ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ-ଆମେରିକା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ପ୍ରୟାସ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ଏପ୍ରିଲ ୨୦ରେ ୱାଶିଂଟନରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ନେଇ ନୂଆ କରି ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି । ଏପ୍ରିଲ ୨୦ରୁ ଏପ୍ରିଲ ୨୨ ତିନି ଦିନ ଧରି ହେବାକୁ ଥିବା ଆଲୋଚନାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଚୁକ୍ତିନାମା(ବିଟିଏ)ର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଚୂଡାନ୍ତ ରୂପ ଦେବା । ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତାକାର ଦର୍ପଣ ଜୈନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୨ ଜଣିଆ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳ ୨୦୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଆମେରିକା ସହିତ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଆଲୋଚନା କରିବେ । 

ଭାରତ-ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମାର ପ୍ରମୁଖ କିଛି ପଏଣ୍ଟ

୧. ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତକାର ଦର୍ପଣ ଜୈନ ଏପ୍ରିଲ ୨୦ ରୁ ୨୨ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୱାଶିଂଟନରେ ଆଲୋଚନାର ନେତୃତ୍ୱ ନେବେ। ବାଣିଜ୍ୟ, ସୀମା ଶୁଳ୍କ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଅଧିକାରୀମାନେ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବେ ।

୨. ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତି ଆଇନ (ଆଇଆଇପିଏ) ଅଧୀନରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ଶୁଳ୍କକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି। ୟୁଏସ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଏହା ଆମେରିକାର ଶୁଳ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି।

୩. ୱାଶିଂଟନ ଫେବୃଆରୀ ୨୪ ରୁ ଜୁଲାଇ ୨୩ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୫୦ ଦିନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଉପରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ୧୦% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିଛି।

୪. ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ୧୦% ଆମେରିକାର ଶୁଳ୍କ। ପୂର୍ବରୁ, ଭାରତୀୟ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଆମେରିକାର ଶୁଳ୍କକୁ ୫୦% ରୁ ୧୮% ହ୍ରାସ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ଥିଲା। ଏଥିରେ ରୁଷରୁ ତେଲ କ୍ରୟ ଉପରେ ୨୫% ଦଣ୍ଡ ହଟାଇବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ଏହା ଏବେ ପ୍ରାୟତଃ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି।

୫. ଚୁକ୍ତିନାମା ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇନାହିଁ, ତେଣୁ ଭାରତ ପାଖରେ ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାର ସମୟ ରହିିଛି। ଅଧିକାରୀମାନେ  କହିଛନ୍ତି ଯେ ନୂତନ ବିଶ୍ୱ ଶୁଳ୍କ ଢାଞ୍ଚା ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ନହେବା ପାଇଁ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ପୁନଃ ସମୀକ୍ଷା କରାଯିବ । 

୬. ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଆମେରିକା ବଜାରରେ ପୂର୍ବରୁ ମିଳିଥିବା ମୂଲ୍ୟ ଲାଭକୁ ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତ କରିବା। ପୂର୍ବ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, କମ ଶୁଳ୍କ ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ତୁଳନାରେ ବେଶ ଫାଇଦା ଦେଇଥିଲା ।

୭. ଫେବୃଆରୀ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ଆମେରିକାକୁ ଅନେକ ରିହାତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ଏଥିରେ ଆମେରିକାର ଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ହଟାଇବା କିମ୍ବା ହ୍ରାସ କରିବା, ବିଭିନ୍ନ କୃଷି ଉତ୍ପାଦ (ବାଦାମ, ଫଳ, ସୋୟାବିନ୍ ତେଲ, ଡିଜି, ମଦ ଏବଂ ସ୍ପିରିଟ୍) ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଅନେକ ଅଣ-ଶୁଳ୍କ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଦୂର କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକକୁ ଏବେ ପୁନଃବିଚାର କରାଯାଇପାରେ।

୮. ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୫୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ଆମେରିକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ କ୍ରୟ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲା। ଏଥିରେ ଶକ୍ତି, ବିମାନ, ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ ଇନପୁଟ୍, ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁ ଏବଂ କୋକିଂ କୋଇଲା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଏହି ଯୋଜନାର ପୁନଃମୂଲ୍ୟାୟନ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।