ଡିଆର୍ଡିଓ (DRDO) ର ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ AEW&C Mk-II କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧିକ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୋଇଛି। AIESL ଏବଂ ଅଡାଣି ଡିଫେନ୍ସ ସହ ହୋଇଥିବା ଚୁକ୍ତିନାମା ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ନଜର ରଖିବା କ୍ଷମତା (ସର୍ଭେଲାନ୍ସ) ବହୁ ଗୁଣିତ ହୋଇଯିବ। ଏୟାରବସ୍ A321 ବିମାନଗୁଡ଼ିକରେ ଆଧୁନିକ ରଡାର୍ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜାଯିବ, ଯାହା ଶତ୍ରୁର ବିପଦକୁ ବହୁ ଦୂରରୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ।

ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ର ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ AEW&C Mk-II (Airborne Early Warning and Control) ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଏବେ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତଗତି ପାଇଛି। ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଡିଆର୍ଡିଓ ଦୁଇଟି ବଡ଼ କମ୍ପାନୀ ସହ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି। ୨୨ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ତଥା ଡିଆର୍ଡିଓ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରାଜେଶ କୁମାର ସିଂହଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି।

କେଉଁ ଦୁଇଟି କମ୍ପାନୀ ସହ ହୋଇଛି ଚୁକ୍ତି?

• AIESL (AI Engineering Services Limited): ଡିଆର୍ଡିଓର ସେଣ୍ଟର୍ ଫର୍ ଏୟାରବୋର୍ଣ୍ଣ ସିଷ୍ଟମ୍ସ (CABS) AIESL ସହିତ ଏହି ଚୁକ୍ତି କରିଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ ୬ଟି ଏୟାରବସ୍ A321 (Airbus A321) ବିମାନକୁ ସାଧାରଣ ବ୍ୟବସାୟିକ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ରୂପରୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାମରିକ ବିମାନ (Military Configuration) ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକରେ AEW&C Mk-II ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଡାର୍ ଏବଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ଖଞ୍ଜାଯିବ।

• ଅଡାଣି ଡିଫେନ୍ସ (ADSTL): ଅଡାଣି ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ସ ଏଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିସ୍ ଲିମିଟେଡ୍କୁ ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପାଇଁ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ କମ୍ ପ୍ରୋଡକ୍ସନ୍ ପାର୍ଟନର (DcPP) କରାଯାଇଛି। କମ୍ପାନୀ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶନ ସିଷ୍ଟମର ବିକାଶ ଏବଂ ନିର୍ମାଣରେ ଡିଆର୍ଡିଓକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ କରିବ।

କ’ଣ ଏହି AEW&C Mk-II ଏବଂ ଏହାର ବିଶେଷତା?

AEW&C Mk-II ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ‘ଆକାଶର ପ୍ରହରୀ’ (Airborne Surveillance & Command System)। ଏହାକୁ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

• ଦୂରଗାମୀ ନଜର (Long-range Surveillance): ଏହା ଶତ୍ରୁର ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ, ଡ୍ରୋନ୍, କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଆକାଶମାର୍ଗର ବିପଦକୁ ବହୁ ଦୂରରୁ ହିଁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ।

• ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଉଡ଼ାଣ: ଏହା ଆକାଶରେ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହି ନଜର ରଖିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ।

• ସୁରକ୍ଷିତ ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ଉତ୍ତମ ସମନ୍ୱୟ: ଏଥିରେ ଆଧୁନିକ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ରହିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁର ଜାମର୍ଗୁଡ଼ିକ ଏହାର କୌଣସି କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

• ଉନ୍ନତ କମାଣ୍ଡ ଏବଂ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ: ଏହା ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରତିଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ (Situational Awareness) କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟରକୁ ପଠାଇବ।

‘ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ’ ଦିଗରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ

ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, CABS ଏବଂ ଅଡାଣି ଡିଫେନ୍ସ ମିଶି ଏୟାରବସ୍ A321 ବିମାନଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ସମସ୍ତ ମିଶନ୍ ସିଷ୍ଟମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସଂଯୋଗ (Integrate) କରିବେ। ଏହାପରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ସହିତ ମିଶି ଏହାର କଠୋର ଉଡ଼ାଣ ପରୀକ୍ଷଣ (Flight Tests) କରାଯିବ ଏବଂ ମିଲିଟାରୀ ଏୟାରୱର୍ଦ୍ଦିନେସ୍ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକରୁ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ହାସଲ କରାଯିବ।

ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଶକ୍ତିକୁ ବହୁ ଗୁଣିତ କରିବ। ଏହାସହ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ’ ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବିକାଶ ଏବଂ ବେସରକାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଭାଗିଦାରୀର ଏହା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାହରଣ।