ଭାରତ ନିଜର ସ୍ୱଦେଶୀ AMCA ଭଳି ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଉପରେ କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି। ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ ସଂଖ୍ୟା କମିବା ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ, ତେଣୁ ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଭବିଷ୍ୟତର ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରେ ପଛୁଆ ରହିବା ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ୟୁରୋପୀୟ କନସୋର୍ଟିୟମ୍ (Consortium) ସହ ଯୋଡ଼ି ହେବା ପାଇଁ ସମ୍ଭାବନା ଖୋଜୁଛି।

ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଟେକ୍ନୋଲୋଜି କ’ଣ ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ଜରୁରୀ?

ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ‘ସିଷ୍ଟମ ଅଫ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ସ’ ହେବ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

• ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI): ବିମାନ ନିଜେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ।

• ଷ୍ଟିଲଥ୍ ଏବଂ ସେନ୍ସର: ଶତ୍ରୁର ରାଡାର୍ ନଜରରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରରେ ରହିବ।

• ରିମୋଟ୍ କ୍ୟାରିଅର୍ସ: ବିମାନ ସହିତ ମାନବରହିତ ଡ୍ରୋନ୍ (UAVs) ର ଏକ ଫୌଜ ରହିବ।

• କମ୍ବାଟ୍ କ୍ଲାଉଡ୍: ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ (ଟ୍ୟାଙ୍କ, ଜାହାଜ, ସାଟେଲାଇଟ୍) ସହ ରିୟଲ୍-ଟାଇମ୍ ଡାଟା ସଂଯୋଗ।

ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ବିକଳ୍ପ: GCAP ବନାମ FCAS

ବିଷୟ                        GCAP (ବ୍ରିଟେନ, ଇଟାଲୀ, ଜାପାନ)       FCAS (ଫ୍ରାନ୍ସ, ଜର୍ମାନୀ, ସ୍ପେନ୍)

ସେବାରେ ଆସିବା ସମୟ ୨୦୩୫ (ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଆଶା)   ୨୦୪୦ (ବିଳମ୍ବ ଓ ବିବାଦର ସମ୍ଭାବନା)

ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ଲସ୍ ପଏଣ୍ଟ ଜାପାନର ଉପସ୍ଥିତି ଓ ଦ୍ରୁତ ବିକାଶ             ଫ୍ରାନ୍ସ ସହ ପୁରୁଣା ଓ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ

ରିସ୍କ ଫ୍ୟାକ୍ଟର                 ବ୍ରିଟେନର ବଜେଟ୍ ସମସ୍ୟା                   ସହଯୋଗୀ ଦେଶଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ

ବିକଳ୍ପ ୧: ଗ୍ଲୋବାଲ୍ କମ୍ବାଟ୍ ଏୟାର ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ (GCAP)

ଏହା ୨୦୩୫ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଭଲ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ କାରଣ ଏଥିରେ ଜାପାନ ଭଳି ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ସହଭାଗୀ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ବ୍ରିଟେନର ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।

ବିକଳ୍ପ ୨: ଫ୍ୟୁଚର୍ କମ୍ବାଟ୍ ଏୟାର ସିଷ୍ଟମ୍ (FCAS)

ଫ୍ରାନ୍ସ ସହ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଜବୁତ। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଫ୍ରାନ୍ସର ଡାସଲ୍ଟ ଆଭିଏସନ୍ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀର ଏୟାରବସ୍ ମଧ୍ୟରେ ଡିଜାଇନକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଚାଲିଛି। ଯଦି ଭାରତ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦିଏ, ତେବେ ଫ୍ରାନ୍ସ ସହ ମିଶି ଏହାକୁ ସହ-ନିର୍ମାଣ କରିବାର ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ମିଳିପାରେ।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଫ୍ରାନ୍ସ ସହ ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଟ୍ରାନ୍ସଫରକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖିଲେ FCAS ଭାରତ ପାଇଁ ଅଧିକ ସହଜ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ସମୟ ସୀମାକୁ ଦେଖିଲେ GCAP ଭାରତର ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଅଧିକ ଉପଯୁକ୍ତ।

ସିଡିଏସ୍ ଜେନେରାଲ୍ ଅନିଲ୍ ଚୌହାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଭୟ ଗ୍ରୁପ୍ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଛି। ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଫୋକସ୍ ନିଜସ୍ୱ AMCA ଉପରେ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଗୋଟିକରେ ସାମିଲ ହେଲେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସେହି କେତେକ ହାତଗଣତି ଦେଶଙ୍କ ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ହୋଇଯିବ, ଯେଉଁମାନେ ଭବିଷ୍ୟତର ଆକାଶ ଯୁଦ୍ଧର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବେ।