ବୈଶ୍ୱିକ ସ୍ତରରେ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢିବାରେ ଲାଗିଛି। ପ୍ରଥମେ ରୁଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ, ଏବେ ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ସଂଘର୍ଷକୁ ଦେଖିଲେ ଡ୍ରୋନର ଗୁରୁତ୍ୱ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତକୁ ଡ୍ରୋନ୍ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ''ଇକୋସିଷ୍ଟମ'' ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ହେବ। ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆମକୁ ଡ୍ରୋନ୍ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କେନ୍ଦ୍ର (Global Hub) ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଏକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଗଢିବା ଜରୁରୀ: ରାଜନାଥ

ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ''ଜାତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶିଳ୍ପ ସମ୍ମିଳନୀ (National Defence Industries Conclave 2026)'' କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କାଉଣ୍ଟର-ଡ୍ରୋନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଭବିଷ୍ୟତର ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଆମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖିପାରୁଛୁ।"

ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନିର୍ମାଣ କମ୍ପାନୀର ଶୀର୍ଷ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସମେତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସାର୍ବଜନୀନ କ୍ଷେତ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗ (PSUs) ର ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ରାଜନାଥ ସିଂହ ଡ୍ରୋନ୍ ନିର୍ମାଣ ସହିତ ''ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI)'', ''ରୋବୋଟିକ୍ସ'' ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।

‘AI ଦ୍ୱାରା ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନ’

ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଆଜିର ଯୁଗରେ ଅଟୋମେସନ, AI ଏବଂ ରୋବୋଟିକ୍ସ ଭଳି ନୂତନତା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବିନିର୍ମାଣ (Manufacturing) କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବଦଳାଇ ଦେଉଛି।" ଏଥିସହିତ ସେ ଶିଳ୍ପ ଜଗତର ବଡ଼ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପାଦର ଗୁଣବତ୍ତାରେ ଦ୍ରୁତ ସୁଧାର ଆଣିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି।

ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ, "ଏହି କାମ ସହଜ ନୁହେଁ, କାରଣ ଅଧିକାଂଶ ଦେଶରେ ଯେଉଁଠି ଡ୍ରୋନ୍ ତିଆରି ହୁଏ, ସେଠାରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ କୌଣସି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରାଯାଇଥାଏ।" କିନ୍ତୁ ଭାରତକୁ ଏହି ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଦୂର କରିବାକୁ ହେବ।

ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶରେ MSME ର ଭୂମିକା

ରାଜନାଥ ସିଂହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଗତିରେ **MSME** ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ଭାହ କରୁଛନ୍ତି। ବିକଶିତ ଭାରତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଆପଣାଇବା ଜରୁରୀ।

ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ iDEX ଢାଞ୍ଚା ଅଧୀନରେ:

ଡିଫେନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ଷ୍ଟାର୍ଟ-ଅପ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ (DISC-14) ର ୧୪ତମ ସଂସ୍କରଣ।

ADITI Challenges ର ଚତୁର୍ଥ ସଂସ୍କରଣକୁ ଲଞ୍ଚ କରିଛନ୍ତି।

ଇନୋଭେସନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀ, ଭାରତୀୟ ତଟରକ୍ଷୀ ବାହିନୀ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥାର ସମୁଦାୟ ୧୦୭ଟି ସମସ୍ୟା (Problem Statements) ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଛି, ଯାହାର ସମାଧାନ ଦେଶର ଷ୍ଟାର୍ଟ-ଅପ୍ ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନେ ବାହାର କରିବେ।