ଆଜିର ସମୟରେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ କେବଳ କଥା ହେବାର ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନର ଡାଟା ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଲଟିଯାଇଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ମୋବାଇଲ୍ ଚୋରି ହେବା କିମ୍ବା ହଜିଯିବା କୌଣସି ବଡ଼ ଝଟକାଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ। ଚୋରି ହୋଇଥିବା ମୋବାଇଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ଲକ୍ କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯ ରେ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଇକ୍ୱିପ୍ମେଣ୍ଟ ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି ରେଜିଷ୍ଟର (CEIR) ନାମକ ପୋର୍ଟାଲ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

CEIR ପୋର୍ଟାଲ୍ର ଯେଉଁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ତଥ୍ୟରୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ତାହା ବେଶ୍ ଚମକାଇଦେବା ଭଳି। ଏହି ତଥ୍ୟରୁରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ଦେଶରେ ମୋବାଇଲ୍ ଚୋରି ସମସ୍ୟା କେତେ ବଡ଼ ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ପୋଲିସ୍ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜିବାରେ କେତେ ତତ୍ପର। ଆସନ୍ତୁ ଏହି ତଥ୍ୟରୁଗୁଡ଼ିକୁ ବିସ୍ତାର ଭାବେ ବୁଝିବା।

ଜାତୀୟ ଚିତ୍ର: ୬୦ ଲକ୍ଷ ଫୋନ୍ ବ୍ଲକ୍, କିନ୍ତୁ ମିଳିଲା କେତେ?

CEIR ର ଆଧିକାରିକ ଜାତୀୟ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶସାରାର ଲୋକମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋଟ ୬୦,୨୭,୦୬୪ (ପ୍ରାୟ ୬୦.୨୭ ଲକ୍ଷ) ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଚୋରି କିମ୍ବା ହଜିଯିବା ପରେ ପୋର୍ଟାଲ୍ରେ ବ୍ଲକ୍ କରାଇଛନ୍ତି। ଆଶ୍ୱସ୍ତିର କଥା ହେଉଛି ଯେ ପୋଲିସ୍ ଏବଂ ଟେଲିକମ୍ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକର ସାହାଯ୍ୟରେ ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥାତ୍ ୩୭,୪୮,୫୨୪ ଟି ଫୋନ୍କୁ ଟ୍ରେସ୍ (ଲୋକେଟ୍) କରାଯାଇପାରିଛି।

ହେଲେ, କଥା ଯେତେବେଳେ ମୋବାଇଲ୍ ଉଦ୍ଦାର/ଜବତ କରି ମାଲିକଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାର ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ତଥ୍ୟ କମିଯାଏ। ଦେଶସାରା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୩,୮୦,୬୮୭ (୧୩.୮୦ ଲକ୍ଷ) ମୋବାଇଲ୍ ସଫଳତାର ସହ ରିକଭର୍ କରାଯାଇଛି। ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦେଖିଲେ ଭାରତର ହାରାହାରି ମୋବାଇଲ୍ ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୩୬.୮୩%। ଅର୍ଥାତ୍ ଯଦି ୧୦୦ ଟି ଫୋନ୍ ଚୋରି ହୁଏ, ତେବେ ପ୍ରାୟ ୩୭ ଟି ଫୋନ୍ ହିଁ ଫେରିପାଇବା ସମ୍ଭବ ହୁଏ।

ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀର ଅବସ୍ଥା ସବୁଠାରୁ ଖରାପ

ଯଦି ଆପଣ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରହୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଫୋନ୍ ଚୋରି ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ତାହା ଫେରିପାଇବାର ଆଶା ନଗଣ୍ୟ। ଦିଲ୍ଲୀରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ୧୦,୫୯,୯୬୨ (୧୦.୫୯ ଲକ୍ଷ) ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ଲକ୍ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପୋଲିସ୍ ୬,୬୭,୭୭୧ ଟି ଫୋନ୍କୁ ଟ୍ରେସ୍ ମଧ୍ୟ କରିନେଲା, କିନ୍ତୁ ରିକଭର୍ କେବଳ ୫୨,୯୩୦ ଟି ଫୋନ୍ ହୋଇପାରିଲା। ଦିଲ୍ଲୀର ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ଦେଶରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ମାତ୍ର ୭.୯୩%।

ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଖରାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବା ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ:

• ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ: ଟ୍ରେନ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟେସନ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ଚୋରି ହୋଇଥିବା ୧୨,୮୮୯ ଟି ଫୋନ୍ରୁ କେବଳ ୧,୫୭୦ ଟି ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛି (ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ମାତ୍ର ୧୯.୪୮%)।

• ପଞ୍ଜାବ: ୧.୫୧ ଲକ୍ଷ ଫୋନ୍ ବ୍ଲକ୍ ହୋଇଥିଲା, ରିକଭରୀ ରେଟ୍ କେବଳ ୨୩.୬%।

• ବିହାର: ୧.୪୬ ଲକ୍ଷ ବ୍ଲକ୍ ଫୋନ୍ରୁ ୨୩,୭୭୯ ଟି ମିଳିଛି, ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୨୪.୨୬%।

• ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ: ୨.୯୦ ଲକ୍ଷ ଫୋନ୍ ବ୍ଲକ୍ ହୋଇଥିଲା, ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୨୮.୦୪% ରହିଥିଲା।

ମୋବାଇଲ୍ ଖୋଜିବାରେ କିଏ ଚାମ୍ପିୟନ୍?

