ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ବାଣ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଟକଣା ଲଗାଇବା ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କ ଭାବନା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଦିନସାରା ବାଣ ଫୁଟାଇବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଏହାର ପିଲା ଏବଂ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସମେତ ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୁପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ।

ଦିଲ୍ଲୀ-ଏନସିଆରରେ ଦୀପାବଳି ସମୟରେ ବାଣ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବାକୁ ନେଇ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଆବେଦନ ଉପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଗୁରୁବାର ଦିନ ସେମାନଙ୍କର ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି। ତେବେ କୋର୍ଟ ମୌଖିକ ଭାବରେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଦିଲ୍ଲୀ-ଏନସିଆରରେ ବାଣ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଟକଣା ଲଗାଇବାର ସପକ୍ଷରେ ନାହାନ୍ତି, କାରଣ ଏହାର ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହା ସହିତ କୋର୍ଟ କର୍ତ୍ତୃକରଣଙ୍କୁ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ନକୋଣିବାକୁ ଚେତାବନୀ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେପରି କୋର୍ଟଙ୍କୁ କୌଣସି କଠାଉ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏଥିସହ ବିରାଟ କୋହଲିଙ୍କ ଭଳି ଲୋକପ୍ରିୟ ଚେହେରାମାନଙ୍କୁ ଜନସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ମଧ୍ୟ କଥା କହିଛନ୍ତି।

ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ବେଞ୍ଚ ଜୋର ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ନିର୍ଦ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଜମିରେ (କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରା ନ ଯାଏ, ତେବେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ‘ମଜାକ୍’ ହୋଇ ରହିଯିବ। ଏହାସହ କୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ବାଣ ଉପରେ କଟକଣା ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଏକ ସତ୍ୟପାଠ (Affidavit) ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ଦୀପାବଳି ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ପ୍ରସାର କରିବା ପାଇଁ ଖେଳାଳି ଏବଂ ସମାଜର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟ ନିଆଯିବା ଉଚିତ ବୋଲି କୋର୍ଟ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ମାମଲା ଏକ ଏକାଡେମିକ୍ ପରି ହୋଇଯାଇଛି: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ

ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚସ୍ତରରେ କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆମକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହି ମାମଲା ଏବେ କୋର୍ଟ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ଏକାଡେମିକ୍ ବନିଯାଇଛି।

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ପାଳନ କମ୍ ଏବଂ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ। କେବଳ କଟକଣା ଲଗାଇବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ବାହାରୁ ନାହିଁ। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର ଏବଂ ଏଜେନ୍ସିମାନଙ୍କୁ କିଛି ନୂତନ ଏବଂ ଇନୋଭେସନ୍ (ଉଦ୍ଭାବନ) ଆଧାରିତ ଉପାୟ ଆପଣାଇବା ଉଚିତ। ନୂତନ ପିଢ଼ିକୁ ପ୍ରଦୂଷଣର କୁପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିପାଇଁ କୋର୍ଟ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ବିରାଟ କୋହଲିଙ୍କ ଭଳି ଲୋକପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜନସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇପାରିବ।

ବାଣ ଉପରେ କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ଭାବନା ଆହତ ହେବାର ଭୟ: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ

ଏହାପୂର୍ବରୁ କୋର୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ବାଣ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଟକଣା ଲଗାଇବା ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କ ଭାବନା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଦିନସାରା ବାଣ ଫୁଟାଇବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଏହାର ପିଲା ଏବଂ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ସମେତ ସମସ୍ତ ଜୀବିତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୁପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ। ବେରିୟମ୍ ଯୁକ୍ତ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଖାଲା ମଇଦାନରେ ଟେଷ୍ଟିଂ (ପରୀକ୍ଷା) କରିବା ପାଇଁ କୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ସମୟ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଜଷ୍ଟିସ ଏମ୍.ଏମ୍. ସୁନ୍ଦରେଶ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ ପି.ବି. ଭାରାଲେଙ୍କ ବେଞ୍ଚ ମୌଖିକ ଭାବରେ ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି, “ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଚେତନତା ପ୍ରସାର କରିବା ପାଇଁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି, ଯେପରିକି ଖେଳାଳି କିମ୍ବା ସମାଜର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟ କାହିଁକି ନେଉନାହାନ୍ତି?” ସେମାନେ ଆଗକୁ କହିଛନ୍ତି, “ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ରିକେଟର୍ ବିରାଟ କୋହଲି, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିପାରିବେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ କୁହନ୍ତୁ— ‘ଆସନ୍ତୁ ଏହି ଦୀପାବଳିକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କରିବା ଏବଂ ଜୀବନର ଉଲ୍ଲାସକୁ ଉପଭୋଗ କରିବା’।”

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ 2015 ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ସେହି ଆବେଦନ ଉପରେ ଶୁଣାଣି କରୁଥିଲେ, ଯାହା 3 ଜଣ ଶିଶୁଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଦାୟର କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଖରାପ ହେଉଥିବା ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା (Air Quality) ର ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳରେ (NCR) ବାଣ ବିକ୍ରି ଏବଂ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଟକଣା ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା।

ଏହା ପରେ, କୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାରେ ଅନେକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ। 2018 ରେ, କୋର୍ଟ ବାଣରେ ବେରିୟମ୍ ସଲ୍ଟସ୍ (Barium Salts) ର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ବାଣ ଲଡ଼ି (Series crackers) ର ନିର୍ମାଣ, ବିକ୍ରି ଏବଂ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ କଟକଣା ଲଗାଯାଇଥିଲା, କାରଣ ଏଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ କଠିନ ଆବର୍ଜନାର ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।