ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି. ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଏବଂ ଗୁପ୍ତଚର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନେକ ସପ୍ତାହର ଲଢ଼େଇ ପରେ ବି ଇରାନ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୪୦% ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ୬୦% ରୁ ଅଧିକ ମିସାଇଲ୍ ଲଞ୍ଚର୍ ଏବେ ବି ବାକି ରହିଛି. ମନେକରାଯାଉଛି ଯେ ଏହି ଶକ୍ତି ହୋର୍ମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ.
ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ପାଖରେ ଏବେ ବି ତାର ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବର ଡ୍ରୋନର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ମହଜୁଦ ଅଛି. ଯଦି ମରାମତି ଏବଂ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ସେ ନିଜର ପୁରୁଣା ଡ୍ରୋନ୍ ଷ୍ଟକ୍ର ପ୍ରାୟ ୭୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଣି ହାସଲ କରିପାରିବ. ଅର୍ଥାତ୍ ତାର ଶକ୍ତି ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ.
ଇରାନ କିପରି ବଢ଼ାଇଲା ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତା?
ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ କଥା କହିଲେ, ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସମୟରେ ଇରାନ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ଅଧା ଲଞ୍ଚର୍ ଥିଲା. ଏହାପରେ ସେ ସୁରଙ୍ଗ ଏବଂ ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକରେ ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୦୦ଟି ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ପୁଣି ବାହାରକୁ ବାହାର କରି ଆଣିଲା. ଏହାଦ୍ୱାରା ଏବେ ତାର ସକ୍ରିୟ ଲଞ୍ଚର୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ପ୍ରାୟ ୬୦% ହୋଇଯାଇଛି.
ରୁଷର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦିମିତ୍ରି ମେଦଭେଦେଭ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି. ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି କେତେ ଦିନ ଜାରି ରହିବ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ. କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଇରାନ ନିଜର ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ ଦେଇଛି. ସେ ହୋର୍ମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍କୁ ଇରାନର ଏକ ବଡ଼ ରଣନୈତିକ ଶକ୍ତି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି.
ତେବେ, ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ପାଖରେ ମୋଟ କେତେ ଅସ୍ତ୍ର ଅଛି, ତାର ସଠିକ୍ ପରିସଂଖ୍ୟାନ କହିବା କଷ୍ଟକର. ଗୁପ୍ତଚର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଅନୁମାନ କରିପାରିବେ. ତଥାପି ସମସ୍ତେ ଏହି କଥାରେ ସହମତ ଯେ ଇରାନ ପାଖରେ ଏତିକି ଶକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଅଛି ଯେ ସେ ଚାହିଁଲେ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାସ୍ତାରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ.
ଗତବର୍ଷ ହୋର୍ମୁଜ୍ କାହିଁକି ବନ୍ଦ ହେଲାନାହିଁ?
ଗତବର୍ଷ ଜୁନ୍ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ସୁଯୋଗ ଆସିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଇରାନର ପରମାଣୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା. ତେବେ ଇରାନ ଚାହିଁ ମଧ୍ୟ ହୋର୍ମୁଜ୍କୁ ବନ୍ଦ କରିପାରିନଥିଲା. ଇସ୍ରାଏଲର ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସେହି ସମୟରେ ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ ଲିଡର ଅୟାତୁଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇ ସାବଧାନତା ଅବଲମ୍ବନ କରିଥିଲେ. ତାଙ୍କର ଭୟ ଥିଲା ଯେ ଯଦି ହୋର୍ମୁଜ୍କୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଏ, ତେବେ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଡେଇଁପାରନ୍ତି.
କିନ୍ତୁ ଏଥର ପରିସ୍ଥିତି ଅଲଗା. ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ହିଁ ଅୟାତୁଲ୍ଲା ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା. ଏହାଦ୍ୱାରା ଇରାନକୁ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିଲା ଯେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ବଡ଼. ଇତିହାସରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ହୋର୍ମୁଜ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି. ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଇରାକ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ମାଇନସ୍ ବିଛାଇଥିଲା. ତେବେ ଏହି ଉପାୟ ବିପଜ୍ଜନକ ଥିଲା, ତେଣୁ ଏବେ ଇରାନ ଅଧିକ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ସାମୁଦ୍ରିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବାର ରଣନୀତି ଆପଣାଉଛି.