କିଛି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ପୋଲିସ୍ ମୋବାଇଲ୍ ଖୋଜିବାରେ ଚମତ୍କାର କାମ କରିଛନ୍ତି:

• ଛୋଟ ରାଜ୍ୟ/UT ର କମାଲ: ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପରେ ଯଦିଓ କେବଳ ୩୦ ଟି ଫୋନ୍ ବ୍ଲକ୍ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୧୦ ଟି ରିକଭର୍ କରାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହାର ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ଦେଶରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ୯୦.୯୧%। ଅନ୍ୟପଟେ ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବରରେ ଏହି ରେଟ୍ ୬୨.୯୪%। ଲାଦାଖର ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ମଧ୍ୟ ୫୨.୨୩%।

• ବଡ଼ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଆନ୍ଧ୍ର ଓ ଗୁଜରାଟ ଆଗରେ: ବଡ଼ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କଥା କହିଲେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛି। ଏଠାରେ ୨.୩୧ ଲକ୍ଷ ବ୍ଲକ୍ ଫୋନ୍ରୁ ୮୨,୩୯୭ ଟି ଜବତ କରାଯାଇଛି (ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୫୮.୧୩%)। ଗୁଜରାଟ ମଧ୍ୟ ୨.୨୭ ଲକ୍ଷରୁ ୭୧,୩୯୭ ଟି ଫୋନ୍ ଖୋଜି ବାହାର କରିଛି (ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୫୦.୩୩%)।

• ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ: ମଣିପୁର (୫୧.୮୮%), ମିଜୋରାମ୍ (୫୦.୯୨%) ଏବଂ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ (୫୦.୩୯%) ରେ ମଧ୍ୟ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ମୋବାଇଲ୍ ଖୋଜି ବାହାର କରାଯାଇଛି।

ଦେଶର ଅନ୍ୟ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ରିପୋର୍ଟ କାର୍ଡ

ଭାରତର ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟାବିଶିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଜାତୀୟ ହାରାହାରି (୩୬.୮୩%) ଠାରୁ ବହୁତ ଭଲ କାମ କରିଛନ୍ତି:

• କର୍ଣ୍ଣାଟକ: ୬ ଲକ୍ଷ ଫୋନ୍ ବ୍ଲକ୍ ହୋଇଥିଲା, ୧.୬୮ ଲକ୍ଷ ମିଳିଛି। ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୪୮.୭୧% ରହିଛି।

• ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ: ୫.୪୯ ଲକ୍ଷ ବ୍ଲକ୍ ଫୋନ୍ରୁ ୧.୬୪ ଲକ୍ଷ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୪୮.୨୨% ରହିଛି।

• ରାଜସ୍ଥାନ: ୨.୦୫ ଲକ୍ଷ ବ୍ଲକ୍, ୬୮ ହଜାର ଉଦ୍ଧାର। ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୪୮.୨୭%।

• ଛତିଶଗଡ଼: ୧.୭୮ ଲକ୍ଷ ବ୍ଲକ୍, ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୪୮.୧୫%।

• ତେଲେଙ୍ଗାନା: ୫.୫୨ ଲକ୍ଷ ବ୍ଲକ୍, ୧.୪୫ ଲକ୍ଷ ଉଦ୍ଧାର। ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୪୪.୫୮%।

• ମହାରାଷ୍ଟ୍ର: ୭.୩୦ ଲକ୍ଷ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ଲକ୍ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ୧.୭୫ ଲକ୍ଷ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛି। ରିକଭରୀ ରେଟ୍ ୪୧.୩୬% ରହିଛି।

CEIR ପୋର୍ଟାଲ୍ ମୋବାଇଲ୍ ଚୋରି ରୋକିବାରେ ଏବଂ ଟ୍ରେସିଂ ସହଜ କରିବାରେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ଅସଲ ଦାୟିତ୍ୱ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ୍ର। ତଥ୍ୟରୁରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (ଟେକ୍ନୋଲୋଜି) ମୋଜୁଦ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଲେଭେଲ୍ରେ ଫୋନ୍କୁ ଜବତ କରି ରିକଭର୍ କରିବାରେ ଦିଲ୍ଲୀ, ବିହାର ଏବଂ ପଞ୍ଜାବ ଭଳି ପୋଲିସ୍କୁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ମଡେଲ୍ରୁ ବହୁତ କିଛି ଶିଖିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।