ଚୀନକୁ ମାତ୍ ଦେବା ପାଇଁ,10 ହଜାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ‘ତୁଭାଲୁ’ ସହ ହାତ ମିଳାଇଲା ଭାରତ
ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସଗାରର ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ଦେଶ ହେଉଛନ୍ତି ତୁଭାଲୁ ଓ ଭାନୁତୁ। ଏହି ଦୁଇ ଦେଶ ଗସ୍ତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଛନ୍ତି ଭାରତର ବିଦେଶ ଓ ବୟନଶିଳ୍ପ ରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପବିତ୍ରା ମାର୍ଗେରିଟା। ଏପ୍ରିଲ 25ରୁ 25 ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏହି ଦୁଇ ଦେଶରେ ରହିବ। ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ଏହି ଦୁଇ ଦେଶଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ମଜବୁତ କରିବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ଗସ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ମାର୍ଗେରିଟାଙ୍କର ଏହି ଗସ୍ତ ୨୨ ରୁ ୨୫ ଅପ୍ରେଲ, ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓସେନିଆ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ହୋଇଛି । ମାର୍ଗେରିଟା ତୁଭାଲୁର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ବିଦେଶ, ଶ୍ରମ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଲସନ ପନାପାଙ୍କୁ ଭେଟି ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗକୁ ମଜବୁତ କରିବା ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହିତ ଜଳବାୟୁ ସହିଷ୍ଣୁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଛି । ଭାରତ ତୁଭାଲୁର ବିକାଶ ଯାତ୍ରାରେ ଜଣେ ସାଥୀ ହୋଇ ରହିଆସିଛି ।
ଭାନୁଆତୁରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗର ମଜବୁତି
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୨-୨୩ ଅପ୍ରେଲ, ୨୦୨୬ ରେ ପବିତ୍ର ମାର୍ଗେରିଟା ଭାନୁଆତୁ ଗଣରାଜ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଭାନୁଆତୁର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜଥମ ନାପତଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ । ଏହି ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଭାରତ-ଭାନୁଆତୁ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗକୁ ମଜବୁତ କରିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଛି । ଏଥିସହିତ ଉଭୟ ଦେଶର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରଗତି ଏବଂ ଜୀବନଧାରଣର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।
ସକ୍ରିୟ କୂଟନୀତି ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ
ବିଦେଶ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଏହି ଗସ୍ତ ପ୍ରଶାନ୍ତ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଭାରତର ବଢ଼ୁଥିବା ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ସକ୍ରିୟ କୂଟନୀତିର ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଚୀନ୍ ନିଜର ଦବଦବା ବଢ଼ାଉଛି । ଅନ୍ୟପଟେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ଚୀନ୍କୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭାରତ, ଜାପାନ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସହିତ ମିଶି କ୍ୱାଡ୍ (Quad) କୁ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ୨୦୨୩ ରେ ପୋର୍ଟ ମୋରେସବିରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏଫ୍ଆଇପିଆଇସି (FIPIC) ସମ୍ମିଳନୀରେ ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ଏକ ନିରନ୍ତରତା ।
ଭାରତ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ (Indo-Pacific) କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରୁଛି । ଭାନୁଆତୁ ଏବଂ ତୁଭାଲୁ ଭଳି କ୍ଷୁଦ୍ର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାସ୍ତା ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସ୍ଥିତି କାରଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହି ଗସ୍ତ ଭାରତର ‘ଏକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ’ (Act East) ନୀତି ଏବଂ ପ୍ରଶାନ୍ତ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଗଭୀର ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଚୀନ୍ର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ଭାନୁଆତୁର ବର୍ତ୍ତମାନର ଜନସଂଖ୍ୟା ୩ ଲକ୍ଷ୪୧,୦୦୦ ରୁ ୩ ଲକ୍ଷ୪୩,୦୦୦ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି । ଏହା ପ୍ରଶାନ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱୀପ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ । ଅନ୍ୟପଟେ, ତୁଭାଲୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ କମ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ, ଯାହାର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ୯,୩୦ ୦ ରୁ ୧୦,୬୦୦ ପାଖାପାଖି ।
ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ୍ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ବହୁତ ବଢ଼ାଉଛି । ଭାରତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶାନ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ସକ୍ରିୟତା ବଢ଼ାଉଛି । ଭାରତ ପ୍ରଶାନ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷୁଦ୍ରରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜର ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ମାନେ । ଏହା ‘ସ୍ମାର୍ଟ ଡିଫେନ୍ସ’ ଆଡ଼କୁ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ।
FIPIC ରେ ଭାରତ ଏବଂ ୧୪ ପ୍ରଶାନ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଦେଶ
୨୦୧୪ ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏଫ୍ଆଇପିଆଇସି (FIPIC) ରେ ଭାରତ ଏବଂ ୧୪ ଟି ପ୍ରଶାନ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଦେଶ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି । ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି- କୁକ୍ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ, ମାଇକ୍ରୋନେସିଆର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରାଜ୍ୟସମୂହ, ଫିଜି, କିରିବାଟି, ନାଉରୁ, ନିୟୁ, ପାଲାଉ, ପାପୁଆ ନିୟୁ ଗିନି, ମାର୍ଶଲ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଗଣରାଜ୍ୟ, ସାମୋଆ, ସୋଲୋମନ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ, ଟୋଙ୍ଗା, ତୁଭାଲୁ ଏବଂ ଭାନୁଆତୁ ।