉପରେ 'ମାର୍କର୍' ରଖିବାକୁ ହେବ। ଯଦି ମାର୍କର୍ ଭୁଲ୍ ଜାଗାରେ ରହେ, ତେବେ ଗଣନାକାରୀଙ୍କ ଆପ୍ରେ ସେହି ଘରର ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ।
ଡ୍ରାଫ୍ଟ ସେଭ୍ ଏବଂ ଭେରିଫିକେସନ୍
ଫର୍ମ ପୂରଣ କରିବା ସମୟରେ ଏହାକୁ 'ଡ୍ରାଫ୍ଟ' (Draft) ଭାବେ ସେଭ୍ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ରହିଛି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫର୍ମ ଦାଖଲ ହେବା ପରେ ଏକ SE ID ଜେନେରେଟ୍ ହେବ। ଜନଗଣନା ଅଧିକାରୀ ଘରକୁ ଆସିବା ବେଳେ ଏହି ID ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ପରେ ସେମାନେ ତଥ୍ୟକୁ ଭେରିଫାଏ କରି ଅପଲୋଡ୍ କରିବେ।
ତଥ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା
ଜନଗଣନା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଫର୍ମ ପୂରଣ ପାଇଁ ମାତ୍ର ୧୫-୨୦ ମିନିଟ୍ ସମୟ ଲାଗିବ। ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଏନ୍କ୍ରିପ୍ଟେଡ୍ (Encrypted) ରହିବ ଏବଂ ସରକାରୀ ସର୍ଭରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ। ଏହି ପୋର୍ଟାଲ୍ କେବଳ ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।